Ayşegül Kılıç / Heath W. Lowry Tartışmasında, Evrenos Beg’in Soyu İle İlgili Belgenin Okunuşuna İlişkin Önemli Bir Düzeltme
Öz
Bu makale, ünlü Osmanlı akıncı beyi Gâzî Evrenos Beg’in soyunu aydınlatacak nitelikte önemli bir vakıf belgesinin yayını nedeniyle, Ayşegül (Çalı) Kılıç ile Heath W. Lowry arasında yaşanan tartışma ve bu tartışma sırasında ortaya atılan iddiaları, tarihî kanıtlar ve bilimsel kıstaslar ışığında değerlendirmek amacıyla kaleme alınmış; belgedeki önemli bir ibârenin okunuşuna dair ortaya atılan yanlış bir iddia çağdaş materyallere dayanılarak düzeltilmeye çalışılmıştır. Bilimsel yayın ve çalışmalar hayli yorucu bir süreç ve uzun bir mesai gerektirdiğinden, aynı konu üzerinde çalışan araştırmacılar arasında zaman zaman tenkit ve tartışmalar yaşanması son derece doğaldır. Ancak bu tartışmalar sırasında taraflar arasında, iki meşhur Türk deyimi olan “Vur deyince öldürmek” ve “Devenin altında buzağı aramak” sözlerine rahmet okutacak düzeyde bir “linç” ve “kusur arama” arayışı içerisine girişmek, işi ifrata vardırmanın daha da ötesinde; bazen bilimin ve bilimselliğin objektifliğine de gölge düşürecek sonuçlar ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Gazi Evrenos Beg, İsa Beg vakfiyesi, Pranko Lazarat, Şehidlik, intihal, Ayşegül Kılıç, Heath W. Lowry
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri ve Birincil Kaynaklar:
- Evrenos-oğlu ‘İsâ Beg Vakfiyesi, BOA, Vakfiyeler (EV. VKF.), 10/1.
- Gâzî Süleymân Paşa’nın İznik Hacı Kara-oğlân Zâviyesi Vakfiyesi, TSMA, no. 7792.
- ‘Alâeddîn ‘Alî Esved (Kara Hoca), Künûzü’l-Envâr, Nuruosmaniye Kütüphanesi, no. 1334.
- İbn Kemâl (Kemâl Paşa-zâde), Târîh-i İbn Kemâl, III. Defter, Millet Kütüphanesi, Ali Emîrî, Tarih, no. 30/3.
- Tevârîh-i Âl-i ‘Osmân, Anonim, Belgrade Svetozar Marković Lib- rary, T Pco., no. 327.
- Zeynü’l-Müneccim bin Süleymân el-Konevî, Zikr-i Tevârîh-i Ba‘z ez-Selâtîn-i Moğol, Nuruosmaniye Kütüphanesi, no. 2782.
- Yayınlanmış Eserler ve Makaleler:
- Demetriades, Vasilis, “The Tomb of Ghâzî Evrenos Bey at Yenitsa and Its Inscription”, Bulletin of School of Oriental and African Studies, XXXIX (June, 1976), London, pp. 328-332.
- Kılıç, Ayşegül, “Evrenos Bey’in Kökeni Hakkında Tartışmalar ve Yeni Bir Değerlendirme”, Belleten, c. LXXV/274 (Aralık 2011), s. 745-768.

