Çalışan Kadının Çocuk Bakım Tercihi: Havuzlanmış Verilerle Kesikli Tercih Modellerinin Karşılaştırılması

Öz

Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde kadının işgücüne katılımının düşük olması önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Kadını işgücü dışına iten en önemli faktörlerden birisi küçük çocuk sahibi olmasıdır. Küçük çocuğu olan kadının işgücüne dahil olabilmesi için ya çalışma saatleri esnek ve düşük olacaktır ya da bir başkasından çocuk bakımı konusunda yardım alması gerekecektir. Çalışmanın amacı, Türkiye’de 5 yaş ve altı çocuk sahibi çalışan kadınların çocuk bakım tercihlerinde etkili olan etmenleri belirlemektir. Çalışmada Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü tarafından her beş yılda bir yapılan 1993, 1998, 2003 ve 2008 yıllarında gerçekleştiren Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması veri setleri kullanılmıştır. Söz konusu yıllara ilişkin veri setleri birleştirilerek havuzlanmış veriler elde edilmiş ve Türkiye’de çalışan kadının zaman içinde çocuk bakım tercihinde meydan gelen değişimler incelenmiştir. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak Multinomial Logit ve Multinomial Probit modeller kullanılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Çocuk bakım tercihi,çalışan kadın,kesikli tercih modelleri,multinomial logit model,multinomial probit model

Kaynakça

1. Ai, Chunrong ve Edward C. Norton (2003), "Interaction Terms in Logit and Probit Models", Economics Letters, 80: 123-129.
2. Blau, David M. ve Philip K. Robins (1988), "Child-Care Costs and Family Labor Supply", The Review of Economics and Statistics, 70(3): 374-381.
3. Buriel, Raymond ve Maria T. Hurtado-Ortiz (2000), "Child Care Practices and Preferences of Native- and Foreign-Born Latina Mothers and Euro-American Mothers", Hispanic Journal of Behavioral Sciences, 22(3): 314–331.
4. Capizzano, Jeffrey ve Gina Adams (2004), "Children in Low-Income Families Are Less Likely to Be in Center-Based Child Care", Urban Institute, 16.
5. Carrasco, Juan Antonio ve Juan de Dios Ortúzar (2002), "A Review and Assessment of the Nested Logit Model", Transport Reviews, 22(2): 197-218.
6. Chevalier, A. ve T.K. Viitanen (2002), “The causality between female labour force participation and the availability of childcare”, Applied Economics Letters, 9(14): 915-918.
7. Contreras, Dante ve Gonzalo Plaza (2010), “Cultural Factors in Women’s Labor Force Participation in Chile”, Feminist Economics, 16(2): 27-46.
8. Çağatay, Nilüfer ve Şule Özler (1995), "Feminization of the Labor Force: The Effects of Long-Term Development and Structural Adjustment", World Development, 23(11): 1883-1894.

