Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması

Recep Akdağ; Fatma Pelin Mungan

doi:10.32331/sgd.1699133

Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması

Öz

İnsanın çalıştığı her tür organizasyon çeşitli hastalık, yaralanma ve kazaya yol açabilecek riskler barındırabilmektedir. İşletmeler bir yandan ürün ve hizmet üretirken diğer yandan bünyelerinde istihdam ettikleri insanların sağlığının korunmasından da sorumludurlar. İşletmelerdeki iş kazaları verimlilikte azalma, işgücü kaybı, tedavi ve tazminat giderleri gibi birçok etkiye yol açabilmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, yapı kimyasalları sektöründe faaliyet gösteren bir fabrikanın paketleme ve paletleme makinelerindeki risklerin belirlenmesi ve sürekli iyileştirme yaklaşımıyla bir takım iyileştirmelerin yapılarak gerekli önlemlerin alınmasıdır. Çalışmada sürekli iyileştirme yaklaşımıyla PDCA (Plan-Do-Control-Act) döngüsü kullanılmış, balık kılçığı yöntemiyle sorun tanımlanarak sebepleri araştırılmış ve Fine Kinney analizi ile risk değerleri hesaplanmıştır. PDCA döngüsüne göre iyileştirme planı oluşturulmuş, iyileştirmeler uygulanarak kontrol edilmiş ve etkinlikleri test edilmiştir. Uygulamalar sonunda paketleme ve paletleme makinelerinde risk seviyesi kabul edilebilir seviyeye indiği görülmüştür. Riskin minimize edilmesi ile olası iş kazalarının önüne geçilmiştir. Çalışmanın tamamlanması sonrasında geçen 22 ay içinde herhangi bir iş kazası yaşanmamış, öneri-risk bildirim sistemine paketleme ve paletleme makineleri ile ilgili herhangi bir risk bildirimi alınmamıştır. Yapılan rutin saha kontrollerinde ilave risk gözlenmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akdeniz, M. (2016). Seramik Karo Üretiminde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Değerlendirilmesi. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü.
Aksoylu, D. (2015). Türkiye’de İnşaat Sektöründeki İş Kazalarının Detaylı Analizi ve Mevzuatın Uygulamadaki Etkinliği. Master’s thesis. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Akşit, İ. (2023). Kök Neden Analizinin İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamalarındaki Rolü. 3rd International Conference on Scientific and Academic Research. December 25-26. Konya.
Altundağ, H. ve Koçak, M. (2021). Tersanelerde Yangın Güvenliği ve Risk Analizi. Dirençlilik Dergisi. 5(2). 245-263.
Altuntaş, S. ve Mutlu, N. G. (2021). Developing an Integrated Conceptual Framework for Monitoring and Controlling Risks Related to Occupational Health and Safety. Journal of Engineering Research. 9(4A). 262-278.
Atalay, O. ve Kılıç, Ö. (2015). Balık Kılçığı Yöntemi ile Mobil Vinç Kazası Olası Nedenlerinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi. 30(1). 73-78
Badparva, F., Varharami, V. ve Lahijanian, A. (2023). Risks Economical Analysis HSE Based on Fine Kinney and Nokia Siemens Network Techniques in One of Electronic Kits Assembly and Production Company. Irtiqa Imini Pishgiri Masdumiyat. 11(1). 1-16.
Bepary, B. ve Kabir, G. (2022). Occupational Risk Assessment of Wind Turbines in Bangladesh. Applied System Innovation. 5(2). 1-24.

