Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi

Ahmet Oğuz Sarıca

doi:10.32331/sgd.658919

Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi

Öz

emeklilik sistemlerinin tüm dünyada önemini artırmaktadır. Bununla beraber mali sürdürülebilirliğe odaklı emeklilik reformları bu amaçlara ulaşılmasını zorlaştırabilmektedir. 1999/2008 emeklilik reformlarında, Türkiye’de mali sürdürülebilirliği esas alan parametrik değişiklikler ön plana çıkmıştır. Diğer taraftan 2002-2018 döneminde aylıkları yüksek oranlarda artıran düzenlemeler yapılmıştır. Eurostat istatistikleri Türkiye’de yaşlı yoksulluğunun birçok Avrupa ülkesine kıyasla daha yüksek seviyede olduğunu, 50-64 yaş grubunda ise Türkiye’nin daha iyi durumda olduğunu göstermektedir. Çalışmada, emekli aylığı, dul / yetim aylığı, malul / sakat aylığı ve 65 yaş aylığı alan kesimler, yaş grubu ve cinsiyet bazında analiz edilerek Türkiye’deki emeklilik sistemlerinin yaşlı yoksulluğuna ve emekli yoksulluğuna etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan yaklaşık 22 bin hane ve 78 bin birey verisini içeren 2017 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasının ham verileri STATA programı kullanılarak kesit veri analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analiz sonuçları, aylık ödemelerinin emekli yoksulluğunu ve yaşlı yoksulluğunu önemli ölçüde azalttığını ortaya koymaktadır. Bununla beraber emeklilik kapsamı dışındaki nüfus oranının yüksekliği ve 65 yaş aylığı miktarının düşüklüğü yaşlı yoksulluk oranının yüksek olmasında etkili olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yaşlı yoksulluğu,, emekli yoksulluğu

Kaynakça

Alper, Y., Arıcı, K., Özşuca, Ş.T., Aydın, U. ve Gökbayrak, Ş. (2015). Tamamlayıcı Emeklilikte Bir Başarı Öyküsü. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İstanbul.
Avrupa Komisyonu (2015). The 2015 Pension Adequacy Report: Current and Future Income Adequacy in old Age in the EU. Vol. I. Directorate-General for Employment, Social Affairs and Inclusion. Social Protection Committee. Publication Office of the European Union. Luxembourg.
Barr, N. ve Diamond P. (2006). The Economics of Pensions. Oxford Review of Economic Policy. Vol. 22 No. 1.
BM (2015). Transforming our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu. 21 Ekim 2015. A/RES/70/1.
[https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/21252030%20Agenda%20for%20Sustainable%20Development%20web.pdf]. (Erişim: 17.09.2019).
BM, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2017a). World Population Prospects: The 2017 Revision, DVD Edition.
BM, Department of Economic and Social Affairs, Population Division (2017b). World Population Ageing 2017 – Highlights. (ST/ESA/SER.A/397).
BM Kalkınma Programı (2018). Human Development Reports, the 2018 Global Multidimensional Poverty Index (MPI). [http://hdr.undp.org/en/2018-MPI]. (Erişim: 16.09.2019).

