Nedim ve Sünbülzȃde Vehbi Divanlarında Çadır
Öz
Edebî eserler yazıldıkları döneme dair izler taşırlar. Divan Edebiyatı sahasında verilen eserler de yazıldıkları dönemin sosyal ve kültürel hayatına dair bir takım unsurları barındırmaktadır. Çalışmamızda bu unsurlardan biri olan çadırın Divan şiirindeki kullanım şekillerini örnek beyit ve bendlerle ortaya koyduk. Bu çalışma Divan Şiirinin sanat, tarih ve sosyal hayatı yansıtan bir saha olduğunu ortaya koyma ve bu konudaki akademik çalışmalara katkıda bulunma gayesiyle yapılmıştır. Çalışmamızda çadırın zikredildiği beyit ve bendleri ihtiva etmesi ve bu konuda diğer şairlere nazaran daha çok örneği barındırması sebebiyle 18. yüzyıl şairlerinden Nedim ve Sünbülzȃde Vehbi Divanlarını esas aldık. Çalışmamızda çadır kavramı ve tarihi ile ilgili bilgi verildikten sonra çadır unsurunun yer aldığı şiirler açıklanarak incelenmiştir. Söz konusu divanlarda geçen beyit ve bendlerde çadırın teşbihin bir unsuru olarak teşekkül ettiğini, farklı kavramlar ve unsurlarla ilişkilendirildiğini; bununla birlikte bu şiirlerin çadırın kuruluşu ve yapım aşaması ile padişah çadırlarında kullanılmış olan süsleme sanatlarına dair bilgiler barındırdığını ortaya koyduk.
Anahtar Kelimeler
Nedim, Sünbülzade Vehbi, Çadır, Otağ, Sünbülzȃde Vehbi, Tent, Sultan
Kaynakça
- Ahmet Rasim. (1326). Osmanlı Tarihi. Cilt 2. 06.12.2021 tarihinde https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/handle/11543/20 adresinden alınmıştır.
- Arslan, İ. (Bahar 2012). "İlk Türk İslȃm Devletlerinde Hükümdarlık ve Hȃkimiyet Sembolleri". EKEV Akademi Dergisi, 51 (51), 73-92. https://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423877881.pdf adresinden alındı.
- Ayverdi, İ. (2005). "Hayme", "Sȃyebȃn", "Haclegȃh". 06.12.2021 tarihinde http://www.lugatim.com/ sitesinden alındı.
- Bozkurt, N. (1993). "Çadır". İslâm Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 158-162
- Coşkun, V. (2017). Zȃti Divanına Göre 16. Yüzyılda Sosyal Hayat. İstanbul: Erdem Yayınları.
- Çürük, C. (1993a). "Çadır Mehterleri". İslâm Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 165-166
- Çürük, C. (1993b). "Osmanlılarda Çadır". İslâm Ansiklopedisi. C. 8. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları. 162-164
- Demir, R. (Haziran 2015). "Divan Şiirinde Kırmızı Renk". Türkiyat Mecmuası 25 (1), 57-91. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuturkiyat/issue/18523/195488 adresinden alındı.
- Düzlü, Ö. (Ağustos 2016). "Seyyid Vehbi Divanı'na Göre Padişah Çadırları". Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9 (45) , 78-95.
- Erden, A. (Ocak 1978). "Batı Anadolu'da Türkmen Çadırları". Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Antropoloji Dergisi, (11) 73-89. htts:// doi. org/10.1501/antro_0000000163