Bessant, J., Caffyn, S., Gilbert, J., Harding, R. ve Webb, S. (1994). Rediscovering Continuous Improvement. Technovation. 14(1). 17-29.
Bhuiyan, N. ve Baghel, A. (2005). An Overview of Continuous Improvement: from the Past to the Present. Management Decision. 43(5). 761-771. [https://doi.org/10.1108/00251740510597761].
Boca, G. D. (2011). Kaizen Method in Production Management. International Scientific Conference Young Scientists. 13-20.
Botezatu, C., Condrea, I., Oroian, B., Hrituc, A., Etcu, M. and Slătineanu, L. (2019). Use of the Ishikawa Diagram in the Investigation of Some Industrial Processes. In IOP Conference Series: Materials Science and Engineering (Vol. 682, No. 1, p. 012012). IOP Publishing.
Brunet, A. P. and New, S. (2003). Kaizen in Japan: an Empirical Study. International Journal of Operations and Production Management. 23(12). 1426-1446.
Carnerud, D., Jaca, C. and Backstrom. I. (2018). Kaizen and Continuous Improvement – Trends and Patterns Over 30 Years. The TQM Journal. 30(4). 371-390.
Cardoso, P., Delfim, G., Mascarenhas, L., Duarte, E., Miranda, M., Teixeira, P., Aramayo, V., Lilge, D., Guimaraes, I. and Silva, J. (2024). “Enhancing Steelmaking Plant Safety: Robotic Operations in Continuous Casting with Fine-Kinney Method for Risk Reduction” In Proceedings of the Iron and Steel Technology Conference. Ohio.
Cündübeyoğlu, İ. ve Kayabaşı, R. (2022). Seramik Fabrikasında Fine-Kinney Yöntemi ile Risk Değerlendirmesi. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi. 35. 633-642.
Çalık, F. (2016). İş Sağlığı ve Güvenliği Çalışmalarının Etkili Yönetilmesinde Anahtar Basamaklar ve Sistematik Bir Metot Önerisi. Master’s thesis. Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
Delibalta, M. S. ve Türkmen, O. T. (2022). Kayseri Çimento Fabrikasında Kaza Risk Faktörlerinin Fine- Kinney Metodu ile Analizi. Karaelmas Journal of Occupational Health and Safety. 6(3). 131-139.
Dogan, B., Oturakci, M. and Dagsuyu, C. (2022). Action Selection in Risk Assessment with Fuzzy Fine–Kinney-Based AHP-TOPSIS Approach: A Case Study in Gas Plant. Environmental Science and Pollution Research. 29(44). 66222-66234.
Du, Q. L., Cao, S. M., Ba, L. L. and Cheng, J. M. (2008). Application of PDCA Cycle in the Performance Management System. In 2008 4th International Conference on Wireless Communications, Networking and Mobile Computing. (pp. 1-4). IEEE.
Duran, E. (2019). Deri İmalatı Sektöründe Kimyasal Risk Etmenleri ve Fine-Kinney Risk Değerlendirmesi Uygulaması. Master’s thesis. Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
Durmuş, H., Yurtsever, Ö. ve Yalçın, B. (2021). Bir Çay Fabrikasında Fine-Kinney ve FMEA Yöntemleri ile Risk Değerlendirmesi. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences. 33(2). 287-298.
Egeay Makine (2024). [https://www.egeaymakina.com/yapi-kimyasallari-tesisi/]. (Erişim: 25.Mayıs 2024).
Ekemen, U. (2022). Bir Tekstil Fabrikasında Fine-Kinney Risk Analizi Metodu İle Risk Değerlendirmesinin Yapılması. Master’s thesis. Çukurova Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.
Ersoy, M., Çelik, M. Y., Yeşilkaya, L. and Çolak, O. (2019). Combination of Fine-Kinney and GRA Methods to Solve Occupational Health and Safety Problems. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University. 34(2). 751-770.
Farris, J. A., Van Aken, E. M., Doolen, T. L. and Worley, J. (2009). Critical Success Factors for Human Resource Outcomes in Kaizen Events: An Empirical Study. International Journal of Production Economics. 117(1). 42-65.
Fujimoto, T. (1999). The Evolution of a Manufacturing System at Toyota. Oxford university press.
Genç, A. (2021). Seramik Karo Üretiminde Farklı Risk Değerlendirme Metotlarının Uygulanması ve Yöntemlerin Karşılaştırılması. Master’s thesis. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
Gorny, A. (2017). Identification of Occupational Accident Causes By Use the Ishikawa Diagram and Pareto Principles. Economics and Management Innovations (ICEMI). 1(1). 384-388.
Gul, M., Guven, B. and Guneri, A. F. (2018). A new Fine-Kinney-Based Risk Assessment Framework Using FAHP-FVIKOR Incorporation. Journal of Loss Prevention in the Process Industries. 53. 3-16.
Huaxing, S. (2018). A Literature Review on Kaizen: What Have We Learned Over the Past 30 Years? Yokohama International Social Science Research. 22(4-5-6). 127-139.
İşler, M. C. (2013). İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimleri ile Güvenlik Kültürünün İş Kazası ve Meslek Hastalıklarının Önlenmesindeki Etkisi. İş Müfettişi Yardımcılığı Etüdü. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı.
