Mağdurlara Yönelik Önyargıların Belirleyicileri Olarak Empati ve Adil Dünya İnancı: Sosyal Hizmet Kuruluşları Örneği

Öz

Bu çalışma sosyal hizmet alanında çalışan profesyonellerin empati, adil dünya inancı ve mağdurlara yönelik ön yargıları arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı araştırmada sosyo-demografik bilgi formu, Mağdurlara Yönelik Algılar Ölçeği, Toronto Empati Ölçeği ile Adil Dünya İnancı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya kolayda ve kartopu örnekleme tekniğiyle ulaşılabilen 408 kişi katılmıştır. Verilerin analizinde çoklu doğrusal regresyon analizinden faydalanılmıştır. Bulgular meslek elemanlarının mağdurlara yönelik ön yargılarının düşük, empati düzeylerinin yüksek, adil dünya inançlarının orta ve adil olmayan dünya inançlarının yüksek olduğunu göstermektedir. Empati ve adil dünya inancının mağdurlara yönelik önyargılarla ilişkisi varken, adil olmayan dünya inancı alt boyutunun mağdurlara ilgili önyargılarla ilişkisi saptanmamıştır. Empati ve adil dünya inancı mağdurlara yönelik ön yargının %36’sını açıklamaktadır. Empati mağdurlara yönelik ön yargıyı negatif, adil dünya inancının ise pozitif yönlü etkilemektedir. Bulgulardan hareketle sosyal hizmet kuruluşlarında çalışma potansiyeli bulunan meslek gruplarının mağdurlarda ikincil mağduriyet oluşturmamaları için hem lisans sürecinde hem de mesleğe başladıklarında empati düzeylerini yükseltmek ve adil dünya inançlarını düşürmek amacıyla eğitimler vermenin önemini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• mağdur
• empati
• adil dünya inancı
• önyargı
• sosyal hizmet

Empathy and Belief in A Just World as Predictors of Prejudice Towards Crime Victims: Example of Social Work Organizations

Öz

This study aims to investigate the relationship between empathy, just world beliefs and the prejudices of social work professionals towards crime victims. In the study employing the relational survey model, the socio-demographic information form, the Victim Perceptions Scale, the Toronto Empathy Scale and the Just World Belief Scale were utilized. A total of 408 individuals were included in the study, selected through the convenience and snowball sampling techniques. The data were analyzed using multiple linear regression. The findings indicate a relatively low level of prejudice towards crime victims among professionals, with a moderate levels of unjust world beliefs, high levels of empathy and unjust world beliefs. Although empathy and just world beliefs are associated with perceptions of crime victims, the belief in an unjust world is not related to the dependent variable. Empathy and just world beliefs explain 36% of the observed prejudice towards victims. Empathy has a negative effect on prejudice towards victims, while just world belief has a positive effect. The findings highlight the importance of training to increase empathy and reduce the influence of unjust world beliefs, both during undergraduate and postgraduate training, in order to reduce prejudice among professionals who may work with crime victims

Anahtar Kelimeler

• victim
• empathy
• just world belief
• prejudice
• social work

Kaynakça

1. Akgün, S. (2019). Adil dünya inancı ve toplumsal sonuçları. OPUS International Journal of Society Researches, 14(20), 2227-2247. https://doi.org/10.26466/opus.610173
2. Altiparmak, İ. B. (2019). Kadına yönelik aile içi şiddetin boyutları: Ankara örneği. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(01), 55-76. https://doi.org/10.18026/cbayarsos.544775
3. Batson, C. D., Polycarpou, M. P., Harmon-Jones, E., Imhoff, H. J., Mitchener, E. C., Bednar, L. L., Klein, T. R., & Highberger, L. (1997). Empathy and attitudes: Can feeling for a member of a stigmatized group improve feelings toward the group? Journal of Personality and Social Psychology, 72(1), 105–118. https://doi.org/10.1037/0022-3514.72.1.105
4. Boyer, P., Chantland, E., & Safra, L. (2024). Victims of misfortune may not “deserve” help: A possible factor in victim-devaluation. Evolution and Human Behavior, 45(2), 153-163. https://www.doi.org/10.1016/j.evolhumbehav.2024.01.005 Bradshaw, W., & Roseborough, D. (2005). Restorative justice dialogue: The impact of mediation and conferencing on juvenile recidivism. Federal Probation, 69(2), 15–21.
5. Brownell, P., & Roberts, A. R. (2002). A century of social work in criminal justice and correctional settings. Journal of Offender Rehabilitation, 35(2), 1–17. https://doi.org/10.1300/J076v35n02_01
6. Correia, I., Vala, J., & Aguiar, P. (2001). The effects of belief in a just world and victim's innocence on secondary victimization, judgements of justice and deservingness. Social Justice Research, 14(3), 327–342. https://doi.org/10.1023/A:1014324125095
7. Daly, K., & Bouhours, B. (2010). Rape and attrition in the legal process: A comparative analysis of five countries. Crime and Justice, 39(1), 565-650. https://doi.org/10.1086/653101
8. Davis, M. H. (2023). Empathy. In H.S. Friedman & C. H. Markey (Eds.), Encyclopedia of Mental Health (pp. 751-760). Academic Press.

