Abdurrahman b. Sehl el-Ensarî

Öz

İslâm dininin temellerinin atılmasında önemli bir yere sahip olan sahâbenin hayatını tüm yönleriyle bilme işi tarihinin erken dönemlerinden itibaren merak edilen bir konu olmuştur. Muasır araştırmacıların ilgisini ise artık daha fazla çekmektedir. Tarih okumalarında özellikle tarihin çalkantılı olayları ve bu olaylarda aktif rol oynayan şahıslar daha fazla merak uyandırmış ve öncelikli olarak çalışılmıştır. Bu ön adımdan sonra sıra diğerlerine doğru gelmiş durumdadır. Çalışmamıza konu olan Abdurrahman b. Sehl el-Ensârî de bu sahâbeden biridir. Onun hayatını araştırmak için kaynaklara yöneldiğimizde aynı isimde birden fazla şahsın olduğunu tespit edip künye ve nispesinden hareketle şahsiyetini belirledik, böylece hayatını araştırdığımız sahâbînin hangi Abdurrahman b. Sehl olduğu netleştirilmiş oldu. Araştırmamızda Medine’ye hicretten sonra Müslüman olan Medineli Benî Hârise’den Abdurrahman b. Sehl’in nesebi, ailesi, Resûlullah ile birlikte katıldığı gazveler, ilk üç halife zamanındaki faaliyetleri incelenmiştir. Abdurrahman b. Sehl el-Ensârî Medine döneminde müşrikler ile Müslümanlar arasında vuku bulan savaşlara katılmıştır. Hz. Osman ve Hz. Ömer’in halifeliği dönemlerinde de fetih hareketlerine iştirak etmiştir. Doğum tarihi bilinmeyen sahâbînin üçüncü halife Hz. Osman döneminde vefat ettiği saptanmıştır. Makalemizde birbirinden farklı bilgiler içeren haberler aktarılmış ve rivayetlere dair değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmamız kaleme alınırken özellikle sahâbe biyografilerinin ele alındığı Tabakât kitapları ve Umumî Tarih kitapları temel alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İslâm Tarihi
• Sahâbe
• Ensâr
• Abdurrahman b. Sehl el-Ensârî
• Gazve

Abdurrahman b. Sahl el-Ansari

Öz

Knowing all aspects of the life of the Companions, which has an important place in laying the foundations of the religion of Islam, has been a subject of curiosity since the early periods of history. It attracts the attention of contemporary researchers more and more. In retrospective history readings, especially the turbulent events of history and the people who played an active role in these events aroused more curiosity and were primarily studied. After this preliminary step, it is the turn of the others. The subject of our study, Abdurrahman b. Sahl al-Ansari is one of these Companions. When we turned to the sources to research his life, we determined that there was more than one person with the same name and determined his personality based on his identifier and relative, so it became clear which Abdurrahman Sehl was the companion whose life we researched. In our research, Abdurrahman b. Sahl’s ancestry, his family, the wars he participated in with the Messenger of Allah, and his activities during the time of the first three caliphs were examined. Abdurrahman b. Sahl al-Ansari participated in the wars between the polytheists and the Muslims during the Medina period. He participated in the conquest movements during the caliphate of Hz. Osman and Hz. Omar. It has been determined that the Companion, whose date of birth is unknown, died during the reign of the third caliph, Hz. Osman. In our article, news containing different information from each other were conveyed and evaluations were made about the passing ons. While writing our study, Tabakat books and General History books, which deal with the biographies of the Companions, were taken as the basis.

