Kürt-Nasturi İlişkileri ve Ağa Petros’un “Özerk Asuri Devleti Projesi” (1919-1923)
Öz
İngiltere I. Dünya Savaşı öncesinde ve sonrasında İran’da ve Irak’ta önemli bir askeri güce sahipti. Bu süreçte İngiliz yetkililer Kürtlere, Ermenilere ve Nasturilere devletleşmeleri sürecinde siyasi destek sözü veriyorlardı. İngilizlerin işgal mıntıkasının güvenliğini sağlamak amacıyla Türkiye, İran ve Irak sınırlarının kesiştiği coğrafyada özerk devlet kurma planları farklı etnik unsurlar arasındaki ilişkilerin bozulma sürecini hızlandırmakla birlikte Kürtler ve Nasturiler arasındaki münasebetlerin bozulmasında da etkili olmuştu. Ağa Petros’un Süryani, Keldani, Yakubi, Nasturi, Marunî toplumlarını bir araya getirerek, Asuri Devleti adı altında birleştirip tek bir millet oluşturma gayretleri de Kürtler ve Nasturiler arasında devletleşme isteği doğrultusunda oluşan rekabetin bir sonucuydu.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri
- Başbakanlı Osmanlı Arşivi ( BOA)
- Dâhiliye Emniyet Umumi (DH. EUM.) 23/113.
- Dâhiliye Kalemi Mahsusa (DH. KMS.) 50/03-17.
- Dâhiliye Şifre (DH. ŞFR.)104/232; 603/30; 625/59.
- Public Record Office (PRO.)
- Air Office (AIR.) 23/411; 20/510; 20/513.
- Foreign Office (FO.) 248/382; 371/152879; 371/4191; 371/6346; 371/6369; 371/9006; 608-113. Yayınlanmış Eserler
- Altıntaş, Zeynep “1890 Yılına Kadar Osmanlı Arşiv Belgeleri- ne Göre Ermeni Sorununun Ortaya Çıkışında İngiltere’nin Rolü”, VII/I, Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2005, s.150-183.
- Şimşir, Bilal, Kürtçülük, 1787-1923, Ankara: Bilgi Yayınları, 4. Bas- kı, 2010.

