Reformist Çevre Kuramlarının Kamu Yönetimi Perspektifinden Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışma, reformist çevre yaklaşımlarının kamu yönetimine yansımalarını kuramsal ve karşılaştırmalı bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada Ekolojik Modernizasyon, Sürdürülebilir Kalkınma, Çevresel Yönetişim, Yeşil Devlet, Eko-Verimlilik ve Piyasa Temelli Çevre Politikaları; devletin rolü, teknolojiye verilen önem, ekonomik araçların kullanımı, yönetişim ve katılım anlayışı, kurumsal kapasite ve temel sınırlılıklar bakımından karşılaştırılmıştır. Araştırma, nitel bir literatür incelemesine dayanmaktadır. İncelenen yaklaşımlar, çevresel sorunların mevcut kurumsal ve ekonomik yapı içerisinde çeşitli reform mekanizmaları yoluyla ele alınabilmesi bakımından ortaklaşmakla birlikte, çevresel hedeflere ulaşmada farklı politika araçları ve yönetsel öncelikler ortaya koymaktadır. Karşılaştırmalı değerlendirme sonucunda Ekolojik Modernizasyonun teknolojik ve kurumsal dönüşümü, Sürdürülebilir Kalkınmanın ekonomik, çevresel ve toplumsal hedeflerin bütünleştirilmesini, Çevresel Yönetişimin çok aktörlü katılımı, Yeşil Devlet yaklaşımının düzenleyici kamu kapasitesini, Eko-Verimliliğin kaynak etkinliğini ve Piyasa Temelli Çevre Politikalarının ekonomik teşvik ve fiyatlandırma araçlarını öne çıkardığı görülmektedir. Bununla birlikte yaklaşımların teknolojik iyimserlik, koordinasyon sorunları, yönetsel katılık, sosyal adalet ve yapısal çevresel sorunlar bakımından çeşitli sınırlılıklar taşıdığı değerlendirilmektedir. Çalışma, reformist çevre yaklaşımlarının kamu yönetimi açısından birbirlerinin doğrudan alternatifi olmaktan ziyade, farklı koşullarda birbirini tamamlayabilecek politika araçları ve yönetsel seçenekler sunduğu sonucuna ulaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Reformist Çevre Yaklaşımları
• Ekolojik Modernizasyon
• Sürdürülebilir Kalkınma
• Çevresel Yönetişim
• Yeşil Devlet
• Kamu Yönetimi

Teşekkür

Bu çalışma sürecinde desteklerini her zaman hissettiren aileme teşekkür ederim.

Evaluation of Reformist Environmental Theories from the Perspective of Public Administration

Öz

This study aims to evaluate the implications of reformist environmental approaches for public administration through a theoretical and comparative framework. Ecological Modernization, Sustainable Development, Environmental Governance, the Green State Approach, Eco-efficiency, and Market-based Environmental Policies are comparatively examined in terms of the role of the state, the importance attributed to technology, the use of economic instruments, governance and participation, institutional capacity, and major limitations. The study is based on a qualitative literature review. Although these approaches share the assumption that environmental problems can be addressed through various reform mechanisms within existing institutional and economic structures, they differ in their policy instruments and administrative priorities. The comparative analysis indicates that Ecological Modernization emphasizes technological and institutional transformation; Sustainable Development focuses on integrating economic, environmental, and social objectives; Environmental Governance highlights multi-actor participation; the Green State Approach emphasizes regulatory public capacity; Eco-efficiency focuses on resource efficiency; and Market-based Environmental Policies prioritize economic incentives and pricing mechanisms. At the same time, these approaches have limitations concerning technological optimism, coordination problems, administrative rigidity, social justice, and structural environmental problems. The study concludes that reformist environmental approaches should not be regarded as direct alternatives in public administration but rather as different policy instruments and administrative options that may complement one another under appropriate conditions.

Anahtar Kelimeler

• Reformist Environmental Approaches
• Ecological Modernization
• Sustainable Development
• Environmental Governance
• Green State
• Public Administration

Kaynakça

1. Baumol, William J. ve Wallace E. Oates. The Theory of Environmental Policy. New Jersey: Prentice-Hall, 1971.
2. Bakırcıoğlu, İbrahim Onur ve Uğur Sadioğlu. “Türkiye’de Sürdürülebilir Kentleşme Politikalarının Merkezî Yönetim Üzerinden Değerlendirilmesi: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Örneği.” Kent Akademisi 18/6 (2025), 3356–3380. https://doi.org/10.35674/kent.1653462.
3. Bulkeley, Harriet ve Arthur P. J. Mol. “Participation and Environmental Governance: Consensus, Ambivalence and Debate.” Environment and Planning A 35/10 (2003), 1761–1778. https://doi.org/10.1068/a35222.
4. Castree, Noel. “Neoliberalising Nature: The Logics of Deregulation and Reregulation.” Environment and Planning A 41/1 (2009), 131–152. https://doi.org/10.1068/a40124.
5. Dobson, Andrew. Green Political Thought. 2. bs. London: Routledge, 1990.
6. Dryzek, John S. The Politics of the Earth: Environmental Discourses. 2. bs. Oxford: Oxford University Press, 1997.
7. Eckersley, Robyn. The Green State: Rethinking Democracy and Sovereignty. Cambridge, MA: MIT Press, 2004.
8. Fisher, Dana R. ve William R. Freudenburg. “Ecological Modernization and Its Critics: Assessing the Past and Looking Toward the Future.” Society & Natural Resources 14/8 (2001), 701–709. https://doi.org/10.1080/08941920152410889. Koyuncu, Emre vd. [Bu kaynağın künyesi metindeki “Koyuncu vd., 2023” atfından tek başına güvenilir biçimde belirlenemiyor.] Larsen, Mathias ve James Jackson. “The Green versus Environmental State: Reviewing Two Decades of Conceptualizing State-Led Approaches.” Competition & Change (2025). https://doi.org/10.1177/10245294251372103.

9. Lemos, Maria C. ve Arun Agrawal. “Environmental Governance.” Annual Review of Environment and Resources 31 (2006), 297–325. https://doi.org/10.1146/annurev.energy.31.042605.135621.
10. Mol, Arthur P. J. The Refinement of Production: Ecological Modernization Theory and the Chemical Industry. Amsterdam: University of Amsterdam, 1995.
11. Mol, Arthur P. J. ve David A. Sonnenfeld (ed.). Ecological Modernization Around the World: Perspectives and Critical Debates. London: Routledge, 2000.
12. Pigou, Arthur C. The Economics of Welfare. London: Macmillan, 1920.
13. Rhodes, R. A. W. Understanding Governance: Policy Networks, Governance, Reflexivity and Accountability. Buckingham: Open University Press, 1997.
14. World Business Council for Sustainable Development (WBCSD). Changing Course: A Global Business Perspective on Development and the Environment. Geneva: WBCSD, 1992.
15. World Commission on Environment and Development (WCED). Our Common Future. Oxford: Oxford University Press, 1987.
16. Yazar, Mahir, Håvard Haarstad, Lise L. Drengenes ve Andrew York. “Governance Learning from Collective Actions for Just Climate Adaptation in Cities.” Frontiers in Sustainable Cities 4 (2022), 932070. https://doi.org/10.3389/frsc.2022.932070.
17. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. On İkinci Kalkınma Planı (2024–2028). Ankara: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2023.
18. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. 2025 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı. Ankara: T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, 2024.