Mısır’da Tahkim Müessesesi ve Aile Arabuluculuğu Uygulamaları
Öz
Bu makale 1929 ve 2000 yıllarında vazedilen Mısır Medeni Kanunlarındaki tahkim uygulaması-
nı ve 2004 yılında çıkarılan Aile Mahkemelerinin Kurulması Kanununun öngördüğü aile mahke-
melerini ve bu mahkemeler çatısı altında faaliyet gösteren arabuluculuk merkezlerini deskriptif
bir şekilde ele almayı amaçlamaktadır. İslâm dininin tavsiye ettiği alternatif uyuşmazlık çözüm
metotlarından biri olan ve informel uygulama olarak köklü bir mazisi bulunan tahkime ilişkin kodi-
fikasyon Mısır Medeni Kanunlarında ilk kez 1929 yılında yapılmıştır. Daha sonra 2000 tarihli me-
deni kanunda tahkim, küçük değişikliklere uğramakla birlikte ana hatlarıyla muhafaza edilmiştir.
Mısır’da tahkim müessesesi yanında ayrıca Avrupa’da yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren
uygulanan ve Avrupa Konseyi’nin tavsiye kararları ile pek çok dünya ülkesinde de yaygınlaşan
aile arabuluculuğu 2004 yılı itibariyle zorunlu olarak uygulanmaya başlamıştır. Bu çalışma, tahkim
ve arabuluculuk hakkında çerçeve sunacak bir girizgâhın ardından bu iki uygulamanın Mısır Me-
deni Kanunları ekseninde teorik boyutunu ve pratik uygulamasını ele alacaktır.
Anahtar Kelimeler
Tahkim, Aile Arabuluculuğu, İslâm Aile Hukuku, Mısır, Uyuşmazlık Çözümü.
Kaynakça
- Açık, Fatma. İslam Aile Hukukunda Tahkim Müessesesi ve Hakemin Boşama Yetkisi. Selçuk Üniversitesi, 2006.
- al-Ain. “Aile Anlaşmazlık Çözüm Ofisleri”. Erişim: 10 Şubat 2021. https://al-ain.com/ article/19601.
- al-Sharmani, Mulki. “Egyptian Family Courts: A Pathway of Women’s Empower- ment?” Hawwa 7/2 (September 1, 2009): 89-110. https://doi.org/10.1163/15692070 9X12511890014504.
- al-Sharmani, Mulki. “Legal Reform, Women’s Empowerment and Social Change: The Case of Egypt.” IDS Bulletin 41/2 (March 2010): 10-17. https://doi.org/10.1111/ j.1759-5436.2010.00118.x.
- al-Sharmani, Mulki. “Recent Reforms in Personal Status Laws and Women’s Empower- ment ‘Family Courts in Egypt.’” Cairo, 2007.
- Aydın, Mehmet Akif. “Hukūk-ı Âile Kararnâmesi.” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansik- lopedisi. 18/314-318. İstanbul: TDV Yayınları, 1998. https://islamansiklopedisi.org. tr/hukuk-i-aile-kararnamesi.
- Aydın, Mehmet Akif. “Muhammed Kadri Paşa.” Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansik- lopedisi. 30:546. TDV Yayınları, 2005. https://islamansiklopedisi.org.tr/muhammed- kadri-pasa.
- Bernard-Maugiron, Nathalie - Dupret, Baudouin. “Breaking up the Family: Divorce in Egyptian Law and Practice.” Hawwa 6/1 (April 1, 2008): 52-74. https://doi. org/10.1163/156920808X298921.
- el-Alami, Dawoud S. “Establishment of Islamic Courts in Egypt.” Yearbook of Islamic and Middle Eastern Law Online 11/1 (n.d.): 229-240. https://doi.org/10.1163/22112987- 91000096.
- el-Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh. el-Câmiʿ li-Aḥkâmi’l- Ḳurʾân. thk. Ahmed el-Berdûnî ve İbrahim Ettafeyyiş. Kahire: Dâru’l-Kütübü’l- Mısriyye, 1384.
