İsrail-Gazze Savaşında İsrail’e Silah veya Askeri Teçhizat Tedarik Eden Devletlerin Uluslararası Sorumluluğu

İsrail’in Filistin topraklarında işgalci tutumu ile 1948’de başlattığı süreç 2007’dan beri Gazze Şeridi ablukası ile devam etmektedir. 7 Ekim 2023 olayları ile birlikte taraflar arasındaki çatışma yeniden alevlenmiştir. Her iki tarafın da meşru müdafaa anlayışı kapsamında gerçekleştirdiklerini iddia ettikleri kuvvet kullanma süreci İsrail’in saldırgan tutumu sebebiyle meşru müdafaa kapsamından çıkıp bambaşka bir noktaya doğru evrilmiştir. 2023 öncesindeki süreçte sistematik olarak devam eden insan hakları ihlalleri yerini uluslararası hukukun emredici normlarının ihlaline bırakmıştır. Olayların genel akışı süreç içerisinde ilerlediğinden devletler zaman zaman İsrail’e karşı tavır alsalar da İsrail’in davranışlarından ötürü iştirak kapsamında kendilerinin sorumlu tutulabilecekleri bir zemin son gelişmelere değin oluşmamıştır. Ancak 7 Ekim 2023 süreci sonrasında yaşanan kıyım, tüm dünya kamuoyunun büyük tepkisine yol açmıştır. Bu süreçte bazı devletler sorumluluklarının doğacağı endişesiyle İsrail’e silah veya askeri teçhizat tedariki yapmaya ara vermişler bazıları ise tedarike devam etmişlerdir. Devletleri bu ikileme iten sebep ise iştirak sorumluluğu olmuştur. Çalışmada, İsrail’e silah veya askeri teçhizat tedarik eden devletlerin bu davranışları sebebiyle sorumlu tutulup tutulamayacakları ve bu bağlamda yerine getirilmesi gereken yükümlülükler ele alınmıştır. 

The process that Israel started in 1948 with its occupying attitude in Palestinian territories has continued with the blockade of the Gaza Strip since 2007. The conflict between the parties escaladed again with the events of October 7, 2023. The process of using force, which both sides claimed to be carried out within the scope of their understanding of self-defense, has evolved beyond the scope of self-defense due to Israel’s aggressive attitude and has evolved to a completely different point. The systematic human rights violations that continued in the process before 2023 have given way to violations of the peremptory norms of international law. Although states have occasionally taken a stance against Israel as the general flow of events progressed during the process, a ground has not emerged until recent developments where they could be held responsible for Israel’s behavior within the scope of complicity. However, the pogrom that occurred after the October 7, 2023 process has led to a great reaction from the entire world public opinion. During this process, some states have paused supplying weapons or military equipment to Israel out of concern that their responsibilities would arise, while others have continued supplying them. The reason that impelled states into this dilemma was the responsibility of complicity. The article discusses whether states that continue to provide weapons or military equipment to Israel can be held responsible for their act and the obligations that must be fulfilled in this context.