Araştırma Makalesi

Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum

Cilt: 10 Sayı: 2 30 Aralık 2022
PDF İndir
TR EN

Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum

Öz

Anlamı gizli kalmış ifadelerin ortaya çıkarılması faaliyeti olan yorum faaliyetinde kavramlara ilişkin olarak çeşitli yöntemler kullanılıp ifadelerin anlamı ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Hukuki metinler arasında da anlamı gizli kalmış veya yeterince açık olmayan ifadelerin mevcut olduğu metinler bulunmaktadır. Yorum ilkeleri ve yorum yöntemleri kullanılarak bu ifadelerin anlamları ortaya çıkarılmaktadır. Anayasaların işlevinden birisi hak ve özgürlüklerinin korunması ve kişiler ve kurumlar arasında menfaat çatışması olduğu takdirde hakların dengelenmesini sağlamaktır. Hakların dengelenmesi hususu Anayasa Mahkelesi’nin kararlarında önemle üzerinde durduğu ve adaletin tesisinde tüm yargı mercilerince dikkat edilmesi gereken bir husustur. Bireysel başvuru, norm denetimi, siyasi partilerin kapatılması ve yüce divanda görülecek olan başvuruları inceleyen Anayasa Mahkemesi de uygulanacak olan normu, kavramları belirlerken normun anlamını ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Çeşitli yorum yöntemleri kullanılarak belirli yorum ilkeleri tercih edilerek yorum faaliyeti gerçekleştirilir. Anayasa Mahkemesi'nin kararı verirken tercih ettiği yorum ilkelerinden birisi de genişletici yorum ilkesidir. Normun kapsamını genişleten yorum ilkesi genişletici yorum ilkesidir. Genişletici yorum ilkesi kullanıldığında anlamı muğlak olan norm yorumlanarak geniş kapsamlı değerlendirilerek ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Yorum, Genişletici yorum, Anayasa Mahkemesi, Dinamik yorum, Yorum ilkeleri

Kaynakça

  1. AKTAŞ, S., “Hukukta Yorum Çabaları”, Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 15, Sayı 3-4, Yıl 2011, s. 1-33.
  2. ARSLAN, Zühtü., Anayasa Teorisi, Ankara, Seçkin Yayıncılık, Ankara 2004.
  3. ARSLAN, Z., “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Türk Anayasa Yargısı: Uyum Sorunu ve Öneriler”, Anayasa Yargısı Dergisi, Yıl 2000, Sayı 17, 274-293.
  4. ARSLAN ÖNCÜ, G., Özel Yaşama ve Aile Yaşamına Saygı Hakkı, Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru El Kitapları Serisi-8, Avrupa Konseyi 2019.
  5. ERDOĞAN, M., Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuruda Temel Hak ve Özgürlüklerin Yorumu, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Ocak 2019.
  6. EREN, A., “Hukuki Yorum Yöntemleri Açısından Bireysel Başvuru Kararlarının Anayasanın Yorumuna Etkileri”, Anayasa Yargısı, Sayı 33, Yıl 2016, s. 231-301.
  7. GÖZLER, K., “Yorum İlkeleri”, Anayasa Hukukunda Yorum ve Norm Somutlaşması, Kamu Hukukçuları Platformu, 29-30 Eylül 2012, TBB Yayını, Ankara, 2013
  8. GÜL, Y., “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Kararlarında Yararlandığı Klasik ve Özgün Yorum Yöntemleri”, Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, Ekim 2018, Cilt: 18, Sayı 36, s. 215-237.
  9. GÜLENER, S., “Bireysel Başvuru ve Anayasal Denetimde Anayasal Yorum: Anayasa Yargısı Sistemini İki Farklı Boyut Aracılığıyla Anlama”, Anayasa Yargısı Dergisi, Yıl 2014, Cilt 30, Sayı 1, s. 311-326.
  10. HARRİS, D. J./O’BOYLE, M., / BATES, E. P. / BUCKLEY, C., Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Hukuku (Çev. Mehveş Bingöllü Kılcı/Ulaş Karan), Avrupa Konseyi, Ankara 2013.

Kaynak Göster

APA
Akıncı, F. (2022). Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 10(2), 839-876. https://doi.org/10.56701/shd.1108766
AMA
1.Akıncı F. Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum. SHD. 2022;10(2):839-876. doi:10.56701/shd.1108766
Chicago
Akıncı, Fatih. 2022. “Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum”. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10 (2): 839-76. https://doi.org/10.56701/shd.1108766.
EndNote
Akıncı F (01 Aralık 2022) Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10 2 839–876.
IEEE
[1]F. Akıncı, “Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum”, SHD, c. 10, sy 2, ss. 839–876, Ara. 2022, doi: 10.56701/shd.1108766.
ISNAD
Akıncı, Fatih. “Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum”. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10/2 (01 Aralık 2022): 839-876. https://doi.org/10.56701/shd.1108766.
JAMA
1.Akıncı F. Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum. SHD. 2022;10:839–876.
MLA
Akıncı, Fatih. “Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum”. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 10, sy 2, Aralık 2022, ss. 839-76, doi:10.56701/shd.1108766.
Vancouver
1.Fatih Akıncı. Anayasa Yargısı ve Genişletici Yorum. SHD. 01 Aralık 2022;10(2):839-76. doi:10.56701/shd.1108766