1730 Patrona İsyânı İle İlgili Kısa Kroniklerden Rūz-nāme Yazarı “Aḥmed” Kimdir?
Öz
Osmanlı tarihinin şâhid olduğu en büyük isyanlardan biri olan 1730 Patrona isyanı hakkında resmî tarih yazımının yer vermediği ve vermesinin beklenemeyeceği en önemli ayrıntılar, isyanın görgü tanıkları tarafından kaleme alınmış çağdaş kısa kroniklerde yer almaktadır. Bu konuda, özellikle son yıllarda bilinmeyen yeni kroniklerin ortaya çıkması, bize vak‘ayı oldukça farklı yönlerden değerlendirebilme imkânı sağlamıştır. Bu makalede, isyanla ilgili bu yeni kısa kroniklerden biri olan Rūz-nāme’nin kimliği meçhûl yazarı “Ahmed”in kim olduğu, eserin fiziksel özellikleri ve devrin diğer kaynaklarındaki ipuçları ışığında tespit edilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
Patrona isyanı, kronikler, Ahmed, Anonim Ruzname, Köprülüler
Kaynakça
- Arşiv Belgeleri ve Birincil Kaynaklar:
- BOA, Cevdet, Zabtiyye, no. 91/4543.
- BOA, Cevdet, Dâhiliye, no. 5071/1-2.
- Arzuhâl, Millî Kütüphane, Yz. no. A. 190, vr.
- ‘Abdî, Tārīḫ-i Sul ān Ma mūd Ḫān ibn Sul ān Mus afā Ḫān, Süleyma- niye Ktp. Es‘ad Efendi, no. 2153.
- Köprülü-zâde Hâfız Ahmed Paşa, Defter, Köprülü Ktp. Hâfız Ah- med Paşa, no. 352.
- Köprülü-zâde Hâfız Ahmed Paşa (Ahmed), Rūz-nāme ('İbret- nümā), Diyarbakır Ziyâ Gökâlp Yazma Eserler Ktp., no. 479/1.
- Mustafa Sâmî Efendi, Tārīḫ-i Sāmī, Dârü’t-Tıba‘atü’l-‘Âmire, İstan- bul 1198.
- Selâhaddîn Salâhî Efendi, Destârî Sâlih Târîhi, nşr. Bekir Sıtkı Bay- kal, AÜ DTCF Yay., Ankara 1962.
- Şem‘dânî-zâde Fındıklılı Süleyman Efendi, Şem‘dânî-zâde Süley- man Efendi Tarihi (Mür'ī’t-Tevārīḫ), I, haz. Münir Aktepe, İÜ Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul 1976.
