Dürüst Kullanım ve Tükenme İlkesi Kapsamında Markanın Figüratif (Logo) Unsurunun Kullanılması

Trademark protection under the Industrial Property Code No. 6769 (IPC) is obtained by registering the sign (Article 7 of the IPC). The registered trademark confers an exclusive right to the trademark owner. However, these rights are limited by the legislator. Within the scope of these limitations, third parties may use the trademark. One of the limitations imposed on the trademark right is the principle of exhaustion of the trademark right (Article 152 of the IPC). Pursuant to this Article, third parties may subject the original products subject to the trademark to legal proceedings. Another situation in which the trademark may be used by third parties is the honest use (Article 7/5 of the IPC). According this Article, the proprietor of a trademark is not entitled to prohibit a third party from using in the course of trade i) the name or address of the third party, where that third party is a natural person, ii) signs or indications which are features of goods or services, iii) in particular, where the use of the trademark is necessary to indicate the intended purpose of a product or service. The permitted uses are limited. A third party may use the trademark in a honestly and in the ordinary course of commercial life. The use of the trademark by third parties within the scope of the principle of exhaustion of the trademark right and honest use must not be contrary to the interests of the trademark owner. As a rule, the third party must refrain from any use that would be contrary to the interest of the trademark proprietor. In this context, it is controversial whether the third party is required to use only the written element of the trademark in order to comply with the interest of the trademark proprietor if the trademark has a written and a figurative element. This study analyses the use of the figurative element of the trademark within the scope of the exhaustion principle and honest use.

SMK kapsamında marka koruması, SMK m. 7 gereğince işaretin tescil edilmesi ile elde edilir. Tescil ile marka sahibine münhasır haklar tanınmaktadır. Bununla birlikte bu haklar, çeşitli gerekçeler ile kanun koyucu tarafından sınırlandırılmaktadır. Bu sınırlamalar kapsamında marka, üçüncü kişiler tarafından kullanılabilir. Marka hakkına getirilen sınırlamalardan birisi SMK m. 152’de düzenlenen marka hakkının tükenmesi ilkesidir. SMK m. 152/1 uyarınca marka hakkı korumasına konu ürünlerin, marka hakkı sahibi veya onun izni ile üçüncü kişiler tarafından piyasaya sunulmasından itibaren bu ürünler ile ilgili fiiller marka hakkı kapsamı dışında kalır. Hüküm gereğince üçüncü kişiler, markalı orijinal ürünleri hukuki işlemlere konu edebilir. Bu bağlamda örneğin üçüncü kişiler, orijinal ürünlerin tekrardan satışını yapabilir. Markanın üçüncü kişilerce kullanılabileceği diğer bir hal SMK m. 7/5’te düzenlenen dürüst kullanımdır. Hüküm gereğince marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının i) gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmek amacıyla, ii) mal veya hizmetin niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunmak amacıyla ve iii) mal veya hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu durumlarda kullanılmasını engelleyemez. Marka hakkının tükenmesi ilkesi ve dürüst kullanım kapsamında üçüncü kişilerce gerçekleştirilecek marka kullanımı, marka sahibinin menfaatlerine aykırı nitelikte olmamalıdır. Üçüncü kişi, kural olarak marka sahibinin menfaatine aykırılık teşkil edecek her türlü kullanımdan kaçınmalıdır. Bu bağlamda üçüncü kişinin, markanın yazılı ve figüratif unsura sahip olması halinde, marka sahibinin menfaatine uyun olabilmesi için yalnızca markanın yazılı unsurunu kullanması gerekip gerekmediği tartışmalıdır. Çalışmada, tükenme ilkesi ve dürüst kullanım kapsamında markanın figüratif unsurunun kullanımı ele alınmaktadır.