Yasal Önalım Davasında Bedelin Hâkim Tarafından Rayice Göre Belirlenmesi

Yasal önalım hakkının kullanılmasına ilişkin olarak Türk Medeni Kanunu’nun 734. maddesinin II. fıkrası 24.12.2025 tarihinde 7571 sayılı yasayla değiştirilmiştir. Yeni düzenleme gereğince yasal önalım davasında bedelin hâkim tarafından rayice göre belirlenmesi gerekir. Bu nedenle payın satışına ilişkin tapu senedinde gösterilen satış bedelinin yasal önalım davası açısından kural olarak önemi kalmamıştır. Tapuda gösterilen bedel sadece tapu masraflarının belirlenmesi açısından dikkate alınmalıdır. Taşınmazın payının değerinin dava tarihine göre mi yoksa hüküm tarihine en yakın tarihe göre mi belirleneceği hususu kanunda düzenlenmemiştir. Özellikle ekonomik olumsuzlukların belirgin olarak yaşandığı dönemlerde bedelin hangi tarihe göre belirleneceği hususu da dava açısından büyük önem taşınmaktadır.  
Yasal değişiklik yapılmadan önce davacı tarafından mahkemeye depo edilen bedelin nakden depo edilmesi gerektiği düzenlenmişti. Mevcut yasada ise ayrıca mahkemeye depo edilen nakit paranın nemalandırılması zorunluluğuna da yer verilmiştir. Depo edilen bedelin hangi tarihten itibaren nemalandırılacağı kanunda düzenlenmemiştir. 
Yasal değişikliğin görülmekte olan davalara etkili olacağı düzenlenmiştir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki olaylara uygulanacak olması da üzerinde durulması gereken esaslı noktalardan biridir.

The second paragraph of Article 734 of the Turkish Civil Code concerning the exercise of the statutory right of pre-emption was amended by Law No. 7571 dated 24 December 2025. Pursuant to the new regulation, in a statutory pre-emption action, the price must be determined by the judge according to the fair market value. Accordingly, the sale price indicated in the land registry deed regarding the transfer of the share has, as a rule, lost its significance for statutory pre-emption actions. The price indicated in the land registry should only be taken into consideration for the determination of land registry expenses.
The legislation does not regulate whether the value of the share in the immovable property should be determined as of the date of filing the action or as of a date closest to the date of the judgment. Especially in periods when economic difficulties are clearly experienced, the time at which the price will be determined becomes highly significant for the action.
Prior to the legislative amendment, it was stipulated that the amount deposited with the court by the claimant had to be deposited in cash. Under the current law, an obligation has also been introduced to ensure that the cash amount deposited with the court is invested so as to generate returns. However, the legislation does not specify from which date the accrual of interest on the deposited price should commence.
It is also regulated that the legislative amendment shall apply to pending cases. Another significant issue that must be addressed is that the amendment will also be applicable to events that occurred before the entry into force of the law.