Jagusiak-Kocik, M. (2017). PDCA Cycle as a Part of Continuous Improvement in the Production Company-A Case Study. Production Engineering Archives. 14(14). 19-22.
Kalekim Mardin Üretim Tesisi, (2024). [https://www.kalekim.com/urunler]. (Erişim: 12 Haziran 2024).
Keser, A. ve Dursun, S. (2014). İş Güvenliği Farkındalığı ve İş Güvenliği Davranışları Arasındaki İlişkilerin Araştırılması: Uygulamalı Bir Araştırma. Sosyal Güvenlik Dergisi. 5(2). 1-9.
Kinney G. ve Wiruth A. D. (1976). Practical Risk Analysis for Safety Management. Naval Weapons Center, China Lake CA.
Kuleshov, V. V., Skuba, P. Y. and Ignatovich, I. A. (2021, April). Assessment of the Severity of the Last Accident Based on the Fine-Kinney Method. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 720, No. 1, p. 012094). IOP Publishing.
Sanchez, L. and Blanco, B. (2014). Three Decades of Continuous Improvement. Total Quality Management and Business Excellence. 25(9-10). 986-1001.
Seyfioğlu, İ. ve Doba Kadem, F. (2022). Bir Ayakkabı İşletmesinin Fine-Kinney Yöntemi ile Risk Değerlendirmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 37(4). 925-935.
SGK İstatistik Yıllıkları (2024). [https://www.sgk.gov.tr/Istatistik/Yillik/fcd5e59b-6af9-4d90-a451-ee7500eb1cb4]. (Erişim: 15 Nisan 2024).
Sharvindren, S., Vajravelu, A. and Zaini, H. B. M. (2021). Occupational Safety and Health (OSH) Management in Construction Industry. SSRN. 1-7.
Shikdar, A. A. and Sawaqed, N. M. (2003). Worker Productivity and Occupational Health and Safety Issues in Selected Industries. Computers and Industrial Engineering. 45(4). 563-572.
Sokovic, M., Pavletic, D. and Kern Pipan, K. (2010). Quality Improvement Methodologies – PDCA Cycle, RADAR Matrix, DMAIC and DFSS. Journal of Achievements in Materials and Manufacturing Engineering. 43(1). 476-483.
Sulistyo, A. B., Putra, N. P., Wijaya, H. and Hidayanti, N. (2024). Improving Implementation of Occupational Health and Safety of Construction Company by Job Safety Analysis (JSA) Method (Study Case at PT Arto Moro Sentosa). OPSI. 17(1). 91-103.
Suti, M., Fisu, A. A., Dani, A. A. H., Apriyanto, A., Angreyani, A. D., Amruh, A., Fisu, A. R. and Wekke, I. S. (2021, July). Work Accident Risk at Hospital Construction Environment. In Proceedings of the International Conference on Industrial Engineering and Operations Management. Harbin, China.
Şahin, O., Bingöl, N. ve Sur, U. (2022). Bir Sıcak İş Kazasının Olaylar ve Nedensel Faktörler Analizi İle Araştırılması ve Balık Kılçığı Diyagramı ile Kök Sebeplerinin Bulunması: Dupont Tedlar Üretim Tesisi Örneği. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 37(4). 863-874.
Şengül, Ü. and Tokal, A. (2021). Ormancılık Üretim Çalışmalarında Fine Kinney Yöntemi İle Risk Analizi. Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences. 5(20). 865-877.
Uzdil, O. ve Güllüoğlu, A. (2020). Türkiye İnşaat Sektöründe 2016 ve 2017 Yıllarında Meydana Gelen İş Kazalarının İstatistiksel Olarak Karşılaştırılması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences. 32(2). 137-144.
Wang, W., Liu, X. and Qin, Y. (2018). A Fuzzy Fine-Kinney-Based Risk Evaluation Approach With Extended MULTIMOORA Method Based on Choquet Integral. Computers and Industrial Engineering. 125. 111-123.
Williams, M. (2001). Maximum Cost Reduction, Minimum Effort. Manufacturing Engineer. 80(4). 179-182.
Wong, K. C., Woo, K. Z. and Woo, K. H. (2016). Ishikawa Diagram. Quality Improvement in Behavioral Health. 119-132.
Yilmaz, F. and Ozcan, M. S. (2019). A Risk Analysis and Ranking Application for Lifting Vehicles Used in Construction Sites With Integrated AHP and Fine-Kinney Approach. Advances in Science and Technology. Research Journal. 13(3). 152-161.
Zerrouki, H., Ghozlane, M. D. E., Estrada Lugo, H. D. and Patelli, E. (2023). Workplace Accident Analysis in the Algerian Oil and Gas Industry. Process Safety Progress. 42(2). 328-337.
Zeybek, A. A. ve Kaya, E. Ç. (2023). Yangın Ekipmanları Üretiminde Fine-Kinney Yöntemi Kullanılarak Risklerin Değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 12(3). 1241-1262.
Zhang, X., Xing, X., Xie, Y., Zhang, Y., Xing, Z. ve Luo, X. (2019). Airport Operation Situation Risk Assessment: Combination Method Based on FAHP and Fine Kinney. In Sixth International Conference on Transportation Engineering (pp. 436-447). Reston, VA: American Society of Civil Engineers.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Güvenlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Recep Akdağ ^*
0000-0002-2393-483X
Türkiye

