MARKA ŞEHİR OLMA SÜRECİNDE SAMSUN: YEREL HALKIN ALGILARI, YAŞAM MEMNUNİYETİ VE ŞEHİR İMAJI

Öz

Bu araştırmanın amacı, Samsun’un marka şehir olma sürecinde yerel halkın şehir imajına ilişkin algılarını incelemek ve bu algıların yaşam memnuniyeti ile şehri tavsiye etme eğilimi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, Samsun il sınırları içerisinde yaşayan 5464 katılımcıdan elde edilen veriler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Veriler, 1 Aralık 2023 ile 31 Ağustos 2024 tarihleri arasında çevrim içi ve yüz yüze uygulanan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Anket formunda katılımcıların şehir imajına ilişkin değerlendirmeleri, kentsel hizmetler memnuniyeti, yaşam memnuniyeti ve şehri tavsiye etme eğilimleri ölçülmüştür. Çalışmada şehir imajı boyutları ile yaşam memnuniyeti arasındaki ilişkiler nicel analiz teknikleri kullanılarak incelenmiş; veriler regresyon ve korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular, şehir imajını oluşturan çevre temizliği, doğal güzellikler, modernlik ve güvenlik gibi unsurların yaşam memnuniyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etkilerinin bulunduğunu göstermektedir. Ayrıca yaşam memnuniyeti ile şehri tavsiye etme eğilimi arasında güçlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuçlar, Samsun’un marka şehir olma sürecinde öne çıkan imaj bileşenlerini ampirik bulgular üzerinden görünür kılmakta ve yerel yönetimlerin kentsel geliştirme önceliklerini belirlemesine yönelik veri temelli bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Bu çerçeve, karar süreçlerinde halkın geri bildirimlerinin sistematik biçimde kullanılmasının önemine de işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Samsun
• marka şehir
• yerel algı
• imaj
• Samsun algısı

Samsun in the Process of Becoming a Brand City: Local People's Perceptions, Life Satisfaction, and City Image

Öz

This study investigates how local residents perceive the city image of Samsun within the context of its branding process and examines how these perceptions relate to life satisfaction and the intention to recommend the city. The research is based on data obtained from 5,464 residents living within the provincial boundaries of Samsun. Data were collected through online and face-to-face surveys conducted between 1 December 2023 and 31 August 2024. The questionnaire measured participants’ evaluations of city image, satisfaction with urban services, overall life satisfaction, and their willingness to recommend the city to others. Relationships between city image dimensions and life satisfaction were analyzed using quantitative methods, and the data were evaluated through regression and correlation analyses. The findings reveal that key components of city image—such as environmental cleanliness, natural amenities, modernity, and safety—have significant and positive effects on life satisfaction. In addition, a strong and statistically significant relationship was identified between life satisfaction and the intention to recommend the city. The results highlight the image components that shape Samsun’s brand city process and provide an empirical basis for identifying urban development priorities while emphasizing the importance of incorporating residents’ feedback into urban decision-making processes.

Anahtar Kelimeler

• Samsun
• brand city
• local perception
• image
• Samsun perception

Kaynakça

1. AAKER, D. (1996). Measuring Brand Equity Across Products and Markets. Califonia Management Review, 38(3), s. 65-120.
2. AKTUĞLU, I. (2009). Marka Yönetimi: Güçlü ve Başarılı Markalar İçin Temel İlkeler. İstanbul: İletişim Yayınları.
3. ANHOLT, S. (2010). Places: Identity, image and reputation. Palgrave Macmillan.
4. ASHWORTH, G., & KAVARATZIS, M. (2010). Towards effective place brand management. Edward Elgar.
5. AVCILAR, M. Y., KARA, E. (2015). Şehir Markası Kavramı ve Marka Şehir Yaratma Stratejilerine Yönelik Literatür İncelemesi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 16(34), s. 76-94.
6. BRAUN, E., KAVARATZIS, M., & ZENKER, S. (2013). My city–my brand: The role of residents in place branding. Journal of Place Management and Development, 6(1), s. 18–28. https://doi.org/10.1108/17538331311306087
7. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2020). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (28. Baskı). Pegem Akademi.
8. CEVHER, E. (2012). Kentsel Markalaşma Süreci: Antalya Örneği. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 4(1), s. 107-108.

