Anayasal İktisat ve Türkiye Ekonomisinde Anayasal İktisadın Uygulanabilirliği İle İlgili Bir Değerlendirme

Öz

Kamu tercihi teorisinin bir yansıması olarak Anayasal İktisat, ikinci dünya savaşından sonra ön plana çıkan ve siyasal süreçte ekonomik karar alma tercihlerini iktisat biliminin usul ve varsayımlara dayalı olarak izah eden bir bilim disiplinidir. İktisat politikalarının önceden belirlenmiş bazı kurallarla sınırlandırılması ve bunun Anayasada mali hükümler şeklinde düzenlenmesi son dönemlerde iktisat politikası literatüründe önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu çalışmada Anayasal İktisat teorisinin gelişimi, varsayımları, Türkiye’de uygulanma durumu ve uygulanma ihtimali ve sonuçları değerlendirilecektir. Ayrıca anayasada iktisadi ve mali hükümlerin bulunmasının fayda ve sakıncaları ve öneriler belirtilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Kamu Tercihi, Anayasal İktisat, İktisat Politikaları, Türkiye

Constitutional Economics and an Evaluation on the Applicabllity of Constitutional Economics in Turkish Economy

Öz

Constitutional economics as a reflection of public choice theory is a discipline of science that comes to the forefront after the second world war and explains economic decision making preferences in the political process based on the procedures and assumptions of economics. The limitation of economic policies to certain predetermined rules and their regulation as financial provisions in the Constitution have recently become an important place in the literature of economics politics. In this study, the assumptions of the development of the Constitutional Economics theory, its implementation in Turkey and the possibility and results of its application will be evaluated. In addition, the benefits and drawbacks of the economic and financial provisions in the constitution will be stated.

Anahtar Kelimeler

• Public Choice, Constitutional Economics, Economic Policies, Turkey

Kaynakça

1. Arın, T. (1997).“Anayasal İktisat ve Refah Devleti: TİSK ve TÜSİAD’ın Asgari Devlet Raporlarının Eleştirisi”, Ekonomide Durum Dergisi, Bahar/Yaz, 41- 106.
2. Aktan, C. C. (2007), Anayasal İktisat ve Ekonomik Anayasa, İstanbul İz Yayıncılık.
3. Brigss, A. (2000). “The Welfare State in Historical Perspective”, C.Pierson, F.G. Castles (Ed), The Welfare State Reader, Cambridge: Polity Press.
4. Çağan, N. (1997). “Yeni Sağın Ekonomik Anayasa Yaklaşımı”, Ekonomide Durum Dergisi, Bahar/Yaz.
5. Çoban, A.R. ”Kamu Tercihi Teorisi”, Çağdaş Kamu Yönetimi.(Editörler: Acar,M., Özgür, Ö., Nobel Yayıncılık,Ankara, 2003. ss.75-97.
6. Demir, M.(2009).Türkiye’de Kamu Borçlarının Gelişimi ve Sürdürülebilirliği, Çizgi Yayınları, Konya
7. Downs, A. (1957). An Economic Theory of Democracy, Harper Row Publishers, New York.
8. Erdoğan, M. (1993). “Liberal Anayasalcılık ve Hayek”, iç. Hayek’te Serbest Piyasa Ekonomisi ve Özgür Toplum. İstanbul, ANAP Bilimsel Yayınlar Dizisi 3

9. Dede,E. M. (2010). “Anayasal İktisat Perspektifinden Maliye Politikası Kuralları ve Avrupa Birliği Ülkelerinde Uygulamanın İncelenmesi, T.C. Maliye Bakanlığı, Strateji Geliştirme Bakanlığı, Mesleki Yeterlilik Tezi.
10. Günay,A, Özen, A.(2002) Avrupa Birliği'nde Mali Disiplinin SağlanmasınaYönelik Maastricht Kriterlerinin Anayasal İktisat Perspektifinden Değerlendirilmesi Dokuz Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 4, Sayı:2. Eylül Üniversitesi Güneş, H. Cahit; Anayasal İktisat Teorisini Doğuran Arayışlar, www.e- sosder.com/dergi/1206HGUNES-AYDEMIR.pdf
11. Kayabaşı, Y. (2005). Politik Yozlaşmaya Çözüm Olarak Anayasal İktisat, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi,Adana,s.54sosyalbilimler.cu.edu.tr/tezler/785.pdf
12. Kirmanoğlu,H. (1997). “Anayasal İktisat Kim İçin?”, Ekonomide Durum Dergisi, Bahar/ Yaz, 147- 154.
13. Kuzu, B. (1987).Anayasa Hukukumuzda Yürütme Organının Düzenleyici İşlem Yapma Yetkisi ve Güçlendirilmesi Eğilimi, İstanbul: Filiz Kitapevi, 1987.
14. Lambsdorff,J.G.(2006).The Institutional Economics of Corruption and Reform: Theory, Evidence and Policy, Cambridge, UK, Cambridge UniversityPress.
15. İnan,M.Demir,M.(2011)Türkiye'de Mali Kural, Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 13/2 (2011). 25-66
16. Rowley, Charles Kershaw-Schneider, Friedrich (Editor). (2003). “Introduction”, Encyclopedia of Public Choice, Volume 1, Hingham, MA, USA: KluwerAcademicPublishers
17. Savaş, V, (2007). Anayasal İktisat,Ankara: İlke Yayınevi.
18. Thurow,L.,C.(1983).Dangeous Currents-TheState of Economics, Random House, New York,1983.
19. Telatar, F., (2004).Politik İktisat Politikası, Ankara, İmaj Yayınevi
20. Önder, İ. (1997). “Anayasal İktisat”, Ekonomide Durum Dergisi, Bahar/Yaz, 107.
21. Özdemir, S. (2005). “Refah Devletinin Gelişme ve Bunalım Dönemlerinde İş Piyasaları”, İktisat Fakültesi Mecmuası, (Prof. Dr. Toker Dereliye Armağan Özel Sayısı), Cilt: 55, Sayı: 1, İstanbul, İÜ. İktisat Fakültesi Yayını, 695–733.
22. Öztürk, Z. (2006), Seçimlerde Paranın Gücü: Seçim Harcamalarının Finansmanı, Şeffaflığı ve Denetimi, Ankara, Ebabil Yayıncılık, 1.Baskı
23. Öztürk, N. (2004). Anayasal İktisat Çerçevesinde Demokrasiyi Yozlaştıran İktisadi Etmenler, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 37, Sayı 3, ss.17-35
24. Sakal,M., (2010).Anayasal İktisadın Temel Felsefesi ve Türkiye'de Uygulanabilirlik Koşulları, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi.
25. Yayla, (1993).A.Özgürlük Yolu Hayek’in Sosyal Teorisi, Ankara: Turhan Kitabevi,1993, s.150.
26. Yereli,A. B. ( 2003). Ekonomik Özgürlükler ve Türkiye’de Devlet-Birey İlişkisi, Ankara: Gazi Kitabevi.
27. http://www.canaktan.org/ekonomi/anayasal_iktisat/buchanan-life-legacy/turkce-kaynaklar/buchanan- anayasal-iktisat.htm