Uluslararası Afyon Anlaşmalarında Osmanlı İmparatorluğu

Since the ancient period opiom and its outcome opium is one of most noteworthy and oldest medical and industruial product in the world history. Despite the longest history, nearly 5000 years, as a result of finding out the features of its such as addiction, some conferences had been arranged to restrict the production and consuption of it firstly in Shanghai 1909 and then in Hague 1912, 1913, and 1914. These conferences had been followed also by the Ottoman Empire as a producer and seller country in the world. The resulotions of them are so important for not only the Ottoman Empire but also the other country all over world in terms of the Empire and the competition of them. In this sense this study made an effort to shed light firstly the history of the opium after giving the historical backround, it is going to discuss the conferences to understand the manner of nations for opium in this period. In the second part of the study, the article focuses on the Ottoman Empire and surveys the approach of the Empire during the period of meetings in the light of archive documents

İlkçağ uygarlıklarından günümüze yaklaşık beş bin yıllık tarihi ile haşhaş bitkisi ve ondan elde edilen afyon, dünyanın en eski tıbbi ve sanayi ürünlerinden birisidir. Afyondan elde edilen morfin ve eroinin zaman içerisinde bağımlılık yapıcı özellikleri keşfedilince, hammadde kaynağı olan afyonun üretimi ve tüketimini sınırlandırmak amacıyla 1909 Şanghay ve 1912, 1913 ve 1914 yıllarında Lahey’de bir dizi konferans düzenlenmiştir. Osmanlı İmparatorluğu, düzenlenen bu konferansları üretici ve ihraç edici bir devlet bakış açısı ile ele almaktaydı. Bu konferanslar sonunda alınan kararların hem dünya hem de Osmanlı İmparatorluğu açısından incelemesi ve diğer devletlerin ekonomik çıkarları açısından bu konferanslara karşı takındıkları tavırlar önemlidir. Bu makale kapsamında haşhaş bitkisi ve afyonun tarihi incelenirken aynı zamanda düzenlenmiş olan uluslararası konferanslar da ayrıntıları ile incelenecektir. Bu konferanslar karşısında Osmanlı İmparatorluğu’nun tutumu ise hem arşiv belgeleri hem de matbu kaynaklar üzerinden ayrıca mercek altına alınacaktır.