9. FAINSTEIN, S. S. (2005). Cities and Diversity: Should We Want It? Can We Plan For It? Urban Affairs Review, 41(3), s. 3-19. doi:10.1177/1078087405278968
10. FIELD, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5. Baskı). Sage.
11. FLORIDA, R. (2002). The rise of the creative class. Basic Books.
12. HATCH, M. J., & SCHULTZ, M. (2010). Toward a theory of brand co-creation with implications for brand governance. Journal of Brand Management, 24(2), s. 590-604
13. HOSPERS, G. J. (2011). City branding and the tourist gaze. Cities, 85, s. 207–213.
14. INSCH, A., & FLOREK, M. (2008). A great place to live, work and play. Journal of Place Management and Development, 1(2), s. 138–149.
15. IŞIK, M., ERDEM, A. (2015). Nasıl Marka Şehir Olunur? Konya: Eğitim Yayınevi.
16. IŞIK, M., YILDIRIM, L. (2019). Eskişehir’de öğrenim gören öğrencilerin Eskişehir imaj algısı. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), s. 119-148.
17. İLGÜNER, M., ASPLUND, C. (2011). Marka Şehir. İstanbul: Markating Yayınları.
18. İNCE, M., UYGURTÜRK, H. (2019). Marka Kimliği, Marka Kişiliği, Marka İmajı ve Marka Konumlandırma Alanında Yapılan Lisansüstü Tezlere Yönelik Bir İnceleme. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), s. 224-240.
19. KAVARATZIS , M., ASHWORTH, G. (2005). City branding: An effective assertion of identity or a transitory marketing trick? 96(5), s. 506-514. doi:http://dx.doi.org/10.1057/palgrave.pb.5990056
20. KAVARATZIS, M. (2004). From city marketing to city branding: Towards a theoretical framework for developing city brands. Place Branding, 1(1), s. 58–73. https://doi.org/10.1057/palgrave.pb.5990005
21. KAVARATZIS, M., & HATCH, M. J. (2013). The dynamics of place brands: An identity-based approach to place branding theory. Marketing Theory, 13(1), s. 69–86. https://doi.org/10.1177/1470593112467268
22. KELLER, K. L. (2013). Strategic brand management (4. Baskı). Pearson.
23. KOTLER, P. (2002). Marketing Management (11. Baskı). New Jersey: Prentice Hall.
24. KOTLER, P., GERTNER, D. (2002). Country As Brand, Product, And Beyond: A Place Marketing And Brand Management Perspective. The Journal of Brand Management, 9(4), s. 249-261.
25. KOTLER, P., KARTAJAYA, H., & SETIAWAN, I. (2021). Marketing 5.0. Wiley.
26. MUCUK, İ. (2010). Pazarlama İlkeleri. İstanbul: Türkmen Yayınevi.
27. NADUBE, P. M., JAMES, D. (2018). Market targeting and strategic positioning. International Journal of Marketing Research and Management, 8(1), s. 32-45.
28. OLIVEIRA, E. (2014). Place branding in strategic spatial planning: A content analysis of development plans, strategic initiatives and policy documents for Portugal 2014–2020. Journal of Place Management and Development, 7(1), s. 57–73. https://doi.org/10.1108/JPMD-11-2012-0037
29. OLIVEIRA, E., & PANYIK, E. (2015). Content, context and co-creation. Journal of Place Management and Development, 8(1), s. 53–69.
30. ÖZDEMİR, G., & KARACA, Y. (2021). Türkiye’de şehir markalaşması üzerine bir değerlendirme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi.
31. RANE, N., ACHARI, A., ve CHOUDHARY, S. P. (2023). Enhancing customer loyalty through quality of service: Effective strategies to improve customer satisfaction, experience, relationship, and engagement. s. 427-452. doi:http://dx.doi.org/10.56726/IRJMETS38104
32. RUIZ-REAL, J. L., URIBE-TORIL, J., ve GÁZQUEZ-ABAD, J. C. (2020). Destination branding: Opportunities and new challenges. Journal of Destination Marketing & Management, 17, s. 430-465. doi:https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100453
33. SEISDEDOS, G., VAGGIONE, P. (2005). The City Branding Processes: the Case of Madrid. 41stISoCaRP Congress. Bilbao-Spain, 17-20 October.
34. SEVIN, E. (2014). Understanding Cities through City Brands: City Branding as a Social and Semantic Network. Cities, 38. s. 47-56.
35. SIRGY, M. J., & CORNWELL, T. (2002). How neighborhood features affect quality of life. Social Indicators Research, 59, s. 79–114.
36. STYLIDIS, D. (2022). Residents’ place image: A systematic literature review and future research agenda. Tourism Management, 89, s. 433-450. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2021.104486
37. ŞEREMET, M., CİHANGİR, E., ve KARADUMAN, E. (2022). Kentlerin markalaş(ama)ması ve Kurumsallaş(ama)ma Perspektifi: Van Örneği. Coğrafya Dergisi(45), s. 11-124. doi:https://doi.org/10.26650/JGEOG2022-1100847
38. TANLASA, B. T. (2005). Kentler de şirketler gibi rekabet içinde. Marketing Türkiye, 83.
39. VAN KAMP, I., LEIDELMEIJER, K., MARSMAN, G., & DE HOLLANDER, A. (2003). Urban environmental quality and human well-being. Landscape and Urban Planning, 65(1–2), s. 5–18.
40. ZENKER, S., & BRAUN, E. (2017). Questioning a “one size fits all” city brand: Developing a branded house strategy for place brand management. Journal of Place Management and Development, 10(3), s. 270–287. https://doi.org/10.1108/JPMD-04-2016-0018
41. ZENKER, S., & ERFGEN, C. (2014). Let them do the work: A participatory place branding approach. Journal of Place Management and Development, 7(3). s. 225-234.
42. ZENKER, S., & PETERSEN, S. (2014). An integrative theoretical model for improving resident–city identification. Environment and Planning A, 46(3), s. 715–729.
43. ZENKER, S., & RUTTER, N. (2014). Is satisfaction the key? The role of citizen satisfaction, place attachment and place brand attitude. Cities, 38, s. 11–17.
44. ZENKER, S., EGGERS, F., & FARSKY, M. (2013). Putting a price tag on cities. Cities, 30, s. 133–139.