İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
Öz
Bu çalışma, Türkiye’de kıdem tazminatı sistemini istihdam koruma mevzuatı bağlamında incelemektedir. Çalışmanın kapsamı, kıdem tazminatının tarihsel gelişimi, hukuki düzenlemeleri ve uluslararası karşılaştırmalar ışığında işgücü piyasasındaki işlevlerini değerlendirmektir. Araştırmanın amacı, kıdem tazminatını teknik bir mali yükümlülükten çok daha geniş bir perspektifle ele alarak iş güvencesi, esneklik, yeniden tahsis kapasitesi ve sosyal politika boyutlarını dikkate almak ve Türkiye’deki kurumsal yapıyı uluslararası bağlamda değerlendirmektir. Çalışmada karşılaştırmalı literatür taraması kullanılarak, OECD’nin İstihdam Koruma Mevzuatı endeksi ve uluslararası raporlar üzerinden Türkiye’nin konumu değerlendirilmiştir. Ayrıca, kıdem tazminatının işten çıkarma maliyetleri, işveren davranışları ve kayıt dışı istihdam üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Değerlendirmeler Türkiye’nin belirsiz süreli sözleşmeler bakımından yüksek koruma düzeyine sahip ülkeler arasında yer aldığını göstermektedir. Bu yapı mevcut çalışanlar için güçlü bir normatif güvence sağlarken, işverenlerin istihdam ve işten çıkarma kararlarını da doğrudan etkilemektedir. Çalışma, kıdem tazminatının işgücü piyasasında güvence ve esneklik ilişkilerini biçimlendiren kurumsal bir araç olduğunu ortaya koymakta ve politika yapıcılar için kapsamlı bir değerlendirme zemini sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acevedo, G., Eskenazi, P. and Pages, C. (2006). Unemployment Insurance in Chile: A New Model of Income Support for Unemployed Workers. Social Protection Discussion Paper No. 0612. World Bank, Washington, D.C.
- Adams, Z., Bishop, L. and Deakin, S. (2015). The Comparative Law and Economics of Labour Regulation: The Case of Dismissal Law. Paper Presented at the Post-Keynesian Conference, Kansas City, MO. [https://www.postkeynesian.net/downloads/downloads/events/Deakin_2015.pdf].
- Adascalitei, D. and Khatiwada, S. (2023). Labour Market Regulation, Non‑Standard Employment and Firm Competitiveness. International Labour Review. 162(3). 421–445.
- Akbıyık N. ve M. Koç, (2011). Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı Fonunun İktisadi ve Sosyal Sonuçları. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi. 16(3). 253-284. [https://dergipark.org.tr/tr/ download/article-file/194464].
- Akbıyık, N. ve M. Koç (2010). Kıdem Tazminatı Fon Tasarısı Üzerine Düşünceler. İnönü Üniversitesi İİBF Akademik Yaklaşımlar Dergisi. 1(1). 122-154. [http://iys.inonu.edu.tr/webpanel/ dosyalar/970/file/AKY8.pdf].
- Andaç, F. (2010). İşsizlik Sigortası (Yayın No. 66). Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS). [https://www.tuhis.org.tr/resim/files/yay%C4%B1n_ 66.pdf].
- Bagga, S. (2024). Internal and External Labor Markets and Declining Dynamism. [https:// sadhikabagga.github.io/assets/pdf/InternalExternal/Bagga_InternalExternalJL_draft.pdf].
- Baker, D., Glyn, A., Howell, D. R. ve Schmitt, J. (2005). Labor Market Institutions and Unemployment: A Critical Assessment of the Cross-Country Evidence (Working Paper No. 98). Center for European Studies, Harvard University.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyal Güvenlik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
3 Temmuz 2026
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2026
Kabul Tarihi
29 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1