What Matter Reminds: Objects as Memory Carrier in the Artworks of Doris Salcedo

Öz

This article examines how objects take on new meaning as carriers of memory in Doris Salcedo's artworks. Salcedo uses objects as both a means of expression and a monumental structure at the center of her artistic practice to create narratives about social issues such as loss, trauma, and forced displacement in Colombia. Salcedo's works create a multidimensional experiential space that encourages viewers to move beyond passive observation and instead trace the traces of trauma and loss. In this study, which draws on Heidegger and Merleau-Ponty's concepts of object and perception, it is discussed how objects function as reminders of the past through the meanings attributed to them and the associations they evoke in individuals, beyond their physical existence. In this context, the objects in Salcedo’s works are examined not merely as material elements but as silent witnesses that reveal social wounds, losses, and forgotten stories. The artist's practice, which invites the viewer to trace the lost by transforming objects that carry the memory of collective trauma, is examined through various examples of her works. In this study, the artist's works produced between 1992 and 2008, including Atrabilious, Untitled, La Casa Viuda VI, Noviembre 6 y 7, Plegaria Muda, A Flor de Piel, and Shibboleth, are examined in the context of the object's modes of use and its function as a carrier of memory. This article approaches the artist's works from the perspective of the relationship between objects and memory, discussing the sensory and intellectual connections established with objects. Ultimately, Doris Salcedo's artistic practice enables the remembrance of the forgotten and the reconstruction of individual pain in collective memory. The artist's works contain an intense discourse that goes beyond a form of commemoration of lost individuals, calling on the viewer to confront the remnants of the past. This study emphasizes the role of art in making social traumas visible by examining the artistic representation of memory through the transformation of objects in each work of the artist.

Anahtar Kelimeler

• Objects
• memory
• Doris Salcedo
• collective memory

Maddenin Hatırlattıkları: Doris Salcedo’nun Eserlerinde Bellek Taşıyıcısı Olarak Eşya

Öz

Bu makale, Doris Salcedo’nun eserlerinde eşyanın bellek taşıyıcısı olarak nasıl yeni bir anlam kazandığını ele almaktadır. Salcedo, Kolombiya’da yaşanan kayıp, travma ve zorla yerinden edilme gibi toplumsal sorunlara dair anlatılar oluştururken eşyayı hem bir ifade aracı hem de sanat pratiğinin merkezinde yer alan anıtsal bir yapı olarak kullanır. Salcedo’nun eserleri, izleyiciyi pasif bir gözlemci olmaktan çıkararak travmanın ve kaybın izlerini sürmeye yönlendiren çok boyutlu bir deneyim alanı yaratmaktadır. Heidegger ve Merleau-Ponty’nin nesne ve algı kavramları üzerinden ele alınan çalışmada, eşyanın yalnızca fiziksel bir varlık olmanın ötesinde, kendisine atfedilen anlamlar ve bireyde uyandırdığı çağrışımlar aracılığıyla geçmişin hatırlatıcısı olarak nasıl işlevselleştiği tartışılmaktadır. Bu bağlamda, Salcedo’nun yapıtlarında yer alan nesneler, salt maddesel öğeler olmaktan öte; toplumsal yaraları, kayıpları ve unutulmuş hikâyeleri görünür kılan sessiz tanıklar olarak incelenmiştir. Sanatçının, kolektif travmanın belleğini taşıyan eşyaları dönüştürerek izleyiciyi kaybolmuş olanın izlerini sürmeye davet ettiği sanat pratiği, çeşitli eser örnekleriyle incelenmiştir. Bu çalışmada, sanatçının 1992–2008 yılları arasında ürettiği Atrabilious, Untitled, La Casa Viuda VI, Noviembre 6 y 7, Plegaria Muda, A Flor de Piel ve Shibboleth adlı yapıtları; nesnenin kullanım biçimleri ve hafızanın taşıyıcısı olarak üstlendiği işlev bağlamında ele alınmıştır. Bu makale, sanatçının eserlerine eşya ve bellek ilişkisi çerçevesinden yaklaşarak nesnelerle kurulan duyusal ve düşünsel bağları tartışmaya açmaktadır. Sonuç olarak, Doris Salcedo’nun sanat pratiği, unutulanın hatırlanmasına ve bireysel acıların kolektif bellekte yeniden inşa edilmesine olanak tanımaktadır. Sanatçının yapıtları, kaybolan bireylere dair bir anma biçiminin ötesinde, izleyiciyi geçmişin kalıntılarıyla yüzleşmeye çağıran yoğun bir söylem barındırır. Bu çalışma, sanatçının eserlerinde eşyanın dönüşümü üzerinden belleğin sanatsal temsilini inceleyerek sanatın toplumsal travmaların görünür kılınmasındaki rolünü vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Eşya
• bellek
• Doris Salcedo
• kolektif Bellek

Kaynakça

1. Abacı, Z. (2023). False Memory: Görsel sanatlarda mekân ve bellek ilişkisi bağlamında sahte anı kavramı . Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
2. Arteyeducacion. (2025, 03 22). Tratto da arteyeducacion.org: https://arteyeducacion.org/obras/a-flor-de-piel- 2/
3. Baudrillard, J. (2010). Nesleler Sistemi (Çev. Oğuz Adanır, Aslı Karamollaoğlu). Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
4. Cole, L. (2011). At the Site of State Violence: Doris Salcedo’s and Julieta Hanono’s Memorial aesthetics. Arizona Journal of Hispanic Cultural Studies, p. 87-93.
5. Comay, R. (2017). Oxford Literary Review, 2017, Vol. 39, No. 1, Deconstruction and the Politics of matter. Oxford Literary Review, p. 42-64.
6. Direk, Z. (2003). Dünyanın teni Merleau-Ponty felsefesi üzerine incelemeler. Metis Yayınları.
7. Maria, D., & Bravo, R. (2015, 03 17). Doris Salcedo Shibboleth. Tratto da Smarthistory: https://smarthistory.org/doris-salcedo-shibboleth/
8. Etimolojiturkce.com. (2025, 03 07). Tratto da Etimolojiturkce.com: www.etimolojiturkce.com/kelime/eşya

