Araştırma Makalesi

RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER

Sayı: 9 1 Ocak 2021
PDF İndir

RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER

Öz

Hz. Peygamber ve sahabenin hayatlarında önemli dönüm noktalarından biri olan Hendek/Ahzab Savaşı’nın arkaplanı, sebepleri, tarafları, seyri ve sonuçlarına dair bugüne kadar birçok siyer kitabında hayli geniş bilgiler verildiği gibi müstakil olarak da çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Konu, gerek klasik siyer, meğâzî ve tarih kitaplarında, gerekse günümüzdeki birçok ilmi çalışmada enine boyuna ele alınmıştır. Ancak bu çalışmaların bir kısmında savaşın geniş bir şekilde anlatılması esnasında bazı detaylar üzerinde yeterince durulmadığı görülebilmektedir. Dolayısıyla söz gelimi hendeğin kaç günde kazıldığı, kazılma sürecinde yaşananlar, hendeğin ebatları vb. konular, daha dakik bir araştırmayı gerektirmiştir. Biz bu makalemizde mezkur savaşın öncesine, seyrine ve neticesine girmeksizin, sadece iki hususa yoğunlaşacağız. İlk önce gerek siyer ve gerekse hadis kaynaklarındaki ilgili rivayetleri incelemek suretiyle bizatihi hendek hakkında net bir sonuca ulaşmaya çalışacağız. İkinci olarak da gerek hendeğin kazılması, gerekse hendek muhasarası esnasında Hz. Peygamber’den varid olan hadisleri ve bazı sünnetleri tespit etmeye gayret edeceğiz. Konuyla ilgili rivayetleri mümkün mertebe kronolojik olarak sıraladıktan sonra, siyer ve meğâzî kitaplarında yer aldığı halde hadis kitaplarına giremeyen hadis rivayetlerini de makalenin sonunda ek olarak vereceğiz. Böylece bir taraftan rivayetlerin zaman-mekan bağlamlarını, söylendiği tarihi tespit ederken, diğer taraftan da hadis ve tarih kitaplarının, siretteki herhangi bir olayı anlatırken, aralarındaki dil, üslup, yöntem ve çerçeve farkını Hendek Savaşı özelinde göstermeye çalışacağız. Aslında bizi böyle bir çalışmaya sevk eden husus, 2019 yılında İzmir-Çeşme’de İslam Tarihçileri Derneği’nce düzenlenen ihtisas toplantısındaki sunumumda dile getirdiğim hendeğin ebatlarıyla ilgili abartı sorununa bazı hocalarımızın itiraz etmeleri olmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abdurrazzâk b. Hemmâm, es-San’ânî, el-Musannef, tah. Habîburrahmân el-A’zamî, Beyrut ty., el-Meclisu’l-İlmî, I-XI.
  2. Acar Cafer, Hz. Peygamber’in Savaş Stratejisi, Emin Yayınları, Bursa-2018.
  3. Ahmed b. Hanbel, el-Musned, Tah. Şuayb Arnaût ve arkadaşları, Müessesetu’r-Risâle, Beyrut-2001.
  4. Apaydın Mehmet, Siyer kronolojisi, Kuramer Yay. İstanbul-2018.
  5. Aynî, Bedruddîn Ebû Muhammed Mahmûd b. Ahmed, Umdetu’l-Kârî Şerhu Sahîhi’l-Buhârî, V. 91. Dâru İhyâi’t-Turâsi’l-Arabî, Beyrut.
  6. Buhârî, Ebû Abdullâh Muhammed b. İsmâ’îl, el-Câmiu’s-Sahîh, (Mevsûatu’l-Hadîsi’ş-Şerîf içinde), Dâru’s-Selâm Yay. Riyad-1999.
  7. Demir Mahmut, Tarihsel Bağlamından Koparılmış Bir Hadis: “Onu Azgın Bir Topluluk Öldürecek” Rivayeti Üzerine Bir İnceleme, Dinbilimleri Akademik araştırma Dergisi, VII. (2007), sayı: 3, s. 143-164.
  8. Ebû Halîl, Şevkî, Silsiletü Gazavâti’r-Rasûli’l-A‘zam: el-Handak, Dimaşk-1986.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2020

Kabul Tarihi

28 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 9

Kaynak Göster

APA
Erul, B. (2021). RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER. Siyer Araştırmaları Dergisi, 9, 13-68. https://doi.org/10.56288/siyer.831037
AMA
1.Erul B. RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER. SAD. 2021;(9):13-68. doi:10.56288/siyer.831037
Chicago
Erul, Bünyamin. 2021. “RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER”. Siyer Araştırmaları Dergisi, sy 9: 13-68. https://doi.org/10.56288/siyer.831037.
EndNote
Erul B (01 Ocak 2021) RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER. Siyer Araştırmaları Dergisi 9 13–68.
IEEE
[1]B. Erul, “RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER”, SAD, sy 9, ss. 13–68, Oca. 2021, doi: 10.56288/siyer.831037.
ISNAD
Erul, Bünyamin. “RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER”. Siyer Araştırmaları Dergisi. 9 (01 Ocak 2021): 13-68. https://doi.org/10.56288/siyer.831037.
JAMA
1.Erul B. RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER. SAD. 2021;:13–68.
MLA
Erul, Bünyamin. “RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER”. Siyer Araştırmaları Dergisi, sy 9, Ocak 2021, ss. 13-68, doi:10.56288/siyer.831037.
Vancouver
1.Bünyamin Erul. RİVAYETLERDE HENDEK VE HENDEKTEKİ RİVAYETLER. SAD. 01 Ocak 2021;(9):13-68. doi:10.56288/siyer.831037
30407
Siyer Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.