9. Peterson, J. K., & Silver, R. C. (2017). Developing an understanding of victims and violent offenders: The impact of fostering empathy. Journal of Interpersonal Violence, 32(3), 399-422. https://www.doi.org/10.1177/0886260515586361
10. Deitz, S. R., Littman, M., & Bentley, B. J. (1984). Attribution of responsibility for rape: The influence of observer empathy, victim resistance, and victim attractiveness. Sex Roles: A Journal of Research, 10(3-4), 261–280. https://doi.org/10.1007/BF00287780
11. Dökmen, Ü. (2012). İletişim çatışmaları ve empati. Remzi Kitabevi.
12. Elmalı, R.R., & Ervüz, C. (2021). Çocuk suçluluğu ve adalet sistemi. N. Çalış ve O. Zengin (Ed.), Multidisipliner Perspektiften Sosyal Boyutuyla Çocukluk ve Gençlik (ss. 145-175) içinde. Efe Akademi Yayınları.
13. Ervüz, C. (2021). Türkiye’de çocuk koruma ve bakım sistemi. N. Çalış ve O. Zengin (Ed.) Multidisipliner Perspektiften Sosyal Boyutuyla Çocukluk ve Gençlik (ss. 85-118) içinde. Efe Akademi Yayınevi.
14. Gönültaş, M.B. (2016). Adli sosyal hizmet: Adalet mekanizmasındaki yeri ve önemi. D. Yücel ve M. B. Gönültaş (ed.), Adli Sosyal Hizmet: Yaklaşım ve Müdahale (ss.2-14) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
15. Gönültaş, M.B. (2021). Mağdurlara Yönelik Farkındalık Ölçeğinin (MAFÖ) geliştirilmesi ve mağdurlarla çalışabilecek üniversite öğrencileri üzerinde uygulanması. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 581-604. https://doi.org/10.37669/milliegitim.691631
16. Hoyle, C., Bosworth, M., & Dempsey, M. (2011). Labelling the victims of sex trafficking: Exploring the borderland between rhetoric and reality. Social & Legal Studies, 20(3), 313-329. https://doi.org/10.1177/0964663911405394
17. Katoğlu, T. (2012). Ceza hukukunda suçun mağduru kavramının sınırları. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 61(2), 657-693. https://doi.org/10.1501/Hukfak_0000001669
18. Kaya, B., Kıran, B., & Çakmak, S. (2020). Sosyal hizmet çalışanlarında ikincil travmatik stres ve adil dünya inancı. Çukurova Medical Journal, 45(3), 1061-1072. https://doi.org/10.17826/cumj.711644
19. Kılınç, S., & Torun, F. (2011). Adil dünya inancı. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1),1-14.
20. Kleinke, C. L., & Meyer, C. (1990). Evaluation of rape victim by men and women with high and low belief in a just world. Psychology of Women Quarterly, 14(3), 343–353. https://doi.org/10.1111/j.1471-6402.1990.tb00024.x
21. Kumcağız, H., Aydın, İ. A., Talay, T., Gürkan, S., & Kinsiz, D. N. (2018). Samsun Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi’ne başvuran şiddet mağduru kadınların başvuru durumları ve gereksinimleri. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 401-414.
22. Kurtay, C. (2018). Evlilikte kadına yönelik fiziksel şiddeti meşru görme ile cinsiyetçi tutumlar ve adil dünya inancı arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
23. Lambert, A. J., & Raichle, K. (2000). The role of political ideology in mediating judgments of blame in rape victims and their assailants: A test of the just world, personal responsibility, and legitimization hypotheses. Personality and Social Psychology Bulletin, 26(7), 853–863. https://doi.org/10.1177/0146167200269010
