INTERPRETATION OF AGING POLICIES IN RURAL COMMUNITIES AND COMMUNITY-BASED POLICY SUGGESTIONS

Öz

It is important to design and implement policies appropriate to the needs of the elderly in rural areas within the scope of combating the discrimination and inequalities faced by these people during the demographic transformation process. In this article, the political perspective on the elderly in rural areas and the deficiencies in current policies will be shown by analyzing the content of political documents related to the elderly.Furthermore, community-based alternative policy suggestions will be made for Turkey with reference to social farming and social cooperative practices that aim to realize in-situ and active aging in rural areas in different countries. Instead of a political approach that stereotypes the elderly and only targets creating an age-friendly city, increasing the welfare of the elderly in the city and making services accessible to them, such political practices that consider the mutually constitutive relationships between space and the individual need to be developed and detailed data sets regarding the elderly in rural areas need to be created. It will be possible for the principle of mainstreaming old age to become a reality with community-based policies that include rural elderly people as active subjects in policy design and implementation processes. These policies also aim to meet the needs that arise at the intersection of rural-specific social positions such as age and class.

Anahtar Kelimeler

• Older people in areas
• Macro politics
• Aging in place
• Social cooperatives
• Social farming

Kırdaki Yaşlılara Yönelik Politikaların Değerlendirmesi Ve Topluluk Temelli Politika Önerileri

Öz

Demografik dönüşüm sürecinde yaşlıların karşılaştıkları ayrımcılık ve eşitsizliklerle mücadele kapsamında kırdaki yaşlıların ihtiyaçlarına uygun politikaların tasarlanması ve uygulanması önemlidir. Bu makalede yaşlılarla ilgili politik belgelerin içerik çözümlemesi yapılarak, kırdaki yaşlılara yönelik politik bakış açısı ve mevcut politikalardaki eksiklikler gösterilecektir. Ayrıca farklı ülkelerde kırda yerinde ve aktif yaşlanmayı gerçekleştirmeyi hedefleyen sosyal tarım ve sosyal kooperatifçilik uygulamalarına referansla Türkiye için toplum temelli alternatif politika önerileri geliştirilecektir. Yaşlıları tektipleştiren ve sadece yaşlı dostu kent yaratmayı hedefleyen politik yaklaşım yerine, mekân ve birey arasındaki karşılıklı kurucu ilişkileri gözeten bu tür politik uygulamaların geliştirilmesi ve kırsaldaki yaşlılara ilişkin detaylı veri setlerinin oluşturulması gerekmektedir. Kırdaki yaşlıları aktif özneler olarak politika tasarım ve uygulama süreçlerine katan ve kıra özgü yaş, sınıf gibi toplumsal konumların kesişiminde ortaya çıkan ihtiyaçları karşılamayı hedefleyen toplum temelli politikalarla, yaşlılığı anaakımlaştırma ilkesinin gerçeğe dönüşmesi mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Kırda yaşlılık
• Makro politikalar
• Yerinde yaşlanma
• Sosyal kooperatifçilik
• Sosyal tarım

Kaynakça

1. AÇSHB. (2019). I.Yaşlılık şurası sonuç bildirgesi. Ankara:AÇSHB.
2. Akçakaya, E.Y., ve Him, M.S. (2020). Yaşlıların sosyal ağlarının afet riski bağlamında değerlendirilmesi. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 4, 3-16.
3. Akyıldız, N. A. (2023). Spatial arrangements supporting active ageing within the framework of theories of ageing. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 23 (60), 441-470 . Altıntaş, G. (2021). Kırsal kırılganlıklar ve dayanıklı kırsal planlama, Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kayseri.
4. Arap, S. K. ve Göktürk, A. (2015). Kırdan kıra bir göç öyküsü. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 24(3), 45-71.
5. ASHB. (2023). Yaşlanmanın anaakımlaştırılması rehberi. Ankara: ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
6. ASHB. (2023a). Yaşlı hakları ulusal eylem planı 2023-2025. Ankara: ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
7. ASHB. (2023b). Yaşlanma vizyon belgesi. Ankara: ASHB Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
8. Beyaz, C. (2023). Kırda yaşlanma ve güncel tezahürleri. İstanbul: Todam Toplumsal Düşünce ve Araştırmalar Merkezi.

