Sağlık Çalışanlarının Memur Sendikalarına Karşı Tutumları ve Üye Olmalarına Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, Kırşehir ilinde görev yapan sağlık çalışanlarının memur sendikalarına karşı tutumları ve üye olmalarına etki eden faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini Kırşehir ilinde faaliyet gösteren sağlık kurumlarında çalışan toplam 385 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yüz yüze anket tekniği kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında “Sendikal Örgütlenme Nedenleri Ölçeği” ve “Sendikal Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına yüklenmiş, bulguların değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, normallik testi, açımlayıcı faktör analizi, bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi ve korelasyon analizi uygulanmıştır. Bu araştırmada, sendikal örgütlenme ile katılımcıların eğitim düzeyi arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Ayrıca, sendikal örgütlenme nedenlerinden biri olan duygusal etki boyutunun, üye olunan sendika türü ile ilişkili olarak farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Sendikal tutum açısından, kişisel ve mesleki katkı ile sendikal ilgi boyutlarının, katılımcıların eğitim durumu ile anlamlı düzeyde farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Sağlık çalışanları arasında yapılan değerlendirmelerde, sendikal tutum ölçeği alt boyutlarının tümü ile sendika üyelik süreleriyle ilgili verilerde anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Ancak, sendikal tutum ile sendikal örgütlenme nedenleri arasında istatistiksel olarak herhangi bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma bulguları, sendikaların eğitim düzeyine dayalı olarak daha özelleştirilmiş iletişim ve eğitim stratejileri geliştirmesinin önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca, üyelerin örgütlenme motivasyonlarını daha derinlemesine incelemek amacıyla yeni araştırmaların yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık çalışanı
• sendika
• sendikal örgütlenme
• sendikal tutum

Health Workers’ Attitudes Towards Civil Servant Unions and Determining the Factors Affecting Their Membership

Öz

The aim of this study is to determine the factors affecting the attitudes and membership of healthcare workers in Kırşehir province towards civil servant unions. The sample of the study consists of a total of 385 healthcare workers employed in healthcare institutions operating in Kırşehir province. In the study, the face-to-face survey technique, one of the quantitative research methods, was used. The ‘Trade Union Organisation Reasons Scale’ and the ‘Trade Union Attitude Scale’ were used to collect data. The data obtained were loaded into the SPSS programme, and descriptive statistics, normality test, exploratory factor analysis, independent sample t-test, one-way analysis of variance, and correlation analysis were applied to evaluate the findings. In this study, significant differences were found between union membership and participants’ educational levels. In addition, it was observed that the emotional impact dimension, one of the reasons for union membership, showed differences depending on the type of union to which the participant belonged. In terms of union attitudes, it was determined that the personal and professional contribution and union interest dimensions showed significant differences depending on the participants’ educational status. In the evaluations conducted among healthcare workers, significant differences were found in all sub-dimensions of the union attitude scale and in the data related to union membership duration. However, no statistical relationship was found between union attitude and reasons for union organisation. The research findings highlight the importance of trade unions developing more specialised communication and education strategies based on educational levels. Additionally, it is recommended that new research be conducted to examine members’ motivations for unionisation in greater depth.

