YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK

Mustafa Lütfi Şen

TR EN

YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK

Öz

Kamu kesiminde yolsuzluğu önlemek amacıyla bir çok denetim yöntemi bulunmaktadır. Ancak bunların hiç birisi gizli olarak gerçekleştirilen yolsuzlukların ortaya çıkarılmasında tam olarak etkili olamamaktadır. Denetimler sonradan yapıldığı için de kamu kaynaklarının israf olmasının önüne geçememektedir. Bu çalışmanın amacı, kamu kesiminde yolsuzluk yapacakların caydırılması ve yapılmış olan yolsuzlukların ortaya çıkarılmasında etkili bir araç olan ihbarcılık kurumunu yönetsel etik yaklaşımı çerçevesinde ele almaktır. Bu bağlamda çalışmada ihbarcılık konusu kavramsal düzeyde ele alınmış, ülkemizde ihbarcılığa ilişkin düzenlemeler ile iç denetim ve ihbarcılık ilişkisi incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Yolsuzluk, Yönetim Etiği, İhbarcılık, İhbarcı

Kaynakça

ADALET BAKANLIĞI UHDİGM vd. (2009), Yolsuzluğun Bildirilmesine İlişkin Kılavuz İlkeler, Ankara.
AKILLI, H. S., ÇAM, S., KILINÇ, S. ve KIZILBOĞA, R. (2013), “Kamu Personelinin Etik İhlallerine Verdikleri̇ Önem Derecesi̇ ve Etik İhlallerin Bildirimi Konusundaki̇ Görüşleri”, Sayıştay Dergisi, S. 89, ss. 5-33.
AKSU, A., YILMAZ, A. ve ORÇAN, A. (2016), “Denetimde Bilgi Uçurma”, Kastamonu Eğitim Dergisi, C. 24, S. 4, ss. 1727-1748.
AKTAN, C. C. (1997), “Siyasal Patoloji ve Siyasal Yozlaşma”, Yeni Türkiye, S.14, ss. 1063-1077.
AKTAN, C. C. (2015), “Organizasyonlarda Yanlış Uygulamalara Karşı Bir Sivil Erdem, Ahlaki Tepki ve Vicdani Red Davranışı: Whistleblowing”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, C. 7, S. 2, ss. 19-36.
AKYÜREK, M. (2020), “Öğretmenlerde Whistleblowing (Bilgi Uçurma)”, Türkiye Eğitim Dergisi, C. 5, S.1, ss. 17-29.
ARSLAN, E. T. ve KAYALAR, M. (2017), “Kamu ve Özel Sektör Çalışanlarının İfşa (Whistleblowing) Niyeti: Karşılaştırmalı Bir Analiz”, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, C. 19, S. 32, ss. 15-26.
ATILGAN, A. ve KOÇ, E. (2019), “Whistleblowing: Türkiye’den İki Örnek Olay”, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, S.41, ss. 380-389.
AYDAN, S. (2018), “İhbarcılık: Bir Kavram Analizi”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 15, S. 41, ss. 78-100.
AYDAN, S. ve KAYA, S. (2018), “Sağlık Sektöründe İhbarcılık: Bir Üniversite Hastanesinde Çalışan Hemşire ve Sekreterler Üzerine Bir Uygulama”, Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, C. 21, S. 1, ss. 1-29.

