Araştırma Makalesi

İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Cilt: 16 Sayı: 1 3 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de kıdem tazminatı sistemini istihdam koruma mevzuatı bağlamında incelemektedir. Çalışmanın kapsamı, kıdem tazminatının tarihsel gelişimi, hukuki düzenlemeleri ve uluslararası karşılaştırmalar ışığında işgücü piyasasındaki işlevlerini değerlendirmektir. Araştırmanın amacı, kıdem tazminatını teknik bir mali yükümlülükten çok daha geniş bir perspektifle ele alarak iş güvencesi, esneklik, yeniden tahsis kapasitesi ve sosyal politika boyutlarını dikkate almak ve Türkiye’deki kurumsal yapıyı uluslararası bağlamda değerlendirmektir. Çalışmada karşılaştırmalı literatür taraması kullanılarak, OECD’nin İstihdam Koruma Mevzuatı endeksi ve uluslararası raporlar üzerinden Türkiye’nin konumu değerlendirilmiştir. Ayrıca, kıdem tazminatının işten çıkarma maliyetleri, işveren davranışları ve kayıt dışı istihdam üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Değerlendirmeler Türkiye’nin belirsiz süreli sözleşmeler bakımından yüksek koruma düzeyine sahip ülkeler arasında yer aldığını göstermektedir. Bu yapı mevcut çalışanlar için güçlü bir normatif güvence sağlarken, işverenlerin istihdam ve işten çıkarma kararlarını da doğrudan etkilemektedir. Çalışma, kıdem tazminatının işgücü piyasasında güvence ve esneklik ilişkilerini biçimlendiren kurumsal bir araç olduğunu ortaya koymakta ve politika yapıcılar için kapsamlı bir değerlendirme zemini sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acevedo, G., Eskenazi, P. and Pages, C. (2006). Unemployment Insurance in Chile: A New Model of Income Support for Unemployed Workers. Social Protection Discussion Paper No. 0612. World Bank, Washington, D.C.
  2. Adams, Z., Bishop, L. and Deakin, S. (2015). The Comparative Law and Economics of Labour Regulation: The Case of Dismissal Law. Paper Presented at the Post-Keynesian Conference, Kansas City, MO. [https://www.postkeynesian.net/downloads/downloads/events/Deakin_2015.pdf].
  3. Adascalitei, D. and Khatiwada, S. (2023). Labour Market Regulation, Non‑Standard Employment and Firm Competitiveness. International Labour Review. 162(3). 421–445.
  4. Akbıyık N. ve M. Koç, (2011). Kıdem Tazminatı ve Kıdem Tazminatı Fonunun İktisadi ve Sosyal Sonuçları. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi. 16(3). 253-284. [https://dergipark.org.tr/tr/ download/article-file/194464].
  5. Akbıyık, N. ve M. Koç (2010). Kıdem Tazminatı Fon Tasarısı Üzerine Düşünceler. İnönü Üniversitesi İİBF Akademik Yaklaşımlar Dergisi. 1(1). 122-154. [http://iys.inonu.edu.tr/webpanel/ dosyalar/970/file/AKY8.pdf].
  6. Andaç, F. (2010). İşsizlik Sigortası (Yayın No. 66). Türk Ağır Sanayii ve Hizmet Sektörü Kamu İşverenleri Sendikası (TÜHİS). [https://www.tuhis.org.tr/resim/files/yay%C4%B1n_ 66.pdf].
  7. Bagga, S. (2024). Internal and External Labor Markets and Declining Dynamism. [https:// sadhikabagga.github.io/assets/pdf/InternalExternal/Bagga_InternalExternalJL_draft.pdf].
  8. Baker, D., Glyn, A., Howell, D. R. ve Schmitt, J. (2005). Labor Market Institutions and Unemployment: A Critical Assessment of the Cross-Country Evidence (Working Paper No. 98). Center for European Studies, Harvard University.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Güvenlik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

24 Şubat 2026

Kabul Tarihi

29 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kul Parlak, N. (2026). İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Sosyal Güvenlik Dergisi, 16(1), 43-70. https://doi.org/10.32331/sgd.1981362
AMA
1.Kul Parlak N. İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. SGD. 2026;16(1):43-70. doi:10.32331/sgd.1981362
Chicago
Kul Parlak, Nurgün. 2026. “İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Sosyal Güvenlik Dergisi 16 (1): 43-70. https://doi.org/10.32331/sgd.1981362.
EndNote
Kul Parlak N (01 Temmuz 2026) İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. Sosyal Güvenlik Dergisi 16 1 43–70.
IEEE
[1]N. Kul Parlak, “İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”, SGD, c. 16, sy 1, ss. 43–70, Tem. 2026, doi: 10.32331/sgd.1981362.
ISNAD
Kul Parlak, Nurgün. “İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Sosyal Güvenlik Dergisi 16/1 (01 Temmuz 2026): 43-70. https://doi.org/10.32331/sgd.1981362.
JAMA
1.Kul Parlak N. İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. SGD. 2026;16:43–70.
MLA
Kul Parlak, Nurgün. “İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Sosyal Güvenlik Dergisi, c. 16, sy 1, Temmuz 2026, ss. 43-70, doi:10.32331/sgd.1981362.
Vancouver
1.Nurgün Kul Parlak. İstihdam Koruma Mevzuatı ve Kıdem Tazminatı: Türkiye ve OECD Ülkeleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. SGD. 01 Temmuz 2026;16(1):43-70. doi:10.32331/sgd.1981362