TÜRKİYE TARIM ÜRÜNLERİ BAKIMINDAN HALA KENDİ KENDİNE YETERLİ Mİ? DIŞ TİCARET VERİLERİ YOLUYLA BİR ANALİZ

Özet

Türkiye’nin tarımsal ürün ticaretinde yaşadığı dönüşüm dünya ticaretindeki değişime ve işbölümüne paralellik göstermiş ve böylece 1990lı yılların ortalarından itibaren dış dünyaya daha bağımlı bir yapıya dönüşmüştür. Bu çalışmada Standart Uluslar arası Ticaret Sınıflamasının (SITC) tarımsal ürün ticareti için ürettiği 1990-2017 dönemi yıllık verileri kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular, Türkiye’nin tarım ürünleri bakımından kendi kendine yeterliliğinin sektördeki uluslararası gelişmelere bağlı olarak 1990lı yıllardan itibaren azaldığını ve 2000li yıllardan itibaren ise giderek daha fazla dışa bağımlı hale geldiğini göstermektedir. Elde edilen bir diğer önemli sonuç ise, tarımsal ürünler alt gruplar bakımından incelendiğinde, gıda maddeleri ticaretinin genellikle fazla verdiği, ancak tarımsal hammaddeler ticaretinin ise açık verdiği görülmektedir.

The transformation of agricultural goods’ trade in Turkey was parallel with the change in world trade and with the international division of labour and thus become more dependent on the outside world since the mid-1990s. The purpose of this study is to investigate whether Turkey is a self-sufficient country in terms of agricultural goods, by using annual agricultural trade data of 1990-2017 period which is produced by Turkish Statistical Office according to the Standard International Trade Classification (SITC). The findings obtained in this study show that, since the early 1990s, the level of Turkey’s self-sufficiency in terms of agricultural goods has decreased, depending on the international developments in the sector and since the 2000s it has become more dependent on foreign markets. Another important result emerged from the study is that processed agricultural goods generally have a trade-surplus, while raw agricultural goods have a trade-deficit, when the agricultural goods are examined in terms of sub-groups.