Yeni Medya’da Yeni Bir Olgu: Elektronik Dilencilik

Yıl 2026, Cilt: 6 Sayı: 1, 60 - 74, 27.03.2026

İkram Alpsoy

https://izlik.org/JA53TA95HK

Öz

Bu araştırma, dijitalleşmeyle ortaya çıkan ve giderek yoğunlaşan elektronik dilencilik kavramını incelemektedir. Elektronik dilencilik, sosyal medyadan para vb. taleplerde bulunulmasını ve geleneksel dilenciliğin aksine sanal etkileşimi kapsamaktadır. Çalışmanın amacı, yardım isteklerinde görsel, duygusal ve söylemsel stratejilerin ne olduğunu, ikna etme ve muhtaçlığı aktarma süreçlerinin nasıl oluşturulduğunu açıklamaktır. Araştırma, Fairclough’un eleştirel söylem analizi modeline dayanmaktadır. Bu kapsamda, elektronik dilencilikle alakalı paylaşımlar metinsel yapı, söylemsel üretim ve toplumsal bağlam düzeylerinde çözümlenmiştir. Bulgular, yardım çağrılarının, yazı, fotoğraf ve videodan oluşan, paylaşım alanlarına göre kurgulanan içerik stratejilerine göre oluşturulduğunu göstermektedir. Sanal ortamların algoritmik yapısı, bu talepleri etkili iletişim uygulamasına dönüştürmekte, itimat ve kabul edilme görünürlük, duygusal ikna ve etkileşim aracılığıyla oluşturulmaktadır. Sonuç olarak araştırma, iletişim, iş birliği ve toplumsal yapıdaki görünürlük anlayışında yaşanan dönüşümü değişen medya olgusu üzerinden göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Elektronik dilencilik , Dijital platformlar , Sosyal medya , Çevrimcil hayırseverlik , Duygusal manipülasyon

Etik Beyan

Etik kurul izni gerektirmemektedir.

Destekleyen Kurum

Yok

A New Phenomenon in New Media: Electronic Begging

https://izlik.org/JA53TA95HK

Öz

This research examines the concept of electronic begging, which has emerged with digitalization and is becoming increasingly prevalent. Electronic begging involves soliciting money or other items via social media and, unlike traditional begging, encompasses virtual interaction. The aim of this study is to explain what visual, emotional, and discursive strategies are in requests for help, and how the processes of persuasion and conveying need are constructed. The research is based on Fairclough's critical discourse analysis model. Within this framework, posts related to electronic begging have been analyzed at the levels of textual structure, discursive production, and social context. The findings show that calls for help are created according to content strategies designed for sharing platforms, consisting of text, photos, and videos. The algorithmic structure of virtual environments transforms these demands into effective communication applications, creating trust and acceptance through visibility, emotional persuasion, and interaction. In conclusion, the research demonstrates the transformation in the understanding of visibility in communication, collaboration, and social structure through the changing phenomenon of media.

Anahtar Kelimeler

Electronic begging , Digital platforms , Social media , Online philanthropy , Emotional manipulation.

Etik Beyan

This study does not require ethics committee approval.