Anahtar Kelimeler

• Healthcare worker
• union
• union organization
• union attitude

Kaynakça

1. Akar, H. ve Ersü, A. A. (2020). Eğitimcilerin Sendikal Örgütlenme Nedenlerinin İncelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi. 11(2). 50–67. https://doi.org/10.19160/ijer.730221
2. Aksoy, M. (2013). Lise Öğretmenlerinin Sendikal Örgütlenmeye Bakışları: Eskişehir İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi. Eskişehir.
3. Arslan, C. (2014). Öğretmenlerin Sendikal Örgütlenmeye İlişkin Tutumları ve Sendikal Örgütlenme Nedenleri. Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Sivas.
4. Arslan, C. ve Uğurlu, C. T. (2020). Sendikal Örgütleme Nedenleri Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 19(74). 750-759.
5. Arslan, C. ve Uğurlu, C. T. (2021). Öğretmenlerin Sendikal Örgütlenmeye İlişkin Tutumları ve Sendikal Örgütlenme Nedenleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 5(7). 240-262.
6. Aydın, R. ve Soydan, M. (2021). Öğretmenlerin Sendikal Örgütlenmeye Yönelik Görüşlerinin İncelenmesi. Kalem Uluslararası Eğitim ve İnsan Bilimleri Dergisi. 11(1). 331-364.
7. Bülbül, O. G. (2009). Uluslararası Belgeler Karşısında 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu ve Türkiye’de Kamu Görevlileri Sendikacılığı. Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Çelik, H. (1995). Türkiyede İşçi Sendikalarının Başlıca Amaç ve Faaliyetleri ile Özel Sektör Bankacılık Kesiminde Çalışanların Sendikalarla İlgili Tutumları Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Cerev, G. (2014). Türkiye’de Kamu Çalışanlarının Örgütlenme Mücadelesinin Hukuksal Gelişim Süreci : 6289 Sayılı Kanun ve Sendikal Haklara Etkileri. Çalışma İlişkileri Dergisi. 5(6289). 24-39.
10. Coşkun, R., Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
11. Derı̇n, N. ve Akbiyik, N. (2017). Sağlık Sektöründe Üye Algılarına Göre Oluşan Sendikal İmajın, Sendikal Sadakate Etkisi: Malatya Merkezde Memur Sendika Üyeleri Üzerinde İncelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 22(1). 123-138.
12. Hacıoğlu, S. (2014). Bir Örgütsel Bağlılık Türü Olarak Sendikal Bağlılık ve Bir Sendika Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludag Universitesi.
13. Han, E. (2014). Kamu Sendikacılığı Siyaset İlişkisi: Türkiye’de Kamu Görevlilerinin Siyasi Eğiliminin Sendika Tercihindeki Rolü Üzerine Alan Araştırması. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstiütüsü. Ankara.
14. İnceoğlu, M. (2010). Tutum Algı İletişim. İstanbul: Beykent Üniversitesi Yayınevi.
15. İpek, Z. (2006). Kamu Çalışanları Sendikaları; Sağlık Hizmetlerinde Çalışanların Sendikalaşması Üzerine Alan Araştırması. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
16. İyilikli, H. H. (2023). Sendikal Örgütlenmenin İncelenmesi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum.11(33). 559-579.
17. Kanchana, P. N. and Panchanatham, N. (2012). The Influence of Demographic Factors on Organizational Commitment. 2(5). 1–13. www.exclusivemba.com/ijemr
18. Kartal, M. ve Bardakçı, S. (2018). SPSS ve AMOS Uygulamalı Örneklerle Güvenirlik ve Geçerlik Analizleri. Akademisyen Kitabevi.
19. Kaya, Ö. M. (2015). Konfederasyonlara Göre İşçilerin Sendikal Tutumları ve Sendikaya Bağlılıkları Üzerine Bir Alan Çalışması. Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi.
20. Koç, Y. (2003). Türkiye’de İşçi Sınıfı ve Sendikacılık Hareketi Tarihi. Kaynak Yayınları.
21. Korkmazer, F. (2021). Çalışanların Sendikal Algılarının Sendikal Sadakatleri Üzerindeki Etkisi: Sağlık Sektöründe Bir Uygulama. BANÜ Sağlık Bilimleri ve Araştırma Dergisi. 3(1). 18-28. https://doi.org/10.46413/ boneyusbad.893967
22. Kozak, İ. E. (1992). İşçi Sendikalarının Tarihi Gelişimi (İngiltere Örneği). In Journal of Social Policy Conferences. Istanbul University. 37–38, 63–81.
23. Mumcuoğlu, M. (1979). Sendikacılık-Siyasal İktidar İlişkileri. Doruk Yayınları.
24. Nakip, M. (2006). Pazarlama Araştırmaları Teknikler ve (SPSS) Destekli Uygulamalar. Seçkin Yayıncılık.
25. Özkiraz, A. ve Talu, N. (2008). Sendikaların Doğuşu; Türkiye ve Batı Avrupa Ülkeleri Karşılaştırması. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 3(2). 108-126.
26. Öztürk, M. (2013). Sendikal Demokrasinin Örgütlü Hareketler Açısından Önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 18(2). 269-285.
27. Şafak, K., Yeşiltaş, A. ve Şafak, Ş. (2023). Sağlık Sektöründe Çalışanların Sendikal Bağlılığına Yönelik Bir Alan Araştırması. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 4(1). 93–103.
28. Söderman, O. (1988). Türkiye’de Kamu Çalışanlarının Sendikal Hakları ve İsveç Örneği Sempozyumu. Pan Yayıncılık.
29. Tabachnick, B. G. and Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (Sixth ed.). Boston: Pearson. Tokol, A. (2019). Endüstri İlişkileri ve Yeni Gelişmeler (8. bs.). Dora Yayıncılık.
30. Uğurlu, C. T. ve Arslan, C. (2019). Sendikal Tutum Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 6(11). 78-90. https://doi.org/10.29129/inujgse.430254
31. Yaşlıoğlu, M. (2017). Sosyal Bilimlerde Faktör Analizi ve Geçerlilik: Keşfedici ve Doğrulayıcı Faktör Analizlerinin Kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi. 46. 74-85.
32. Yılmaz, M. S. ve Orhan, S. (2022). Türkiye’de Kamu Görevlileri Sendikaları. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Seçme Yazılar-VI. 36–57. Sakarya: Değişim Yayınları.