Fatma Pelin Mungan
0009-0003-7696-608X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2024

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.32331/sgd.1699133

IZ

https://izlik.org/JA53DL63AN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Akdağ, R., & Mungan, F. P. (2025). Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. Sosyal Güvenlik Dergisi, 14(2), 102-125. https://doi.org/10.32331/sgd.1699133

AMA

1.Akdağ R, Mungan FP. Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. SGD. 2025;14(2):102-125. doi:10.32331/sgd.1699133

Chicago

Akdağ, Recep, ve Fatma Pelin Mungan. 2025. “Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması”. Sosyal Güvenlik Dergisi 14 (2): 102-25. https://doi.org/10.32331/sgd.1699133.

EndNote

Akdağ R, Mungan FP (01 Mayıs 2025) Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. Sosyal Güvenlik Dergisi 14 2 102–125.

IEEE

[1]R. Akdağ ve F. P. Mungan, “Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması”, SGD, c. 14, sy 2, ss. 102–125, May. 2025, doi: 10.32331/sgd.1699133.

ISNAD

Akdağ, Recep - Mungan, Fatma Pelin. “Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması”. Sosyal Güvenlik Dergisi 14/2 (01 Mayıs 2025): 102-125. https://doi.org/10.32331/sgd.1699133.

JAMA

1.Akdağ R, Mungan FP. Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. SGD. 2025;14:102–125.

MLA

Akdağ, Recep, ve Fatma Pelin Mungan. “Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması”. Sosyal Güvenlik Dergisi, c. 14, sy 2, Mayıs 2025, ss. 102-25, doi:10.32331/sgd.1699133.

Vancouver

1.Recep Akdağ, Fatma Pelin Mungan. Bir İmalat İşletmesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Risklerinin Belirlenmesi ve Sürekli İyileştirmenin Uygulanması. SGD. 01 Mayıs 2025;14(2):102-25. doi:10.32331/sgd.1699133

Cited By

Dijital Dönüşüm ve Saha İhtiyaçları Ekseninde Yenilikçi Mesleki Eğitim: İTÜ MTAL Modeli

Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.20860/ijoses.1742862