Çeyrek Asırda İşsizlik Sigortası Fonu: Gelir ve Giderler Bakımından Bir Değerlendirme

Öz

En genel tanımıyla, çalışmaya istekli ve bu konuda kararlı olan bireyin, mevcut ücret seviyesiyle iş aramasına rağmen bir işe yerleşememesi durumu olarak açıklanan işsizlik, geçmişten günümüze modern toplumların ortak problemlerinden biri olmaya devam etmektedir. Bu sorunun yol açtığı olumsuzlukları giderebilmek adına çeşitli önlem ve politikalar hayata geçirilmiştir. Pasif bir istihdam politikası olan işsizlik sigortası, bu sorunları gidermek amacıyla işsiz kalan bireylere gelir desteği sağlamayı temel hedefi olarak belirlemiştir. Bu hedefin gerçekleştirilmesi sürecinde kullanılan temel finansman kaynağı olan İşsizlik Sigortası Fonu, sistemin etkin bir şekilde işlemesi için hayati önem taşıyan temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de uygulanmakta olan işsizlik sigortasının finansal kaynağı olan İşsizlik Sigortası Fonu ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, üç ana bölüme ayrılmıştır. İlk bölümde, İşsizlik Sigortası Fonu’nun kuruluş süreci, yönetim yapısı ve denetim mekanizmaları ele alınmıştır. İkinci bölümde ise, fonun 1999 yılındaki kuruluşundan itibaren elde ettiği gelirler, Türkiye İş Kurumu tarafından yayımlanan aylık İşsizlik Sigortası Bültenleri temel alınarak sistematik bir yaklaşımla tablo formatında sunulmuştur. Son bölümde ise, araştırma sonucu elde edilen veri ve bulgular ışığında, İşsizlik Sigortası Fonu’nun giderleri 2008 yılı öncesi ve sonrası şeklinde ayrıştırılarak hukuki düzenlemeler ve harcama kalemleri bakımından kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Bu çalışmanın, İşsizlik Sigortası Fonu’nun etkin kullanımına yönelik olarak politika önerilerine katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik sigortası
• İşsizlik Sigortası Fonu
• İşsizlik Sigortası Fonu gelirleri
• İşsizlik Sigortası Fonu giderleri

Unemployment Insurance Fund Over a Quarter Century: An Assessment in Terms of Income and Expenditures

Öz

In its most general definition, unemployment—described as the situation where an individual who is willing and determined to work cannot find a job despite searching for one at the current wage level—has remained one of the common problems of modern societies from the past to the present. Various measures and policies have been implemented to address the negative consequences of this problem. Unemployment insurance, a passive employment policy, has set as its primary goal to provide income support to individuals who become unemployed in order to resolve these problems. The Unemployment Insurance Fund, which is the primary source of financing used in the process of achieving this goal, is among the fundamental elements that are vital for the system to function effectively. This study provides a detailed analysis of the Unemployment Insurance Fund, which is the financial source of unemployment insurance implemented in Turkey. The study is divided into three main sections. The first section addresses the establishment process, management structure, and control mechanisms of the Unemployment Insurance Fund. The second section presents the revenues generated by the fund since its establishment in 1999 in a systematic approach in tabular format, based on the monthly Unemployment Insurance Bulletins published by the Turkish Employment Agency. The final section provides a comprehensive assessment of the Unemployment Insurance Fund’s expenditures before and after 2008 in terms of legal regulations and expenditure items, based on the data and findings obtained from the research. This study aims to contribute to policy recommendations for the effective use of the Unemployment Insurance Fund and to serve as a fundamental resource for researchers working in related fields.

Anahtar Kelimeler

• Unemployment insurance
• Unemployment Insurance Fund
• Unemployment Insurance Fund revenues
• Unemployment Insurance Fund expenditures

Kaynakça

1. 125 s. Olağanüstü Hal Kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanına İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/olaganustu-hal-kapsaminda-calisma-ve-sosyal-guvenlik-alaninailiskin-alinan-tedbirlere-dair (Erişim: 08 Ekim 2025)
2. 2574 s. K. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2547&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 10 Ekim 2025).
3. 3308 s. K. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3308&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 10 Ekim 2025).
4. 4 s. CBK https://www.icisleri.gov.tr/gamer/4-nolu-cumhurbaskanligi-kararnamesi (Erişim: 08 Ekim 2025).
5. 4447 s. K. https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4447&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 08 Ekim 2025).
6. 4904 s. K. https://www.mevzuat.gov.tr/EskiKanunlar?kanunSayisi=4904&mevzuatTertip=5 (Erişim: 08 Ekim 2025).
7. 5510 s. K. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5510&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 07 Ekim 2025)
8. 5754 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/05/20080508-1.htm (Erişim: 07 Ekim 2025)

9. 5763 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2008/05/20080526-5.htm (Erişim: 11 Ekim 2025).
10. 5921 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/08/20090818-1.htm (Erişim: 11 Ekim 2025).
11. 5951 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/02/20100205-1.htm (Erişim: 09 Ekim 2025).
12. 6111 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/02/20110225m1-1.htm (Erişim: 11 Ekim 2025).
13. 6545 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/06/20140628-9.htm (Erişim: 08 Ekim 2025).
14. 6645 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150423-3.htm (Erişim: 08 Ekim 2025).
15. 6663 s. K. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6663&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5 (Erişim: 10 Ekim 2025).
16. 700 s. KHK. https://abmevzuat.com/bazi-kanun-ve-kanun-hukmunde-kararnamelerde-degisiklik-khk-700 (Erişim: 07 Ekim 2025).
17. 7076 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180308M1-9.htm (Erişim: 12 Ekim 2025).
18. 7103 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180327m2-1.htm (Erişim: 10 Ekim 2025).
19. 7103 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180327m2-1.htm (Erişim: 10 Ekim 2025).
20. 7244 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/04/20200417-2.htm (Erişim: 06 Ekim 2025).
21. 7252 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/07/20200728-15.htm (Erişim: 06 Ekim 2025).
22. 7256 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/11/20201117-1.htm (Erişim: 06 Ekim 2025).
23. 7316 s. K. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210422-1.htm (Erişim: 06 Ekim 2025).
24. 7319 s. K. https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/sigortacilik-ile-diger-bazi-alanlara-iliskin-kanunlardave-bir-kanun-hukmunde-kararnamede-degisiklik-1 (Erişim: 14 Ekim 2025).
25. İŞKUR. Aylık İşsizlik Sigortası Bültenleri. https://www.iskur.gov.tr/kurumsal/yayinlar/issizlik-sigortasibulteni/(Erişim: 07 Ekim 2025)
26. İşsizlik Sigortası Fonu Kaynaklarının Değerlendirilmesine İlişkin Usul Esaslar Hakkında Yönetmelik. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20047753&MevzuatTur=3&MevzuatTertip=5 (Erişim: 12 Ekim 2025)
27. Resmî Gazete Sayı 26233. Karar Sayısı 2005/35. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/07/20060719-16. htm (Erişim: 05 Ekim 2025)