AYDIN, U. (2002), “İş Hukuku Açısından İşçinin Bilgi Uçurması (Whistle-blowing)”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 2, S. 2, ss. 79-100.
BALTACI, A. (2017), “Bilgi Uçurma: Kavram ve Kuramsal Temeller”, Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 5, S. 2, ss. 397-423.
BALTACI, A. ve BALCI, A. (2017), “Reasons for Whistleblowing: A Qualitative Study”, Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, C. 7, S. 1, ss. 37‐51.
BERKMAN, A. Ü. (1983), Azgelişmiş Ülkelerde Kamu Yönetiminde Yolsuzluk ve Rüşvet, TODAİE Yayını, Ankara.
BOWMAN, J. S. (1983), “Ethical Issues for the Public Manager”, Handbook of Organization Management, (Ed. William B. Eddy), Marcel Dekker, New York.
BUDAK, T. (2010), “Türk Vergi Hukukunda İhbar ve İhbar İkramiyesi”, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 0 (52), ss. 41-62.
BÜMKO (2014), Kamu İç Kontrol Rehberi, T.C. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü, https://ms.hmb.gov.tr/uploads/2019/08/ 8227kamuickontrolrehberi1versiyon12.pdf
CANDAN, H. ve KAYA, T. (2016), “İhbarcılık (Whistleblowing) ve Algılanan Örgütsel Destek Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Kamu Kurumunda Araştırma”, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 5, S. 2, ss. 305-330.
CELEP, C. ve KONAKLI, Y. (2012), “Bilgi Uçurma: Eğitim Örgütlerinde Etik ve Kural Dışı Uygulamalara Yönelik Bir Tepki”, E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, C. 3, S. 4, ss. 65-88.
DEMİRCİ, Ş. ve ERİGÜÇ, G. (2019), “Sağlık Yönetimi Literatüründe İhbar Etme Üzerine Yürütülen Çalışmaların İncelenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, C. 8, S. 1, ss. 35-43.
ÇETİNEL, M. H. ve TASLAK, S. (2017), “Çalışanların İhbarcılık (Whistleblowing) Eğilimi İle Örgütsel Adalet Algısı İlişkisinin Kavramsal Boyutu”, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, C. 6, S. 2, ss. 78-96.
Kültürel Boyutlar Teorisi Bağlamında Bir Değerlendirme”, International Journal of Academic Value Studies, C. 3, S. 10, ss. 147-166.
ÇİĞDEM, S. (2013), “Büro Yönetiminde Whistleblowing ve Etik İlişkisi”, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Büro Yönetimi Özel Sayısı, ss. 93-109.
ERGUN ÖZLER, D., DİL ŞAHİN, M. ve GİDERLER ATALAY, C. (2010), “Teorik Bir Çerçevede Whistleblowing-Etik İlişkisi”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 11, S. 2, ss. 169-194.
MERCAN, N., ALTINAY, A. ve AKSANYAR, Y. (2012), “Whistleblowing (Bilgi İfşası, İhbar) ve Yolsuzlukla Mücadelede İç Denetimin Değişen ve Gelişen Rolü”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, C. 4, S. 2, ss. 167-176.
NARTGÜN, Ş. S. ve KAYA, A. (2017), “Öğretmenlerin Bilgi Uçurma Davranışları ve Bilgi Uçurma Nedenleri ile Bireysel Değerleri Arasındaki İlişki”, International Journal of Social Science, C. 54, S. 1, ss. 65-89.
OKTAY, C. (1983), Yükselen İstemler Karşısında Türk Siyasal Sistemi ve Kamu Bürokrasisi, İÜ. SBF Yayını, İstanbul.
PARK, H., BLENKINSOPP, J., ÖKTEM, M. K., & ÖMÜRGÖNÜLŞEN, U. (2008), “Cultural Orientation and Attitudes Toward Different Forms of Whistleblowing: A Comparison of South Korea, Turkey, and the U.K.”, Journal of Business Ethics, C. 82, S. 4, ss. 929-939.
SAYĞAN, S. ve BEDÜK, A. (2013), “Ahlaki Olmayan Davranışların Duyurulması (Whistleblowing) ve Etik İklimi İlişkisi Üzerine Bir Uygulama”, Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 28, S. 1, ss. 1-23.
SPEARS, R. A. (1988), NTC’s American Idioms Dictionary, NTC National Textbook Company, Illinois.
STEINBERG, S. S. ve AUSTERN, D. T. (1996), Hükümet, Ahlak ve Yöneticiler, TODAİE Yayını No: 264, Ankara.
ŞEN, M. L. (1998), Kamu Yönetiminde Yozlaşmanın Önlenmesinde Yönetsel Etik Yaklaşımı, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi SBE, İzmir.
TOPGÜL, S. (2018), “Demografik Özelliklerin Whistleblowing (Bilgi Uçurma) Davranışı Üzerindeki Etkisi ve Kamu Kurumları Üzerine Bir Araştırma”, Verimlilik Dergisi, S. 4, ss. 153-183.
TRUELSON, J. A. (1994), “Whistleblowers and Their Protection”, Handbook of Administrative Ethics, (Ed. Terry L. Cooper), Marcel Dekker, New York.
UĞUR, H. (2013), “Suçların İhbarı ve İhbarcıların Korunması”, TBB Dergisi, S. 108, ss. 383-406.
USTA, S. ve KOCAOĞLU, M. (2015), “Kamu Yönetiminde Etik Davranış İlkeleri̇: Kırşehir Belediyesi̇ Çalışanlarının Etik Algıları Üzerine Bir Araştırma”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, C. 20, S. 3, ss.153-173.
UYAR, S. ve YELGEN, E. (2015), “Bilgi İfşası (Whistleblowing) ve Denetim”, Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, C. 13, S. 1, ss. 85-106.
YÜKSEL, C. (2005), Devlette Etikten Etik Devlete: Kamu Yönetiminde Etik (Cilt 1), TÜSİAD, İstanbul.
YÜRÜR, S. ve NART, S. (2016), “Örgütsel Adalet Algısı Kamu Çalışanlarının İhbar Etme Niyetinin Belirleyicisi midir?”, Amme İdaresi Dergisi, C. 49 S. 3, ss.117-148.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mustafa Lütfi Şen
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2020

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 5

IZ

https://izlik.org/JA79EE28PC

APA

Şen, M. L. (2020). YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, 9(5), 90-109. https://izlik.org/JA79EE28PC

AMA

1.Şen ML. YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi. 2020;9(5):90-109. https://izlik.org/JA79EE28PC

Chicago

Şen, Mustafa Lütfi. 2020. “YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 9 (5): 90-109. https://izlik.org/JA79EE28PC.

EndNote

Şen ML (01 Aralık 2020) YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 9 5 90–109.

IEEE

[1]M. L. Şen, “YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK”, Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, c. 9, sy 5, ss. 90–109, Ara. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79EE28PC

ISNAD

Şen, Mustafa Lütfi. “YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi 9/5 (01 Aralık 2020): 90-109. https://izlik.org/JA79EE28PC.

JAMA

1.Şen ML. YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi. 2020;9:90–109.

MLA

Şen, Mustafa Lütfi. “YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK”. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi, c. 9, sy 5, Aralık 2020, ss. 90-109, https://izlik.org/JA79EE28PC.

Vancouver

1.Mustafa Lütfi Şen. YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK. Sakarya Üniversitesi İktisat Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2020;9(5):90-109. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79EE28PC

33083
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 Uluslararası Lisansı altında lisanslanmıştır.

YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK

YOLSUZLUĞUN ÖNLENMESİNDE ETKİLİ BİR ARAÇ: İHBARCILIK

Öz

Anahtar Kelimeler

AN EFFECTIVE TOOL IN PREVENTING CORRUPTION: WHISTLEBLOWING

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster