Derleme

Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar

Cilt: 16 Sayı: 1 3 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar

Öz

Bu çalışma, travmatik iş kazalarının yalnızca fiziksel yaralanmalara yol açmadığını, aynı zamanda görünmeyen ve “sessiz travmalar” olarak adlandırılan psikolojik yaralar bıraktığını ortaya koymaktadır. Literatür ve saha araştırmaları, iş kazaları sonrasında travma sonrası stres bozukluğu, kaygı, depresyon, tükenmişlik ve kimlik kaybı gibi ruhsal etkilerin yaygın olduğunu göstermektedir. Sessiz travmalar, kazaya doğrudan maruz kalan bireylerin yanı sıra tanıklık edenlerde, aynı sektörde çalışanlarda ve topluluk düzeyinde de görülebilmektedir. Çernobil, Bhopal, Soma ve Fukushima gibi endüstriyel felaketler, görünür ve görünmez yaralanmaların iç içe geçtiğini kanıtlayan örneklerdir. Çalışmada, sessiz travmaların kavramsal çerçevesi çizilmiş; bireysel, kurumsal ve toplumsal düzeyde yarattığı etkiler tartışılmıştır. Ayrıca, Türkiye’deki yasal düzenlemeler uluslararası standartlarla karşılaştırılmış; sessiz travmaların iş sağlığı ve güvenliği politikalarında görünür kılınması için öneriler geliştirilmiştir. Bulgular, iş sağlığı psikologlarının erken tanı, psikolojik ilk yardım ve örgütsel düzeyde risk yönetimi gibi uygulamalarla kritik rol üstlenebileceğini göstermektedir. Sonuç olarak, iş kazalarının yalnızca fiziksel değil, psikolojik boyutlarının da sistematik olarak ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AİHM. (2004). HL v. United Kingdom (Başvuru No: 45508/99). Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi. [https://en.wikipedia.org/wiki/HL_v_United_Kingdom].
  2. Alcock v. Chief Constable of South Yorkshire Police. [1992] 1 AC 310 (House of Lords). [https:// en.wikipedia.org/wiki/Alcock_v_Chief_Constable_of_South_Yorkshire_Police]
  3. Attridge, M. (2012). Employee Assistance Programs: Evidence and Current Trends. In R. J. Gatchel and I. Z. Schultz (Eds.). Handbook of Occupational Health and Wellness (441–467). Springer Science + Business Media. [https://doi.org/10.1007/978-1-4614-4839-6_21].
  4. Aydın, G. D. ve Yıldırım, Ş. (2020). Soma Maden Kazası Sonrası Yaşanan Ailevi ve Psikolojik Sorunlar. Toplum ve Sosyal Hizmet. 31(2). 589–608. https://doi.org/10.33417/TSH.659207
  5. Bakker, A. B. and Demerouti, E. (2007). The Job Demands–Resources Model: State of the Art. Journal of Managerial Psychology. 22(3). 309–328. [https://doi.org/10.1108/02683940710733115].
  6. Billings, J., Wong, N. Z. Y., Nicholls, H., Bloomfield, M. A. P. and Greene, T. (2023). Post Incident Psychosocial Interventions After a Traumatic Incident in the Workplace: A Systematic Review of Current Research Evidence and Clinical Guidance. European Journal of Psychotraumatology. [https://doi.org/10.1080/20008066.2023.2281751].
  7. Bonanno, G. A., Galea, S., Bucciarelli, A. and Vlahov, D. (2007). What Predicts Psychological Resilience After Disaster? The Role of Demographics, Resources and Life Stress. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 75(5). 671–682. [https://doi.org/10.1037/0022-006X.75.5.671].
  8. Bouchard, J.-P., Franchi, C., Bourree, C. and Tassier, J. (2019). Psychotraumatologie : Conséquences Psychologiques de L’explosion de L’usine AZF de Toulouse Sur le Personnel D’une Enterprise Voisine. Annales Médico-Psychologiques. 177(9). 830–836. [https://doi.org/10.1016/j. amp.2019.09.001].

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Güvenlik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

12 Eylül 2025

Kabul Tarihi

29 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şen, S. (2026). Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar. Sosyal Güvenlik Dergisi, 16(1), 93-110. https://doi.org/10.32331/sgd.1981429
AMA
1.Şen S. Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar. SGD. 2026;16(1):93-110. doi:10.32331/sgd.1981429
Chicago
Şen, Selçuk. 2026. “Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar”. Sosyal Güvenlik Dergisi 16 (1): 93-110. https://doi.org/10.32331/sgd.1981429.
EndNote
Şen S (01 Temmuz 2026) Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar. Sosyal Güvenlik Dergisi 16 1 93–110.
IEEE
[1]S. Şen, “Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar”, SGD, c. 16, sy 1, ss. 93–110, Tem. 2026, doi: 10.32331/sgd.1981429.
ISNAD
Şen, Selçuk. “Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar”. Sosyal Güvenlik Dergisi 16/1 (01 Temmuz 2026): 93-110. https://doi.org/10.32331/sgd.1981429.
JAMA
1.Şen S. Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar. SGD. 2026;16:93–110.
MLA
Şen, Selçuk. “Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar”. Sosyal Güvenlik Dergisi, c. 16, sy 1, Temmuz 2026, ss. 93-110, doi:10.32331/sgd.1981429.
Vancouver
1.Selçuk Şen. Travmatik İş Kazaları ve Sessiz Travmalar: Görünmeyen Psikolojik Yaralanmalar. SGD. 01 Temmuz 2026;16(1):93-110. doi:10.32331/sgd.1981429