24. Lorena, K. K., de Souza Beatriz, A., de Avila Fernanda, E., Isadora, G. M., Fernando, D. V. J., & Elaine, R. R. (2024). Second Victims and Patient Safety: A Scoping Review. Medicine and Clinical Science, 6(1), 003. https://dx.doi.org/10.33425/2690-5191.1110
25. Montada, L. (1994). Injustice in harm and loss. Social Justice Research, 7, 5-28. https://doi.org/10.1007/BF02333820
26. Ouzouni, C., & Nakakis, K. (2012). An exploratory study of student nurses' empathy. Health Science Journal, 6(3), 534-552.
27. Oyanık, M. (2021). Afet yönetimi öğrencilerinin empati düzeyleri ile kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler: Gümüşhane Üniversitesi örneği. The Journal of International Scientific Researches, 6(2), 123-136. https://doi.org/10.23834/isrjournal.896696
28. Platt, F. W., & Platt, C. M. (1998). Empathy: a miracle or nothing at all?. JCOM, 5(2), 30-33.
29. Rubin, Z., & Peplau, L. A. (1975). Who believes in a just world? Journal of Social Issues, 31(3), 65–89. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1975.tb00997.x
30. Serpen, A., & Hasgül, E. (2015). Sosyal hizmet uygulamalarında empatinin önemi ve yardım ilişkisi üzerindeki etkisi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 15(35), 37-52.
31. Smith, C. A., & Frieze, I. H. (2003). Examining rape empathy from the perspective of the victim and the assailant. Journal of Applied Social Psychology, 33(3), 476–498. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2003.tb01907.x
32. Spreng, R. N., Kinnon, CM, Mar, RA, & Levine, B. (2009). The Toronto Empathy Questionnaire: Scale development and initial validation of a factor-analytic solution to multiple empathy measures. Journal of Personality Assessment, 91(1), 62-71. https://doi.org/10.1080/00223890802484381
33. Stanley, S., Mettilda Buvaneswari, G., & Meenakshi, A. (2020). Predictors of empathy in women social workers. Journal of Social Work, 20(1), 43-63. https://doi.org/10.1177/1468017318794280
34. Strömwall, L. A., Alfredsson, H., & Landström, S. (2013). Rape victim and perpetrator blame and the Just World hypothesis: The influence of victim gender and age. Journal of sexual aggression, 19(2), 207-217. https://doi.org/10.1080/13552600.2012.683455
35. Tabachnick, B., & Fidell, L. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
36. Toper, M., & Özdemir, A. A. (2019). Kişilik, sosyal baskınlık ve önyargı: Eski hükümlülere yönelik bir inceleme. Çalışma ve Toplum, 3(62), 1757-1786.
37. Totan, T., Dogan, T., & Sapmaz, F. (2012). The toronto empathy questionnaire: evaluation of psychometric properties among turkish university students. Eurasian Journal of Educational Research, 46, 179-198.
38. Van Dijk, J., Van Kesteren, J., & Smit, P. (2007). Criminal victimisation in international perspective; key findings from the 2004-2005 ICVS and EU ICS. Boom Legal Publishers.
39. Walklate, S. (Ed.). (2007). Handbook of victims and victimology (1st ed.). Willan. https://doi.org/10.4324/9780203118207
40. Yalçın, M. A., & Öztürk, E. (2018). Cinsel saldırı suçu mağduru kadınlara karşı toplumsal tutumlar ile adil dünya inancı ve çelişik duygulu cinsiyetçiliğin ilişkisi. Turkiye Klinikleri Journal of Forensic Medicine and Forensic Sciences, 15(2), 43-51. https://doi.org/10.5336/forensic.2017-59044
41. Yalçın, Z. S. (2006). Effects of ambivalent sexism, locus of control, empathy, and belief in a just world on attitudes toward rape victims [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.