9. Çatalbaş, Gaye Karpat (2015), "Kadınların İşgücüne Katılımını Belirleyen Faktörlerin Belirlenmesi: Panel Veri Yaklaşımı", Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(6): 249-280.
10. Davidson, Russell ve James G. MacKinnon (1999), Econometric Theory and Methods (New York: Oxford University Press).
11. Dayıoğlu, Meltem ve Murat G. Kırdar (2010), "Türkiye'de Kadınların İşgücüne Katılımında Belirleyici Etkenler ve Eğilimler", Türkiye Cumhuriyeti Devlet Planlama Teşkilatı ve Dünya Bankası Refah ve Sosyal Politika Analitik Çalışma Programı, Çalışma Raporu Sayı: 5, Ankara.
12. Early, Diane M. ve Margaret R. Burchinal (2001), "Early Childhood Care: Relations with Family Characteristics and Preferred Care Characteristics", Early Childhood Research Quarterly, 16(4): 465-497.
13. Er, Şebnem (2013), “Türkiye’de Kadınların İşgücüne Katılım Oranını Etkileyen Faktörlerin Bölgesel Analizi”, Öneri Dergisi, 10(40): 35-44.
14. Fuller, Bruce; Holloway, Susan D., Rambaud, Marylee ve Costanza Eggers-Pierola (1996), "How Do Mothers Choose Child Care? Alternative Cultural Models in Poor Neighborhoods", Sociology of Education, 69: 83-104.
15. Goldin, Claudia (1994), “The U-Shaped Female Labor Force Function in Economic Development and History”, NBER WorkingPaper Series, No: 4707.
16. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2009), Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008, (Ankara: Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK).
17. Hausman, Jerry ve David A. Wise (1978), "A Conditional Probit Model for Qualitative Choice: Discrete Decisions Recognizing Interdependence and Heterogeneous Preferences", Econometrica, 46(2): 403-426.
18. Hausman, Jerry ve Daniel McFadden (1984), "Specification Tests for the Multinomial Logit Model", Econometrica, 52(5): 1219-1240.
19. Heckman, James J. (1974), "Effects of Child-Care Programs on Women's Work Effort", Journal of Political Economy, 82(2): 136-163.
20. Hensher, David A., John M. Rose ve William H. Greene (2005), Applied Choice Analysis: A Primer (New York: Cambridge University Press).
21. Hofferth, Sandra L.; Duncan Chaplin, Douglas A. Wissoker ve Philip K. Robins (1996), "Choice Characteristics and Parents’ Child-Care Decisions", Rationality & Society, 8(4): 453–495.
22. Huston, Aletha C.; Young Eun Chang ve Lisa Gennetian (2002), "Family and Individual Predictors of Child Care Use by Low-Income Families in Different Policy Contexts", Early Childhood Research Quarterly, 17: 441-469.
23. Jaumotte, Florence (2003), “Female Labour Force Participation: Past Trends and Main Determinants in OECD Countries”, OECD Economics Department Working Papers, No.376: 1-66.
24. Johansen, Anne S.; Leibowitz, Arleen ve Linda J. Waite (1996), "The Importance of Child-Care Characteristics to Choice of Care", Journal of Marriage and the Family, 58(3): 759-772.
25. Kakıcı, Hülya; Emeç, Hamdi ve Şenay Üçdoğruk (2007), "Türkiye'de Çalışan Kadınların Çocuk Bakım Tercihleri", İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Ekonometri ve İstatistik Dergisi, 5: 20-40.
26. Katras, Mary Jo; Zuiker, Virginia S. ve Jean W. Bauer (2004), "Private Safety Net: Childcare Resources from the Perspective of Rural Low-Income Families", Family Relations, 53: 201-209.
27. Kılıç, Dilek ve Selcen Öztürk (2012), "Türkiye'de Kadınların İşgücüne Katılımı Önündeki Engeller ve Çözüm Yolları: Bir Ampirik Uygulama", Amme İdaresi Dergisi, 47(1): 107-130.
28. Kim, Jinseok ve Maryah Stella Fram (2009), "Profiles of Choice: Parents' Patterns of Priority in Child Care Decision-Making", Early Childhood Research Quarterly, 24: 77-91.
29. Klasen, Stephan ve Francesca Lamanna (2009), “The Impact of Gender Inequality in Education and Employment on Economic Growth: New Evidence for a Panel of Countries”, Feminist Economics, 15(3): 91-132.
30. Koning, Ruud H. ve Geert Ridder (2003), "Discrete Choice and Stochastic Utility Maximization", Econometrics Journal, 6: 1-27.
31. Liang, Xiaoyan, Fuller, Bruce ve Judith D. Singer (2000), "Ethnic Differences in Child Care Selection: The Influence of Family Structure, Parental Practices, and the Home Language", Early Childhood Research Quarterly, 15(4): 357-384.
32. Long, J. Scott (1997), Regression Models for Categorical and Limited Dependent Variables (London: SAGE Publications).
33. Long, J. Scott ve Jeremy Freese (2001), Regression Models for Categorical Dependent Variables Using Stata (United States of America: Stata Press).
34. McFadden, Daniel (1973), "Conditional Logit Analysis of Qualitative Choice Behavior", P. Zarembka, (Ed), Frontiers in Econometrics (New York: Academic Press): 105-142.
35. McFadden, Daniel (1984), Econometric Analysis of Qualitative Response Models, In: Handbook of Econometrics, Griliches Z. ve M. Intriligator. (Eds). North Holland, Amsterdam: Elsevier Science B.V., s: 1395-1446.
36. Olsen, Randall J. (1994), “Fertility and the Size of the U.S. Labor Force”, Journal of Economic Literature, 32(1): 60-100.
37. Peyton, Vicki; Jacobs, Anne, Marion O’Brien ve Carolyn Roy (2001), "Reasons for Choosing Child Care: Associations with Family Factors, Quality, and Satisfaction", Early Childhood Research Quarterly, 16: 191-208.
38. Powers, Daniel A. ve Yu Xie (1999), Statistical Methods for Categorical Data Analysis (New York: Academic Press). Presser, Harriet B. (2003), Working in a 4/7 Economy: Challenges for American Families (NY: Russell Sage Foundation).
39. Psacharopoulos, George ve Zafiris Tzannatos (1993), "Economic and Demographic Effects on Working Women in Latin America", Journal of Population Economics, 6(4): 293-315.
40. Small, Kenneth A. ve Cheng Hsiao (1985), "Multinomial Logit Specification Tests", International Economic Review, 26(3): 619-627.
41. Train, Kenneth (2003), Discrete Choice Methods with Simulations (United Kingdom: University Press). TUİK (2016), İşgücü İstatistikleri, [http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1007], (19.06.2016).
42. TUİK, Toplumsal Yapı ve Cinsiyet İstatistikleri, [http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1068], (20.06.2016). Williams, Richard (2012), "Using the Margins Command to Estimate and Interpret Adjusted Predictions and Marginal Effects", The Stata Journal, 12(2): 308-331.