TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA

Sustainable development is the effort to meet today’s needs without compromising the ability of future generations to meet their needs. The globalization of the sustainable development model dates back to the late 20th century. Sustainable development studies in Turkiye have been carried out by the Turkish Statistical Institute (TURKSTAT) since 2007, taking into account global scales and within the framework of the criteria set by the European Union Statistical Office (Eurostat). The aim of this study is to make a descriptive analysis on the phenomenon of sustainable development in the Turkish economy from past to present. It was identified during the study that in Turkiye, after 2010, the mortality rate of children under the age of 5 decreased from 18 % to 9 % per 1000 live births, the proportion of women parliamentarians increased from 9 % to 17 % and the share of manufacturing industry added value in GDP increased from 15 % to 22 %. Whereas it was found that as of 2021, the unemployment rate was 12 %, while the country's economy grew by 11.4 %; life expectancy at birth is 76 years and women's labor force participation rate is 32.8 % and even though the share of R&D expenditures in GDP has increased, it is still below the level of developed countries. Moreover between 2016 and 2023, it’s observed that Turkiye's sustainable development goals index score increased by 4.7 points. As a result of the study, reasons for positive or negative changes in the indicators are investigated and suggestions for solving existing problems are included.

Sürdürülebilir kalkınma, bugünün ihtiyaçlarını gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılama yeteneğinden ödün vermeden giderme çabasıdır. Sürdürülebilir kalkınma modelinin küresel bir boyut kazanması, 20. yüzyıl sonlarına dayanmaktadır. Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma çalışmaları; 2007 yılından beri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından küresel ölçekler dikkate alınarak, Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat)’nin belirlemiş olduğu kriterler çerçevesinde yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, geçmişten günümüze Türkiye ekonomisinde sürdürülebilir kalkınma olgusu üzerine betimsel bir analiz yapmaktır. Çalışma esnasında; Türkiye’de 2010 yılından sonra 1000 canlı doğumda 5 yaş altı çocuk ölüm hızının % 18’lerden % 9’lara düştüğü, kadın parlamenter oranının % 9’lardan % 17’lere yükseldiği ve imalat sanayi katma değerinin GSYİH içindeki payının % 15’lerden % 22’lere çıktığı tespit edilmiştir. Buna karşın 2021 yılı itibariyle ülke ekonomisi % 11.4 büyürken işsizlik oranının % 12 olduğu, doğumda yaşam beklentisinin 76 yıl ve kadınların işgücüne katılım oranının % 32.8 olduğu ve Ar-Ge harcamalarının GSYİH içindeki payının artmış olsa dahi hala gelişmiş ülkeler seviyesinin altında olduğu saptanmıştır. Ayrıca 2016-2023 yılları arasında, Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma amaçları endeksi skorunun 4.7 puan arttığı gözlenmiştir. Çalışma sonucunda, göstergelerin olumlu ya da olumsuz yönde değişmesinin nedenleri araştırılmış ve mevcut sorunların çözümüne yönelik önerilere yer verilmiştir.