Türkiye’nin Avrupa Birliği Üyeliği Önündeki Engel: Kıbrıs Sorunu Bakımından Türkiye’den Talep Edilen İsteklerin Uluslararası Hukuk Boyutu

One of the most important problems that Türkiye has encountered in terms of the EU membership process is the Cyprus issue. When the documents published by the EU are examined, there are two issues demanded from Türkiye regarding the Cyprus issue. The first of these is that the GCASC be recognized as the sole and legal representative of the Republic of Cyprus within the scope of the state of necessity view, and the other is that no objection is made to the practices of the GCASC in terms of the delimitation of maritime jurisdiction areas in the Eastern Mediterranean. Türkiye objects to both demands. In this context, it claims that there are Turkish Cypriots on the island, that it is the guarantor state, and that the GCASC cannot be accepted as the sole and legal representative of the Republic of Cyprus since the conditions of the state of necessity have not been met. Türkiye has declared that it will continue to object any delimitation agreements in the Eastern Mediterranean that disregard both its status as the country with the longest coastline in the region and the presence of Turkish Cypriots on the island. These objections of Türkiye affect the EU membership process. Because, the EU’s views on the Cyprus issue have become similar to GCASC over time. The EU makes decisions by unanimity and it is clear that the GCASC, as an EU member state, would veto Türkiye's membership under these conditions. Therefore, it seems impossible for Türkiye’s possibility to become a member of the EU without resolving the Cyprus issue.

Türkiye’nin AB üyeliği süreci bakımından karşılaştığı en önemli sorunlardan bir tanesi Kıbrıs sorunudur. AB tarafından yayınlanan belgeler incelendiğinde Kıbrıs sorunu bakımından Türkiye’den talep edilen iki husus bulunmaktadır. Bunlardan ilki GKRY’nin zaruret hali görüşü kapsamında Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tek ve yasal temsilcisi olarak tanınması, diğeri Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılması bakımından GKRY’nin uygulamalarına itiraz edilmemesidir. Türkiye her iki talebe de itiraz etmektedir. Bu kapsamda; Ada’da Kıbrıslı Türklerin de var olduğunu, kendisinin garantör devlet olduğunu, zaruret halinin şartları oluşmadığından GKRY’nin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin tek ve yasal temsilcisi olarak kabul edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Doğu Akdeniz’de en uzun kıyılara sahip olan Türkiye ile Ada’daki Kıbrıslı Türklerin varlığını göz önünde bulundurmadan yapılacak sınırlandırma andlaşmalarına itiraz etmeye devam edeceğini açıklamıştır. Türkiye’nin bu itirazları AB üyeliği sürecini etkilemektedir. Zira AB’nin Kıbrıs sorununa ilişkin görüşleri süreç içerisinde GKRY ile benzer hale gelmiştir. AB oybirliği ile karar almaktadır ve AB üyesi GKRY’nin bu şartlarda Türkiye’nin üyeliğini veto edeceği açıktır. Şu halde Kıbrıs sorunu çözülmeden Türkiye’nin AB üyesi olma ihtimali imkânsız görünmektedir.