9. Alzate, G., & Olander, M. (2013). Absence and pain in the work of Doris Salcedo and Rosemberg Sandoval. South Central Review , FALL 2013, Vol. 30, No. 3, Special Issue: Traumatic Spectacles: Recent Latin American Drama and Performance, p. 5-20.
10. Günal, Z. (2001). Anna Ahmatova ve “Requiem”. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 137- 149.
11. Heidegger, M. (1962). Being and time translated by John Macquarrie & Edward Robinson. Blackwell.
12. Heidegger, M. (1962). What Is a Thing? Translated by W. B . Barton, Jr. and Vera Deutsch. Germany: Gateway Edition.
13. Karaduman, S. (2016). Nesne düzeni ve imge tasavvuru bağlamında sanatsal bir kurgu olarak masumiyet müzesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü.
14. Mendinueta, L. (2025, 06). La vida profana y su memoria. Una lectura de la obra Casa Viuda de Doris Salcedo. La vida Lingüistica Y Literatura, p. 282-289.
15. Moreno, L. G. (2010). “Troubled materiality”: The installations of Doris Salcedo. An Interdisciplinary Critical Journal , 43(2), 95-111.
16. Özgü Özturan, S. Ö. (2023). Travmayı izlemek: Doris Salcedo›nun Heykellerinde Toplumsal Hafıza, Yas ve Melankoli. Sanat&Tasarım Dergisi, 64-83.
17. Sharr, A. (2017). Mimarlar için Heidegger (Çev. Volkan Atmaca). Yem Yayınları.
18. Yılmaz, E. (2015, 03). Nesne üzerinden mekâna bakmak. Ege Mimarlık Dergisi, 44-47.
19. İnternet Kaynakça
20. Arteyeducacion. (2025, 03 22). arteyeducacion.org: https://arteyeducacion.org/obras/a-flor-de-piel-2/ adresinden alındı.
21. Etimolojiturkce.com. (2025, 03 07). etimolojiturkce.com: www.etimolojiturkce.com/kelime/eşya adresinden alındı.
22. Görsel Kaynakça
23. Görsel 1. Doris Salcedo, Atrabilious, 92-93 Moma. (2025, 02 20). www.moma.org: https://www.moma.org/collection/works/134303 adresinden alındı.
24. Görsel 2. Doris Salcedo, Untitled, 1995 Moma. (2025, 01 01). www.moma.org: https://www.moma.org/collection/works/80767?artist_id=7488&page=1&sov_referrer=artist adresinden alındı.
25. Görsel 3. Doris Salcedo La Casa Viuda VI, 1995, Wooden doors, steel chair and bones Artsy. (2025, 02 08). www.artsy.net: https://www.artsy.net/artwork/doris-salcedo-la-casa-viuda-vi adresinden alındı.
26. Görsel 4. Doris Salcedo Noviembre 6 y 7, Bogota, Colombia 2002 Whitecube. (2025, 03 10). www.whitecube.com/artworks: https://www.whitecube.com/artworks/noviembre-6-y-7-bogota-colombia adresinden alındı.
27. Görsel 5. Doris Salcedo, Untitled, 2008 Guggenheim. (2025, 03 17). guggenheim.org: https://www.guggenheim.org/audio/track/doris-salcedo-plegaria-muda-2008-10 adresinden alındı.
28. Görsel 6. Doris Salcedo, Plegaria Muda, 2008–10 (Sessiz Dua) Guggenheim-bilbao.eus. (2025, 03 17). guggenheim-bilbao.eus: https://www.guggenheim-bilbao.eus/en/exhibition/doris-salcedo adresinden alındı.
29. Görsel 7. Doris Salcedo, A Flor de Piel, 2011-12 White Cube. (2025, 03 17). White Cube: https://www.whitecube.com/artworks/a-flor-de-piel adresinden alındı.
30. Görsel 8. Doris Salcedo, Shibboleth , 2007–08, enstalasyon (Tate Modern, Londra; fotoğraf: Nuno Nogueira Maria, D., & Bravo, R. (2015, 03 17). Doris Salcedo Shibboleth. Smarthistory: https://smarthistory.org/doris-salcedo-shibboleth/ adresinden alındı.
31. Görsel 9. Doris Salcedo, Shibboleth , 2007–08, enstalasyon (Tate Modern, Londra; fotoğraf: Chris Geatch Maria, D., & Bravo, R. (2015, 03 17). Doris Salcedo Shibboleth. Smarthistory: https://smarthistory.org/doris-salcedo-shibboleth/ adresinden alındı.
32. Görsel 10. Doris Salcedo, Shibboleth , 2007–08 (Tate Modern, Londra; fotoğraf: Nuno Nogueira) Maria, D., & Bravo, R. (2015, 03 17). Doris Salcedo Shibboleth. Smarthistory: https://smarthistory.org/doris-salcedo-shibboleth/ adresinden alındı.