The Changing Work Culture in New-Generation Cafés as ‘Third Places’:When Cafés Become Libraries

Öz

Cafés are emerging as important ‘third places’ where people engage in socialising, creative activities and work outside their homes and workplaces. Digitalisation processes and the flexible working practices that have become widespread in the wake of Covid-19 have paved the way for cafés to transcend their traditional social functions and take on the character of semi-offices. This study is designed as a phenomenological research project aimed at understanding the ways in which individuals experience cafés as workspaces. The study group consists of eight participants in the province of Sivas who regularly use cafés for work purposes. The analysis identified seven key phenomena: café comfort as a refuge from pressure; the tension between noise and concentration; loneliness amidst crowds; pressure despite spatial comfort; purchased spaces; personal escape zones; and the stranger next door. The findings indicate that participants chose cafés to distance themselves from the sense of control and pressure they experienced in spaces such as their homes and libraries. It was observed that moderate levels of ambient noise support attention and motivation, whilst the presence of others working acts as a social incentive mechanism. The findings suggest that whilst cafés are often represented as ‘third places’ promising freedom, flexibility and individual autonomy, these spaces also produce new forms of discipline operating through the imperatives of consumption, economic control and visible performance pressures. Consequently, cafés function as hybrid workspaces offering young adults both individual autonomy and opportunities for social interaction; however, this experience is shaped by economic, spatial and security-based dynamics.

Anahtar Kelimeler

• The Sociology of Space
• the panopticon
• libraries
• third place
• flexible working

ÜÇÜNCÜ MEKAN OLARAK YENİ NESİL KAHVECİLERDE DEĞİŞEN ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ: KAFELER KÜTÜPHANE OLDUĞUNDA

Öz

Kafeler, ev ve işyeri dışında bireylerin sosyalleşme, üretim ve çalışma faaliyetlerini gerçekleştirdiği önemli “üçüncü mekânlar” olarak öne çıkmaktadır. Dijitalleşme süreçleri ve Covid-19 sonrası yaygınlaşan esnek çalışma pratikleri, kafelerin geleneksel sosyal işlevlerinin ötesine geçerek yarı-ofis niteliği kazanmalarına zemin hazırlamıştır. Çalışma, bireylerin kafeleri çalışma mekânı olarak deneyimleme biçimlerini anlamayı amaçlayan fenomenolojik bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Sivas ilinde kafeleri düzenli olarak çalışma amacıyla kullanan sekiz katılımcı oluşturmaktadır. Analiz sonucunda yedi temel fenomen belirlenmiştir: baskıya karşı kafe konforu, gürültü ve dikkat arafında, kalabalıklar içinde yalnızlık, mekân konforuna karşın baskı, satın alınan mekânlar, kişisel kaçış alanları ve yandaki yabancı. Bulgular, katılımcıların ev ve kütüphane gibi mekânlarda deneyimledikleri denetim ve baskı hissinden uzaklaşmak amacıyla kafeleri tercih ettiklerini göstermektedir. Orta düzeydeki çevresel gürültünün dikkat ve motivasyonu desteklediği, diğer bireylerin çalışıyor olmasının ise sosyal bir teşvik mekanizması oluşturduğu görülmüştür. Bulgular, kafelerin özgürlük, esneklik, bireysel özerklik vaat eden üçüncü mekânlar olarak temsil edilmesine karşın, mekânların aynı zamanda tüketim zorunluluğu, ekonomik denetim ve görünür performans baskıları üzerinden işleyen yeni disiplin biçimlerini ürettiğini göstermektedir. Sonuç olarak kafeler, genç yetişkinler için hem bireysel özerklik hem de sosyal etkileşim imkânı sunan hibrit çalışma mekânları olarak işlev görmekte; ancak deneyimler ekonomik, mekânsal ve güvenlik temelli dinamikler tarafından şekillendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Mekân Sosyolojisi
• panoptikon
• kütüphaneler
• üçüncü mekan
• esnek çalışma

Destekleyen Kurum

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi

Etik Beyan

Çalışmada kurumsal ve etik kurul izni bulunmaktadır.

Kaynakça

1. ADI, I. A. S. P., SEKARTI, N. K., SULISTYAWATI, N. K. S., PASTINI, N. W. & MARENI, N. K. (2024). Enhancing customer satisfaction: Unraveling the impact of servicescape elements on guest experience. Jurnal Kepariwisataan. 10.52352/jpar.v24i1.1424 Erişim Tarihi : 13.03.2026
2. AYDIN, C., ÖZDOĞAN, O. N., & AYYILDIZ, T. (2022). Konaklama İşletmelerinde Hizmet Alanı Algısının Müşteri Memnuniyeti ve Sadakati Üzerine Etkisi. Uluslararası Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 54-68. https://doi.org/10.30625/ijctr.1130733
3. BRAVO MONCAYO, L., REINOSO-CARVALHO, F., & VELASCO, C. (2020). The effects of noise control in coffee tasting experiences. Food Quality and Preference, 86, Article 104020. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2020.104020
4. CAN, Ü. (2025). Deneyim İçin Daha Fazla Ödeme: Kahve Dükkânlarında Hizmet Ortamı, Haz Değeri ve İyi Olma Halinin Rolü. Konaklama ve Turizm Araştırmalarında İlerlemeler (AHTR), Gelişmiş Çevrimiçi Yayın . https://doi.org/10.30519/ahtr.1656746
5. CAÑIGUERAL, R., WARD, J. A., & HAMILTON, A. F. C. (2021). Effects of being watched on eye gaze and facial displays of typical and autistic individuals during conversation. Autism : the international journal of research and practice, 25(1), 210–226. https://doi.org/10.1177/1362361320951691
6. CASTELLS, M., (1997). Kent, Sınıf, İktidar, Ankara, Bilim ve Sanat Yayınları.
7. DENG, Q. & ALLARD, B. & LO, P. & CHIU, D. & SEE-TO, E. & BAO, A. (2017). The role of the library café as a learning space: A comparative analysis of three universities. Journal of Librarianship and Information Science. 51(3), 823–842. 096100061774246. 10.1177/0961000617742469.
8. DEVAL, Ö. (2025). Hot-Deskıng sisteminde kişisel alan arayışı ve mekân kurgusu. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(2), 1183-1199. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1607792

