NEOLİBERAL EKONOMİ-POLİTİK DÜZENİN TARIM POLİTİKALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Tarım politikası, toplumun ihtiyaçları ile uyumlu ve kesintisiz bir gıda üretimi gerçekleştirilmesini güvence altına almak için, devletin koruma ve destekleme araçlarını kullanarak piyasaya müdahale etmesidir. 18nci yüzyılın son çeyreğine damga vuran Sanayi Devrimi’nin oluşturduğu iklim, tarımsal üretim ve ticaret düzeninin piyasa ilişkilerine tabi olması yani tarımın kapitalistleşmesi sürecini hızlandırınca, bu politikanın doğru kurgulanmasının ne kadar önemli olduğu anlaşılmıştır. Daha sonraları 1980’lerin başından itibaren dünyayı şekillendirmeye başlayan neoliberal ekonomi-politik düzen, koruma ve destekleme mekanizmaları üzerinden yürütülen geleneksel tarım politikasını aşındırıp sadece merkez ülkelerinin çıkarlarına hizmet eden liberal bir tarım politikasını ön plana çıkarmıştır. Günümüzün temel iktisadi sorunu olan açlık ile gıda üretiminin ciddi bir sorgulama yapılmaksızın uluslararası serbest ticaret düzenine dâhil edilmesi anlamına gelen neoliberal tarım politikası arasında güçlü bir nedensellik ilişkisi olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Neoliberal Ekonomi-Politik Düzen, Tarım Politikası, Yoksulluk ve Açlık
Kaynakça
- Âmin, Samir (2009), “Dünya Yoksulluğu, Yoksullaşma ve Sermaye Birikimi”, Mülkiye Dergisi, 33 (262): 89-98.
- Aruoba, Çelik (1973), “Tarımda Geleneksel - Geçimlik Kesim: Büyüklüğü, Yapısı, İşleyişi”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 28 (3): 191-210.
- Aruoba, Çelik (2009), “Tarım Ürünleri Ticareti: Korumacılık, Kriz”, YDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (1): 4-19.
- Arrighi, Giovanni ve diğerleri (2004), Sistem Karşıtı Hareketler [Çeviri: C. Kanat, B. Somay ve S. Sökmen], İstanbul: Metis Yayınları.
- Ay, Ahmet ve Sinem Yapar (2005), “Dünya Ticaret Örgütü Tarım Anlaşması ve Türkiye”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 13, s.57-80.
- Başkaya, Fikret (2016), Başka Bir Uygarlık İçin Manifesto: Nasıl Üretmeli, Nasıl Tüketmeli, Nasıl Yaşamalı, İstanbul: Yordam Kitap.
- Başkaya, Fikret (2018), Çöküş: Kapitalizmin Nihai Krizi Üzerine Bir Deneme, İstanbul: Yordam Kitap.
- Bernstein, Henry (2009), Tarımsal Değişimin Sınıfsal Dinamikleri [Çeviri: Oya Köymen], İstanbul: Yordam Kitap.
- Breger-Bush, Sasha (2012), Derivatives and Development: A Political Economy of Global Finance, Farming, and Poverty, New York: Palgrave Macmillan.
- Boratav, Korkut (1980), Tarımsal Yapılar ve Kapitalizm, Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.