Anahtar Kelimeler

• Islamic History
• Companions
• Ansar
• Abdurrahman b. Sahl el-Ansari

Kaynakça

1. Ahatlı, Erdinç. “Utbe B. Gazvân - Tdv İslâm Ansiklopedisi”. TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 07 Nisan 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/utbe-b-gazvan
2. Bakan, Tevhit. “Sehl B. Huneyf - Tdv İslâm Ansiklopedisi”. TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 05 Nisan 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/sehl-b-huneyf
3. Buhârî, Ebû Abdillâh Muhammed b İsmâîl b İbrâhîm Cu’fî. “Sahihü’l-Buhari.” ; Kahire : Matbuatü’s-Selefiyye, 1983.
4. Efendioğlu, Mehmet. “Sahâbe - Tdv İslâm Ansiklopedisi”. TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 04 Nisan 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/sahabe
5. İbn Hacer, Ebü’l-Fazl Şehabeddin Ahmed b Ali b Hacer. El-İsabe Fî Temyizi’s-Sahabe. Beyrut : Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1995.
6. --------------- Tehzibü’t-Tehzib. Beyrut : Müessesetü’r-Risâle, 2014.
7. Halife b. Hayyat, Ebû Amr eş-Şeybani. Tarih. Riyad: Riyad : Daru Taybe, 1985.
8. İbn Adülber, Ebû Ömer Cemaleddin Yusuf b Abdullah b Muhammed Kurtubi İbn Abdülber. El-İstiab Fî Ma’rifeti’l-Ashab. Kahire : Dâru’l-A’lem, 1. Basım, 2002.

9. İbn Asakir, Ebü’l-Kâsım Sikatüddin Ali b Hasan b Hibetullah. Târîhu Medîneti Dımaşk. Beyrut : Dârü’l-Fikr, 1996.
10. İbn Habîb, Ebû Ca’fer Muhammed b Habib İbn Ümeyye b Amr el-Haşimi. Kitabü’l-Muhabber. Beyrut: Beyrut : Dârü’l-Âfâkı’l-Cedîde, ts.
11. İbn Hişam, Ebû Muhammed Cemaleddin Abdülmelik. Es-Sîretü’n-Nebeviyye. Kahire : Darü’l Kütübü’l Arabi, 1990.
12. İbn Kani, Ebü’l-Hüseyin Abdülbaki b Kani b Merzuk. Mu’cemü’s-Sahabe. Medine : Mektebetü’l-Gurabai’l-Eseriyye, 1997.
13. İbn Kesir, Ebü’l-Fida İmadüddin İsmail b Ömer. el-Bidâye ve’n-nihaye. Cize : Hicr li’t-Tıbaa ve’n-Neşr, 1997.
14. İbn Sa’d, Ebû Abdullah Muhammed b Sa’d b Meni’ Zühri. Kitâbü’t-Tabakati’l-Kebir = Et-Tabakatü’l-Kübra. 11 Cilt. Kahire: Kahire : Mektebetü’l-Hanci, 1. Basım, 2001.
15. İbnü’l-Esir, Ebü’l-Hasan İzzeddin Ali b Muhammed b Abdülkerim. El-Kamil Fi’t-Tarih. Beyrut : Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2002.
16. ------------------ Üsdü’l-Gabe Fî Ma’rifeti’s-Sahabe. Beyrut : Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1997.
17. Kurtuluş, Rıza. “Şüşter - Tdv İslâm Ansiklopedisi”. TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 07 Nisan 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/suster
18. Önkal, Ahmet. “Hi̇cret - Tdv İslâm Ansiklopedisi”. TDV İslam Ansiklopedisi. Erişim 08 Nisan 2022. https://islamansiklopedisi.org.tr/hicret
19. Taberi, Ebû Cafer İbn Cerir Muhammed b Cerir b Yezid. Tarihü’t-Taberi: Tarihü’l-Ümem Ve’l-Müluk. 11 Cilt. Kahire : Dâru’l-Mearif, 1967.
20. Vakıdi, Ebû Abdullah Muhammed b Ömer b Vakıd el-Eslemi. el-Megazi. Beyrut : Âlemü’l-Kütüb, 3. Basım, 1984.
21. Zehebi, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b Ahmed b Osman. Tecridu Esmai’s-Sahabe. Beyrut : Dârü’l-Ma’rife, ts.