Yeni Medya’da Yeni Bir Olgu: Elektronik Dilencilik
Öz
Bu araştırma, dijitalleşmeyle ortaya çıkan ve giderek yoğunlaşan elektronik dilencilik kavramını incelemektedir. Elektronik dilencilik, sosyal medyadan para vb. taleplerde bulunulmasını ve geleneksel dilenciliğin aksine sanal etkileşimi kapsamaktadır. Çalışmanın amacı, yardım isteklerinde görsel, duygusal ve söylemsel stratejilerin ne olduğunu, ikna etme ve muhtaçlığı aktarma süreçlerinin nasıl oluşturulduğunu açıklamaktır. Araştırma, Fairclough’un eleştirel söylem analizi modeline dayanmaktadır. Bu kapsamda, elektronik dilencilikle alakalı paylaşımlar metinsel yapı, söylemsel üretim ve toplumsal bağlam düzeylerinde çözümlenmiştir. Bulgular, yardım çağrılarının, yazı, fotoğraf ve videodan oluşan, paylaşım alanlarına göre kurgulanan içerik stratejilerine göre oluşturulduğunu göstermektedir. Sanal ortamların algoritmik yapısı, bu talepleri etkili iletişim uygulamasına dönüştürmekte, itimat ve kabul edilme görünürlük, duygusal ikna ve etkileşim aracılığıyla oluşturulmaktadır. Sonuç olarak araştırma, iletişim, iş birliği ve toplumsal yapıdaki görünürlük anlayışında yaşanan dönüşümü değişen medya olgusu üzerinden göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
- Elektronik dilencilik
- Dijital platformlar
- Sosyal medya
- Çevrimcil hayırseverlik
- Duygusal manipülasyon
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Kaynakça
- Acharya, B., Lazzaro, D., Cinà, A. E., & Holz, T. (2024). Charity Hackers: Investigating Donation Abuse on Social Media Platforms. arXiv preprint arXiv:2412.15621. https://arxiv.org/abs/2412.15621
- Al-Saggaf, Y., & Islam, M. Z. (2021). The Ethics of Online Charity and Giving in the Digital Age. Information Technology & People, 34(3), 902–918. https://doi.org/10.1108/ITP-08-2020-0572
- Belleflamme, P., Lambert, T., & Schwienbacher, A. (2021). Crowdfunding: Tapping the Right Crowd. Journal of Business Venturing, 36(5), 106165. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2020.106165
- Chen, Y., & Li, X. (2020). Online Crowdfunding and the Moral Economy of Giving. Information Systems Research, 31(3), 768–785. https://doi.org/10.1287/isre.2019.0905
- Çalışkan, M. & Mencik, Y. (2015). Değişen Dünyanın Yeniz Yüzü: Sosyal Medya. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, (50), 254-277.
- El Morabit, N. (2023). E-Begging on Social Media: Exploring Emerging Typologies, Ethical Challenges, and Implications for Charitable Giving in the Digital Age. Social Evolution and History, 12(1).
- Faırclough, N. (1995). Critical Discourse Analysis: The Critical Study Of Language. New York: Longman.
- Gedikoğlu, E., Özşirin, S. ve Oğuş, K. (2019). Sosyal Medya Dilenciliği: Sosyal Medya Mecralarında Sosyal Normların Dejenerasyonu. 6. Uluslararası İletişim Günleri Dijital Dönüşüm Sempozyum Bildiri Kitabı. (içinde: 227-254). Üsküdar Üniversitesi.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Gazetecilik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
İkram Alpsoy
*
0000-0001-6798-5180
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
17 Şubat 2026
Kabul Tarihi
24 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 1