DPT (1995). Sosyal Güvenlik Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Ankara.
DPT (2001). Sosyal Güvenlik Özel İhtisas Komisyonu Raporu. Ankara.
Dünya Bankası (2018). Poverty and Shared Prosperity 2018: Piecing Together the Poverty Puzzle. Washington, DC: World Bank. License: Creative Commons Attribution CC BY 3.0 IGO.
Emeklilik Gözetim Merkezi (2019). Bireysel Emeklilik Sistemi İstatistikleri. [http://web2.egm.org.tr/webegm2/chart/besgosterge/wg_sirketview_tablolu.asp?raportip=10]. (Erişim: 17.09.2019).
Eurostat (2019). Eurostat İstatistikleri. Gelir ve Yaşam Koşulları Veritabanı. [https://ec.europa.eu/eurostat/web/income-and-living-conditions/data/database]. (Erişim: 16.09.2019).
Gökbayrak, Ş. (2010). Türkiye’de Sosyal Güvenliğin Dönüşümü. Çalışma ve Toplum. 2010/2. 141-162.
Hazine ve Maliye Bakanlığı (2018). 2019 Yılı Bütçe Gerekçesi. Ankara. [https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/04/11294butce-gerekcesi-2019pdf.pdf]. (Erişim: 16.09.2019).
Holzmann, R. ve Hinz, R. (2005). Old Age Income Support in the 21st Century: An International Perspective on Pension Systems and Reform. The World Bank. Washington D.C.
ILO (2010). World Social Security Report 2010/11: Providing Coverage in the Time of Crisis and Beyond. Geneva.
ILO (2017). World Social Protection Report 2017–19: Universal Social Protection to Achieve the Sustainable Development Goals. International Labour Office – Geneva. Kuruca, M. ve Özdamar, M. (2013). Tüm Yönleriyle Emeklilik. Yaklaşım Yayınları.
OECD (2013). Pensions at a Glance 2013: Retirement-Income Systems in OECD Countries. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/pension_glance-2013-en.
OECD (2015). Pensions at a Glance 2015: OECD and G20 Indicators. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/pension_glance-2015-en.
OECD (2017a). Preventing Ageing Unequally. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/9789264279087-en.
OECD (2017b). Pensions at a Glance 2017: OECD and G20 Indicators. OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/pension_glance-2017-en.
OECD (2019a). Social Expenditure Update 2019. [http://www.oecd.org/els/soc/OECD2019-Social-Expenditure-Update.pdf]. (Erişim: 18.09.2019).
OECD (2019b). OECD Veritabanı. [https://stats.oecd.org/]. (Erişim: 16.09.2019).
Orenstein, M. (2003). Mapping the Diffusion of Pension Innovation, in R. Holzmann, M. Orenstein and M. Rutkowski (eds) Pension Reform in Europe: Process and Progress. pp. 171-193. Washington. DC: The World Bank.
SGK (2019). SGK İstatistikleri. [http://www.sgk.gov.tr/wps/portal/sgk/tr/kurumsal/istatistik]. (Erişim: 16.09.2019).
Tokol, A. ve Alper, Y. (2013). Sosyal Politika. 4. Baskı. Dora Yayınları.
TÜİK (2018). Nüfus Projeksiyonları 2018-2080. [http://tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=30567]. (Erişim: 16.09.2019).
TÜİK (2019a). Yoksulluk İstatistikleri. [http://tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1013]. (Erişim: 16.09.2019).
TÜİK (2019b). İşgücü İstatistikleri. [http://tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1007]. (Erişim: 16.09.2019).
TÜİK (2019c). Gelir ve Yaşam Koşulları İstatistikleri Metaverisi. [http://www.tuik.gov.tr/PreTablo.do?alt_id=1011]. (Erişim: 17.09.2019).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ahmet Oğuz Sarıca
0000-0003-2995-8194
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

12 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

16 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.32331/sgd.658919

IZ

https://izlik.org/JA88FG65AX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sarıca, A. O. (2019). Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi. Sosyal Güvenlik Dergisi, 9(2), 477-498. https://doi.org/10.32331/sgd.658919

AMA

1.Sarıca AO. Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi. SGD. 2019;9(2):477-498. doi:10.32331/sgd.658919

Chicago

Sarıca, Ahmet Oğuz. 2019. “Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi”. Sosyal Güvenlik Dergisi 9 (2): 477-98. https://doi.org/10.32331/sgd.658919.

EndNote

Sarıca AO (01 Aralık 2019) Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi. Sosyal Güvenlik Dergisi 9 2 477–498.

IEEE

[1]A. O. Sarıca, “Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi”, SGD, c. 9, sy 2, ss. 477–498, Ara. 2019, doi: 10.32331/sgd.658919.

ISNAD

Sarıca, Ahmet Oğuz. “Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi”. Sosyal Güvenlik Dergisi 9/2 (01 Aralık 2019): 477-498. https://doi.org/10.32331/sgd.658919.

JAMA

1.Sarıca AO. Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi. SGD. 2019;9:477–498.

MLA

Sarıca, Ahmet Oğuz. “Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi”. Sosyal Güvenlik Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2019, ss. 477-98, doi:10.32331/sgd.658919.

Vancouver

1.Ahmet Oğuz Sarıca. Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi. SGD. 01 Aralık 2019;9(2):477-98. doi:10.32331/sgd.658919

Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi

Türkiye’de Emeklilik Sistemlerinin Yaşlı Yoksulluğu ve Emekli Yoksulluğu Üzerine Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Sosyal Yardımların Yaşlı Refahı Üzerindeki Etkisi

Yaşlının Güçlenmesinde Refah Devleti Politikalarının Önemi

Çalışan Emeklilerin Ekonomik Durumları ve Yeniden Çalışma Motivasyonları: Samsun İli Örneklemi

Emekli Yaşamın Zorlukları: Gereksinimler ve Beklentiler Üzerine Nitel Bir Çalışma

Yaşlılıkta güvencesizliğin boyutlarını anlamak: Risklerin ve toplumsal dönüşümün yansımaları

TÜRK BORDRO SİSTEMİNDE MASLOW TEMELLİ AİLE DOSTU ÜCRETLENDİRME MODELİ

Amartya Sen’in Yapabilirlik Yaklaşımı Bağlamında Emeklilikte Yapabilirlikler ve Faillik

YAŞLILIKTA SOSYO-EKONOMİK DEĞİŞKENLERİN YAŞAM KALİTESİ VE UYUM DÜZEYİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ŞUHUT ÖRNEĞİ