9. FELSTEAD, A., & HENSEKE, G. (2017). Assessing the growth of remote working and its consequences for effort, well-being and work-life balance. New Technology, Work and Employment, 32(3), 195–212. https://doi.org/10.1111/ntwe.12097
10. FOUCAULT, M. (1992). Hapishanenin doğuşu. (Çev. M. A. Kılıçbay). Ankara: İmge Kitabevi.
11. GOFFMAN, E. (2014) Günlük yaşamda benliğin sunumu (Barış Sezar), Metis Yayıncılık
12. GÜLEC SOLAK, S. S. (2017). Mekân-kimlik etkileşimi: Kavramsal ve kuramsal bir bakış space-ıdentity ınteraction: a conceptual and theoretical overview. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(1), 13-37. https://izlik.org/JA54SM82ES
13. GUSTAFSON, P. (2001). Meanings of place: Everyday experience and theoretical conceptualizations. Journal of Environmental Psychology. 21. 5-16. 10.1006/jevp.2000.0185.
14. HUNTER, A., & EASTWOOD, J. D. (2018). Does state boredom cause failures of attention? Examining the relations between trait boredom, state boredom, and sustained attention. Experimental Brain Research, 236(9), 2483–2492. https://doi.org/10.1007/s00221-016-4749-7
15. ILLICH, I. (2000) Tüketim Köleliği (Çev. Mesut Karaşahan) Pınar Yayınları
16. LEFEBVRE, H. (2014). Mekânın üretimi (I. Ergüden, Çev.). İstanbul: Sel Yayıncılık.
17. LI, Z., TULCANAZA-PRIETO, A. B. & LEE, C. W. (2024). Effect of e-servicescape on emotional response and revisit ıntention in an ınternet shopping mall. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research. 19. 2030-2050. 10.3390/jtaer19030099.
18. MCGARRIGLE, R., & MATTYS, S. (2023). Sensory-Processing Sensitivity Predicts Fatigue From Listening, But Not Perceived Effort, in Young and Older Adults. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 66(2), 444–460.
19. MEHTA, R., ZHU, R. (JULIET), & CHEEMA, A. (2012). Is noise always bad? exploring the effects of ambient noise on creative cognition. Journal of Consumer Research, 39(4), 784–799. https://doi.org/10.1086/665048
20. MESSENGER, J. C., & GSCHWIND, L. (2016). Three generations of telework: New ICTs and the (R)evolution from home office to virtual office. New Technology, Work and Employment, 31(3), 195–208. https://doi.org/10.1111/ntwe.12073
21. NGUYEN, P. A. N., NGUYEN, T. H., & NGUYEN, T. V. (2025). Understanding the factors influencing students’ preferences for coffee shops as informal learning spaces: A qualitative approach. ICYREB 2025 Proceedings.
22. OLDENBURG, R. (2023). The Character of Third Places. In The Great Good Place: Cafés, coffee shops, bookstores, bars, hair salons, and other hangouts at the heart of a community (pp. 21–46). Berkshire. https://doi.org/10.2307/jj.9561417.9
23. SENNETT, R. (1977). The Fall of Public Man. Alfred A. Knopf.
24. TARLAO, C. & FERNANDEZ, P. & FRISSEN, I. & GUASTAVINO, C. (2020). Influence of sound level on diners’ perceptions and behavior in a Montreal restaurant. Applied Acoustics. 174. 107772. 10.1016/j.apacoust.2020.107772.
25. VEBLEN, T.B. (2014) Aylak sınıfın teorisi kurumların iktisadi incelemesi (çev. Eren Kırmızıaltın, Hüsnü Bilir) Heretik Yayınevi
26. YEUNG, T. M., CHEN MCCAIN, S.-L., LOLLI, J. C., & LARSON, B. (2021). The influence of background sounds, physical sounds, and managers’ proactive customer service regarding situational sounds on customer satisfaction in the restaurant industry. Journal of Small Business Strategy, 31(5), 64–74. https://doi.org/10.53703/001c.29831
27. ZHOU, J. & LAM, E. & AU, C. H. & LO, P. & CHIU, D. (2021). Library café or elsewhere: usage of study space by different majors under contemporary technological environment. Library Hi Tech. Ahead-of-print. 10.1108/LHT-03-2021-0103.