Vergi İndirimlerinin Ekonomik ve Mali Etkileri: Son Dönem Türkiye Uygulamaları

Öz

Vergi indirimleri özellikle ekonomik durgunluk ve işsizlik sorununun çözümünde kullanılan bir politika aracıdır. Türkiye ekonomisinde son birkaç yıldır yaşanan ekonomik durgunluğun giderilmesi amacıyla, muhtemel pozitif etkilerinden dolayı özellikle Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi ile gelir üzerinden alınan vergilerde bir dizi indirimlere gidilmiştir. Yapılan bu düzenlemelerin vergi mükellefleri tarafından nasıl karşılandığını belirlemek amacıyla bu araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Türkiye genelinde 46 il merkezinde, toplam 1813 aktif beyannameli vergi mükellefi ile ve yüz yüze anket yöntemiyle yürütülmüştür. Anket sonuçlarına göre, mükelleflerin %43’ü söz konusu vergi indirimlerinin satışlarını artırdığını, %36,4’ü ise tasarruflarını artırdığını ifade etmişlerdir. Vergi mükelleflerinin %60’ı vergi indirimlerinin ülkedeki toplam tasarrufları artıracağını, %73,6’sı toplam yatırımları artıracağını, %67,4’ü ise ekonomik büyümeyi hızlandıracağını ifade etmiştir. Mükelleflerin bu düşünceleri, 2017 yılı 2. ve 3. çeyreklerinde Türkiye ekonomisinde tahminlerin üzerinde gerçekleşen ekonomik büyüme rakamları ile de teyit edilmiş görünmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Vergi indirimleri, Ekonomik durgunluk, İşsizlik

The Economic and Fiscal Effects of Tax Reductions: Recent Applications in Turkey

Öz

Tax reduction is the policy tool that is especially used to solve the problem of economic stagnation and unemployment. Due to possible positive effects, a number of tax reductions have been made on the Value Added Tax, Special Consumption Tax and income taxes, in order to eliminate the economic stagnation experienced in the last few years in the Turkish economy. This research was conducted to determine how these regulations were met by taxpayers. The survey was conducted in 46 provincial centers across Turkey, with a total of 1813 active taxpayers and a face-to-face manner. According to the survey results, 43% of the taxpayers stated that tax reductions increased their sales and 36.4% stated that tax reductions increased their savings.60% of taxpayers who participated to the survey said tax reductions would increase total savings in the country, 73.6% of taxpayers said tax reductions would increase total investments, and 67.4% of taxpayers said tax reductions would accelerate economic growth. This view of taxpayers seems to have been confirmed by the economic growth figures in the second and third quarters of 2017, which exceeded the estimates in the Turkish economy

Anahtar Kelimeler

• Tax reductions, Economic stagnation, Unemployment

Kaynakça

1. Aktan, C. C. (2004). Yeni İktisat Okulları, Ankara: Seçkin Yayınevi.
2. Aktan, C. C. (2009). Arz-Yönlü İktisat Teorisi ve Haldun-Laffer Etkisi, Ekonomi Bilimleri Dergisi, 1/2, 40-54.
3. Demircan, E.S. (2003). Vergilendirmenin Ekonomik Büyüme ve Kalkınmaya Etkisi, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21, 97-116.
4. Doğan, S. (2002). Türkiye İçin Laffer Eğrisinin Tahmini (1979-2000), Süleyman Demirel Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 7/2, 257-269.
5. Edizdoğan, N. ve Çelikkaya, A. (2012). Vergilerin Ekonomik Analizi, 2. Baskı, Bursa: Dora Basım Yayım.
6. Elçin, A.B. ve Saraçöz, M.M. (2012). Vergileme ve İktisadi Etkinlik, Merit Yeminli Mali Müşavirlik, http://www.meritymm.com/wpcontent/uploads/2013/05/vergilemeetkinlik.pdf.
7. Evans, M. (1981). An Economic Model Incorporating The Supply Side Effects of Economic Policy, Economic Policy Conference: Center For The Study of American Business and Federal Reserve Bank of St-Louis. Washington University, 65-66
8. Gale, W.G. ve Samwick, A.A. (2016). Effects of Income Tax Changes on Economic Growth, Economic https://www.brookings.edu/wpcontent/uploads/2016/07/09_Effects_Income_Tax_Changes_Ec onomic_Growth_Gale_Samwick_.pdf (Erişim: 01.03.2017). at Brookings.

9. Gökbunar, R. ve Kömürcüler E. (2007). Mali Sosyolojide İbn-i Haldun’un Yeri, Türk İdare Dergisi, 455, 202-221.
10. İbn-i Haldun (2004). Mukaddime, (Çev: Halil Kendir), Ankara: Yeni Şafak
11. Laffer, A.B. (1981). Supply-Side Economics, Financial Analysts Journal, 37/5, 29-43.
12. Myers, J. (2011). The Economic Impact of Corporate Tax Rate Reductions, January 2011- Canadian Manufacturers & Exporters (CME), http://www.cmemec.ca/download.php?file=giubgju9.pdf (Erişim: 01.03.2017).
13. Savaş, V. (1998). Politik İktisat, İstanbul: Beta Basım Yayım.
14. Yıldırım, E. (2006). İbn-i Haldun’un İktisadi ve Mali Düşünceleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi SBE.