9. BM Türkiye. (2024). Türkiye sürdürülebilir kalkınma amaçları. https://turkiye.un.org/tr/sdgs/10 Campopiano, G. ve Bassani, G. (2021). Social innovation: learning from social cooperatives in the Italian context. Journal of Cleaner Production 291, 1-10.
10. Demirci, E. Y. (2022). Gurbetçilikten çoklu yerleşim tercihlerine Doğu Karadeniz bölgesinde nüfus, göç ve geri dönüş. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 58, 53-67.
11. Dinç, B. (2021). Türkiye’de yaşlıların iç göç hareketlerine katılımı ve uyum becerilerinin incelenmesi. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi 5(2), 120-139.
12. Ergun, C. ve Dericioğulları Ergun, A. (2020). Harvey’in mekan tartışmaları ekseninde yaşlıların gözünden kentsel dönüşüm. Akademik Hassasiyetler, (14)7, 121-45.
13. Eryurt, M. A. (2023). Yaşlanma ve demografi, Canatan, K. & Küçük, M. (Ed.), Yaşlanma sosyolojisi içinde, (ss.91-120). İstanbul: DBY Yayınları.
14. Gönüllü Atakan, A. ve Çoban, A. (2022). Türkiye’de kadınların kooperatifler yoluyla güçlenmesi: yasal ve yapısal stratejiler. Ankara:ILO.
15. Gül, H. (2015). Kamu politikası analizi, yöntemleri ve teknikleri. Yasama Dergisi, 29, 6-31.
16. Işıkoğlu, P. S. (2023). Yaşlılıkta sosyal sorunlar ve mekân: kır/kent bağlamında bir değerlendirme. International Social Sciences Studies Journal, 9 (108), 5429-5441.
17. Jeffery, B. ve Schmidt, L. (2022). Older adults in rural communities: policy and practice, Jeffery, B. ve Nuelle,N. (Ed.), Rural and northern social work practice: Canadian perspectives içinde, Canada: University of Regina.
18. Kim, Namhoon ve Inhye, Ha. (2023). Community care for rural seniors. FFTC Agircultural Policy Platform: Food and Fertilizer Technology Center for the Asian and Pasific Region.
19. Koç, İ. ve Saraç, M. (2018). Türkiye’de yaşlı göçünün büyüklüğünün ve yönünün değişimi. Senex: Yaşlılık Çalışmaları Dergisi, 2, 19- 37.
20. Lahr, M. ve Henning-Smith, C. (2021). Barriers to aging in place in rural communities: perspectives from state offices. Rural Health University of Minnesota Rural Health Research Center.
21. Lefebvre, H. (2019). Kentsel Devrim, İstanbul: Sel Yayıncılık
22. Mastronardi, L., Giagnacovo, M. ve L. Romagnoli. (2020). Briding regional gaps: community-based cooperatives as a tool for Italian inner areas resilience. Land Use Policy 99, 1-12.
23. Metin, O. ve Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 273-294.
24. Nasioulas, I. (2012). Social cooperative in Greece: introducing new forms of social economy and entrepreneurship. International Review of Social Research, 2 (2), 141-161.
25. Nizam, D. (2021). Yeni nesil kooperatifler: topluluk, aidiyet ve yer-temellilik. İstanbul: Oğlak Yayınları.
26. Öksüz, A. M., Beyazlı,D., Aydemir, S. ve B. Sulak. (2014). Kırsal alan sınıflaması: ülkesel boyut, 4. Ulusal Bölge Bilimi ve Planlama Kongresi Bölge Bilimi Türk Milli Komitesi & İTÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, 1-14.
27. Özmete, E. ve Dinç, B. (2020). Yaşlıların ‘‘göç ve yerinde yaşlanma’’ bağlamında kentsel dönüşümle ilgili değerlendirmeleri. Sosyal Politika Çalışmları Dergisi, 20 (46), 197-234.
28. Rural Support. (2020). Social farming. Rural Support’s Social Farming Support Service.
29. Rural Support. (2024). European projects on social farming. Rural Support’s Social Farming Support Service.
30. Sürmeli, İ. (2017). Türkiye’de iç göçün değişim ve dönüşümü: kentten kıra yöneliş. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Gazi Akademi Genç Sosyal Bilimciler Sempozyumu 2017 Özel Sayısı, 275-286.
31. SBB. (2023). 12.Kalkınma planı 2024-2028. Ankara: SBB.
32. Kalkınma Bakanlığı. (2013). 10. Kalkınma planı 2014-2018. Ankara: Kalkınma Bakanlığı TBMM KKB. (2023). Yaşlıların hayatın çeşitli alanlarında yaşadıkları sorunların araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla kurulan meclis araştırması komisyonu raporu, Sıra:406. Ankara: KKB.
33. Tepecik, A. (2023). Kırsal alanlarda dirençlilik meselesi üzerinde bir inceleme, 5.Uluslararası Afet ve Dirençlilik Kongresi.
34. The National Support Centre for Agriculture and Care. (2006). A handbook of Dutch care farmers.
35. TÜİK (2023). Kent-Kır nüfus istatistikleri 2022. Ankara. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Urban-Rural-Population-Statistics-2022-49755
36. TÜİK (2024). İstatistiklerle yaşlılar 2023. Ankara. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2023-53710
37. TÜİK (2024a). Kurumsal olmayan yaşlı nüfusun cinsiyete göre işgücü durumu. TÜİK İşgücü İstatistikleri 2019-2023. Ankara.https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-2023-53521#:~:text=İşgücü%202023%20yılında%20bir%20önceki,ise%20%35%2C8%20oldu.
38. Tunçer, M. (2019). Kentsel yaşlanma ve kent hakkı: Kadıköy’deki yaşlıların kentsel alan deneyimleri, Arun, Ö. (Ed.), Krizler ve yaşlanma: 21. yüzyılda demografik dönüşümün yansımaları içinde, (ss.17-33). Antalya: Yaşlanma Çalışmaları Derneği Yayınları.
39. UNECE. (2017). UNECE policy brief older persons in rural and remote areas. UNECE Policy Brief on Aging No: 18.