Alzheimer Hastalığında Vasi Tayini

Türk hukukunda vesayete ilişkin düzenlemeler, TMK m. 396 vd. hükümlerinde düzenleme alanı bulmuştur. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı ise vesayeti gerektiren bir hal olarak TMK m. 405’te düzenlenmiştir. Alzheimer hastalığı, gerek dünya üzerinde gerekse Türkiye’de özellikle yaşlı nüfusun artmasına bağlı olarak çok sık görülen akıl hastalıklarından biri haline gelmiştir. Alzheimer hastalığı, en sık görülen bunama sebeplerinden biridir. Özellikle yaşlılarda görülen bu hastalık, zihinsel işlevlerde bozukluğa neden olan, kişinin yaşantısını doğrudan etkileyen bir hastalık türüdür. Hastalığın çoğunlukla yavaş ancak ciddi hasarlara neden olacak şekilde ilerleyişi bu hastalığa sahip olan kişilerin günlük yaşamlarını doğrudan etkilemekte, kişilerin karar verme ve konuşma gibi eylemlerini etkilemektedir. Bu nedenle kişilerin hukuk alanında korunmaları gerekmektedir. TMK m. 405 kapsamında akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her erginin kısıtlanacağı ifade edilmiştir. Çalışmamız kapsamında özellikle kişinin Alzheimer hastası olması halinde ne şekilde kısıtlanabileceği, yasal danışman atanıp atanamayacağı, hangi evrede akıl hastası olduğunun kabulü ile kısıtlama kararı verilebileceği gibi hususlar Türk hukuku çerçevesinde incelenecek, İsviçre Hukukunda bu konuda getirilen çözüm yoluna değinilecektir. 

In Turkish law, the regulations on guardianship are regulated under Article 396 et seq. of the TCC. Mental illness or mental weakness is regulated under Article 405 of the TCC as a condition requiring guardianship. Alzheimer’s disease has become one of the most common mental diseases both in the world and in Turkey, especially due to the increase in the elderly population. Alzheimer’s disease is one of the most common causes of dementia. This disease, which is especially seen in the elderly, is a type of disease that causes impairment in mental functions and directly affects the person’s life. The progression of the disease, which often causes slow but serious damage, directly affects the daily lives of people with this disease, affecting their actions such as decision-making and speaking. For this reason, the persons should be protected in the field of law. Within the scope of Article 405 of the TCC, it is stated that every adolescent who cannot manage his/her affairs due to mental illness or mental weakness, or who needs constant assistance for his/her protection and care, or who endangers the safety of others will be restricted. Within the scope of our study, the issues such as how the person can be restricted in case of Alzheimer’s disease, whether a legal advisor can be appointed, at which stage a restriction decision can be made with the acceptance of mental illness will be examined within the framework of Turkish law, and the solution brought in Swiss Law on this issue will be mentioned.