Silahlaştırılmış Veri ve Algoritmik Siyaset Hibrit Savaş Ekseninde Gücün Dönüşümü
Öz
Bu çalışma, 21. yüzyıl uluslararası ilişkiler disiplininde gücün ve güvenlik paradigmasının, Kompütasyonel Sosyal Bilimler (KSB), yapay zeka ve büyük veri analitiği ekseninde geçirdiği ontolojik dönüşümü incelemektedir. Çalışma, 1990’ların internete atfettiği "tekno-iyimser" atmosferden uzaklaşarak, teknolojinin bir hegemonya ve tahakküm aracına dönüştüğü "Algoritmik Siyaset" dönemine odaklanmaktadır. Temel teorik zemin olarak Shoshana Zuboff’un "Gözetim Kapitalizmi" ve Farrell ile Newman’ın "Silahlaştırılmış Karşılıklı Bağımlılık" tezlerini referans alan makale; verinin yalnızca ticari bir meta değil, aynı zamanda siyasal rızayı imal eden, karar alma süreçlerini yönlendiren ve toplumsal direnci kıran stratejik bir mühimmat olduğunu savunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Lasswell dönemi konvansiyonel propaganda yöntemlerinin ("sihirli mermi") yerini, bireylerin dijital ayak izlerinden elde edilen verilerle kurgulanan psikometrik mikro-hedefleme stratejilerine bıraktığını vurgular. Makalede, hibrit savaş doktrini çerçevesinde kullanılan algoritmik yöntemler ofansif ve defansif sistemler olarak sınıflandırılarak teknik detaylarıyla analiz edilmiştir. Ofansif yöntemler başlığı altında; kamuoyu duygu analizi (sentiment analysis), sosyal ağ haritalandırması, otonom sosyal bot ağları ve gerçeğin sınırlarını bulanıklaştıran deepfake teknolojilerinin kitle manipülasyonundaki rolü irdelenmiştir. Defansif yöntemler başlığı altında ise; dezenformasyon tespiti, bot avcısı algoritmalar (örn. Hoaxy, Botometer) ve sentetik medya doğrulama sistemlerinin işleyişi ve stratejik sınırları tartışılmıştır. Çalışmanın sonucunda; siber alanın askerileştiği bu yeni düzlemde, ulusal güvenliğin sadece fiziksel sınırları değil, toplumun "bilişsel bütünlüğünü" de kapsaması gerektiği ortaya konmuştur. Teknoloji devlerinin (Big Tech) veri üzerindeki tekeli ve epistemolojik hegemonyasına karşı, devletlerin "dijital egemenlik" tesis etmesi ve "hibrit güvenlik" doktrinleri geliştirmesi, modern dönemin bir beka sorunu olarak tanımlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Allyn, B. (2022, 16 Mart). Deepfake video of Zelenskyy could be 'tip of the iceberg' in info war, experts warn. NPR. https://www.npr.org/2022/03/16/1087062648/deepfake-video-zelenskyy-experts-war-manipulation-ukraine-russia
- Bernays, E. L. (1928). Propaganda. New York, NY: Horace Liveright.
- Bradshaw, S., & Howard, P. N. (2018). Challenging truth and trust: A global inventory of organized social media manipulation. The computational propaganda project, 1, 1-26.
- Buzan, B. (2008). People, states & fear: an agenda for international security studies in the post-cold war era. ECPR press.
- Çalışkan, M., & Liegeois, M. (2020). The concept of ‘hybrid warfare’ undermines NATO’s strategic thinking-insights from interviews with NATO officials. Small Wars and Insurgencies, 32(1).
- Carr, E. H. (2016). The twenty years' crisis, 1919-1939: Reissued with a new preface from Michael Cox. Springer. Castells, M. (2011). The rise of the network society. John Wiley & Sons.
- Chen, H., Chiang, R. H. L., & Storey, V. C. (2012). Business intelligence and analytics: From big data to big impact. MIS Quarterly, 36(4), 1165–1188.
- Cialdini, R. B. (2009). Influence: Science and practice. Pearson Education.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bilim ve Teknoloji Sosyolojisi ve Sosyal Bilimler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Selim Kanat
0000-0003-2663-3757
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
31 Mayıs 2026
Gönderilme Tarihi
3 Aralık 2025
Kabul Tarihi
16 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 10 Sayı: 1