Destekleyen Kurum

NO

Kaynakça

• Acharya, B., Lazzaro, D., Cinà, A. E., & Holz, T. (2024). Charity Hackers: Investigating Donation Abuse on Social Media Platforms. arXiv preprint arXiv:2412.15621. https://arxiv.org/abs/2412.15621
• Al-Saggaf, Y., & Islam, M. Z. (2021). The Ethics of Online Charity and Giving in the Digital Age. Information Technology & People, 34(3), 902–918. https://doi.org/10.1108/ITP-08-2020-0572
• Belleflamme, P., Lambert, T., & Schwienbacher, A. (2021). Crowdfunding: Tapping the Right Crowd. Journal of Business Venturing, 36(5), 106165. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2020.106165
• Chen, Y., & Li, X. (2020). Online Crowdfunding and the Moral Economy of Giving. Information Systems Research, 31(3), 768–785. https://doi.org/10.1287/isre.2019.0905
• Çalışkan, M. & Mencik, Y. (2015). Değişen Dünyanın Yeniz Yüzü: Sosyal Medya. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 254-277.
• El Morabit, N. (2023). E-Begging on Social Media: Exploring Emerging Typologies, Ethical Challenges, and Implications for Charitable Giving in the Digital Age. Social Evolution and History, 12(1).
• Faırclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study Of Language. New York: Longman.
• Gedikoğlu, E., Özşirin, S. ve Oğuş, K. (2019). Sosyal Medya Dilenciliği: Sosyal Medya Mecralarında Sosyal Normların Dejenerasyonu. 6. Uluslararası İletişim Günleri Dijital Dönüşüm Sempozyum Bildiri Kitabı. (içinde: 227-254). Üsküdar Üniversitesi.
• Gündüz, O. (2020). Toplumda Dilencilik Olgusu ve Dilenci Tipi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(49), 861-878. Jin, S. V., & Ryu, E. (2023). Charity Fraud on Social Media: How Fake Crowdfunding Campaigns Exploit Emotions. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 26(2), 92–99. https://doi.org/10.1089/cyber.2022.0012
• Kurniawan, R., Hidayat, I., & Rheksa, S. I. (2025). Digital benevolence: What drives TikTok users to donate to online beggars? Linguistics and Culture Review, 9(1), 23–34. https://www.researchgate.net/publication/387812123
• Lee, J., & Suh, A. (2022). Why People Donate on Online Platforms: Role of Narratives and Platform Trust. Telematics and Informatics, 67, 101765. https://doi.org/10.1016/j.tele.2021.101765
• Mollick, E., & Robb, A. (2021). Democratizing Innovation and Capital Access: The Role of Crowdfunding. California Management Review, 63(2), 20–40. https://doi.org/10.1177/0008125621992069
• Motona, L., Danka, M., Liu, Y.-H., & Hughes, A. (2023). The Experiences of Youth Forced into Begging and Street Vending in Kampala, Uganda. Journal of Human Trafficking. https://doi.org/10.1080/23322705.2023.2247922
• Ojedokun, U. (2022). Data Collection in Street Begging Research: State of the Art and Associated Challenges. Journal of Applied and Theoretical Social Sciences, 4(2), 68–83. https://www.researchgate.net/publication/361822302
• Othman, M., & Mohamad, A. (2023). Online Fundraising Ethics: A Review of Malaysian Charity Campaigns. Journal of Islamic Marketing, 14(1), 101–117. https://doi.org/10.1108/JIMA-01-2022-0011
• Radu, M. B., & McManus, L. (2018). Requests for Financial Help via GoFundMe by Victims of Intimate Partner Violence: A Qualitative Analysis. Sociological Spectrum, 38(5), 312–325.
• Sayar, K. (2013). Özgürlüğün Baş Dönmesi. İstanbul: Timaş Yayınları.
• Seddiki, M., & Halbaoui, B. (2025). Memes vs. Normies: Shaping the Culture of the Digital Age. International Journal of Early Childhood Special Education, 17(1), 666 683. https://doi.org/10.48047/intjecse/v17i1.56
• Selçuk, H. (2024). Kriz Yönetiminde Halkla İlişkilerin Rolü ve Önemi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve Idari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(28), 994-1014. Https://Doi.Org/10.53092/Duiibfd.1495896
• Taylor, M., & Bergmann, T. (2021). The Paradox of Empathy in Online Charity: Between Solidarity and Fatigue. New Media & Society, 23(9), 2153–2171. https://doi.org/10.1177/1461444820929326
• Tomazos, K., & Murdy, S. (2024). Traveling without money: deserving 'drifters' or panhandling 2.0? Tourism Recreation Research, 49(2), 123–135. https://doi.org/10.1080/02508281.2023.2295622