KIRILGAN BEŞLİ ÜLKELERDE EKONOMİK ÖZGÜRLÜĞÜN İNSANİ GELİŞMİŞLİK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: PANEL EŞBÜTÜNLEŞME

Öz

Ekonomik özgürlüğün, bir ülkenin kalkınma düzeyi ve refahı üzerindeki etkisinin önemli uyarıcılarından biri olduğu bilinen bir gerçektir. Bu çalışmada ekonomik özgürlüklerin belirlenmesi ve ölçülmesinde kullanılan ekonomik özgürlük endeksinin, insan refahını ölçmeye yarayan insani gelişmişlik endeksi üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla Kırılgan Beşli Ülkelere ait 1999-2018 yıllarını kapsayan veriler kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre ekonomik özgürlük endeksinde meydana gelen %1’lik artış insani gelişmişlik endeksini Hindistan için %0.54, Brezilya için %0.30, Türkiye için %0.61 arttırmaktadır. Endonezya için ise %0.48 azaltmaktadır. Güney Afrika’da ise ekonomik özgürlük endeksinin insani gelişmişlik endeksi üzerinde hiçbir etkisi tespit edilememiştir. Tüm ülkeler için yorum yapıldığında ise ekonomik özgürlük endeksinde meydana gelen %1’lik artış insani gelişmişlik endeksini %1.84 arttırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kırılgan Beşli Ülkeler
• Ekonomik Özgürlük Endeksi
• İnsani Gelişmişlik Endeksi
• Panel Eşbütünleşme

The Impact of Economic Freedom on the Human Development in the Fragile Five Countries: Panel Cointegration

Öz

It is a well-known fact that economic freedom is one of the important stimulators of its impact on the level of development and welfare of a country. In this study, data from the Fragile Five Countries covering the years 1999-2018 were used to investigate the effect of the economic freedom index, which is used to determine and measure economic freedoms, on the human development index, which is used to measure human welfare. According to the results obtained, a 1% increase in the economic freedom index increases the human development index by 0.54% for India, 0.30% for Brazil, 0.61% for Turkey. For Indonesia, it decreases by 0.48%. In South Africa, however, no effect of the economic freedom index on the human development index was detected. When comments are made for all countries, the 1% increase in the economic freedom index increases the human development index by 1.84%.

Anahtar Kelimeler

• Fragile Five Countries
• Economic Freedom Index
• Human Development Index
• Panel Cointegration

Kaynakça

1. Akhter, S. H. (2004). Is globalization what it's cracked up to be? Economic freedom, corruption, and human development. Journal Of World Business, 283-295.
2. Chodak, G., & Kowal, K. (2011). Degree of Economic Freedom and Relationship to Economic Growth and Human Development. Vedecka Konference (s. 104-112). Published in Hradecke Ekonomicke Dny. Ekonomicky Rust a Rozvoj Regionu.
3. Foundation, T. H. (tarih yok). https://www.heritage.org/index/about
4. Georgiou, M. N. (2015, Mayıs 2). Economic Freedom and Human Development Index A Panel Data Analysis (2000- 2012). http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2601736
5. Gülel, F. E., Çağlar, A., Kangallı Uyar, S. G., Karadeniz, O., & Yeşilyurt, M. E. (2017). Türkiye’de İllere Göre İnsani Gelişme Endeksi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 208-216.
6. Ivanová, E., & Masárová, J. (2018). Performance evaluation of the Visegrad Group countries . Economic Research-Ekonomska Istrazivanja, 270-289.
7. Kangallı, S. G., Uyar, U., & Buyrukoğlu, S. (2014). OECD Ülkelerinde Ekonomik Özgürlük: Bir Kümeleme Analizi. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 95-104.
8. Mıhçı, H., & Mıhçı, S. (2003). Türkiye'nin Yakın Dönemdeki İnsani Gelişme Eğilimleri. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 21-47.

9. Miles, M. A., Holm K, R., & O’Grady, M. A. (2006). 2006 Index of Economic Freedom. New York: the Wall Street Journal.
10. Miller, A. T., & Kim, R. H. (2011). https://www.heritage.org/index/pdf/2011/index2011_full.pdf
11. Naanwaab, C. (2018). Does Economic Freedom Promote Human Development? New Evidence from a Cross-National Study. Journal of Developing Areas, 183-198.
12. Nikolaev, B. (2014). Economic Freedom and Quality of Life: Evidence from the OECD’s Your Better Life Index . The Journal of Private Enterprise, 61-96.
13. Şahin, G., & Gökdemir, L. (2016). İnsani Gelişme Endeksi Bileşenlerinin Türkiye Ölçeğinde ARDL Sınır Testi İle Sınanması. Gazi İktisat ve İşletme Dergisi, 1-24.
14. The Economic Times: https://economictimes.indiatimes.com/definition/human-development-index: Erişim Tarihi : 09.02.2022.
15. Warbletoncouncil. (2022). https://tr.warbletoncouncil.org/indice-desarrollo-humano-7163
16. Westerlund, J. (2007). Testing for Error Correction in Panel Data. Oxford Bulletin Of Economics and Statistics, 231-262.
17. Yerdelen Tatoğlu, F. (2013). İleri Panel Veri Analizi. İstanbul: BETA.
18. Yerdelen Tatoğlu, F. (2020). Panel Zaman Serileri Analizi: Stata Uygulamalı. İstanbul: BETA.