Osmanlı Tarih Kitaplarında III. Mehmed'in Cülusunda Öldürülen On Dokuz Şehzade Meselesi (The Question of Nineteen Şehzade Killed During the Enthronement of Mehmed III in the Ottoman History Books)
Öz
Osmanlı Devleti’nde veraset sistemi kesin kurallara bağlı olmadığı için her taht değişikliği çok sayıda şehzadenin ölümüne yol açmıştır. Fatih’in Teşkilat Kanunnamesi ile kardeş katli hukuksal bir zemine oturtulmuş olsa da şehzadelerin öldürülmesi acı bir olay olarak tarihe geçmiştir. Saltanat kavgasında sadece taht mücadelesine giren kardeşler öldürülmemiş, herhangi bir taht iddiası bulunmayan henüz küçük yaşta olan şehzadeler de katledilmiştir. Şehzadelerin ölümü, Osmanlı devrinde çeşitli tepkilere yol açmıştır. Özellikle Sultan Süleyman’ın oğullarından Mustafa ve Bayezid gibi şehzadelerin katli büyük bir yankı bulmuş, halk arasında derin bir teessüre sebep olmuştur. Keza bazı şehzadelerin katli, geçmişte ve günümüzde tarihçiler ve edebiyatçılar tarafından büyük bir ilgiye mazhar olurken bazılarının katli ise sayısal bir veri olarak kaydedilmiş ve geçiştirilmiştir. Bu bağlamda III. Mehmed’in tahta çıkışıyla birlikte öldürttüğü on dokuz şehzadenin katli de göz ardı edilen ve üzerinde duırulmayan vakıalardandır. Bu makalede on dokuz şehzadenin öldürülmesinin nasıl bir tepkiyle karşılandığı ve Osmanlı tarihlerinde nasıl yer bulduğu ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AKMAN, Mehmet, Osmanlı Devletinde Kardeş Katli, Eren Yayıncılık, İstanbul, 1997.
- ALTINAY, Ahmet Refik, Sultan Cem, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, 2. Basım, İstanbul, 2016.
- ANONİM OSMANLI KRONİĞİ (1299-1512) , Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, Haz: Necdet Öztürk, İstanbul, 2000.
- AYCİBİN, Zeynep Katip Çelebi Fezleke Tahlil ve Metin I, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı, Doktora Tezi, İstanbul, 2007.
- AYKUN, Muhittin, Abdurrahman Hibri Efendi Defter-i Ahbar (Transkripsiyon ve Değerlendirme), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi Ana Bilim Dalı Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2004.
- BOSTANZADE YAHYA, Duru Tarih, Alfa Yayınları, Haz: Necdet Sakaoğlu, İstanbul, 2016.
- ÇERÇİ, Faris, Künhü’l-Ahbara’a Göre II. Selim, III.Murad, III. Mehmed Devirleri ve Ali’nin Tarihçiliği, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Kayseri, 1996.
- DANİŞMEND, İsmail Hami, “Gurbetname-i Sultan Cem”, Fatih ve İstanbul, C.II, S.7-12, İstanbul Fethi Derneği Neşriyat, İstanbul, 1954, ss.211-270.
- EKİNCİ, Ekrem Buğra, “Osmanlı Hukukunda Kardeş Katli Meselesi”, Prof. Dr. Fikret Eren’e Armağan, Yetkin Yayınları, Ankara, 2006, ss.1105-1117.
- ELÇİN, Şükrü, “Kul Piri ve Şehzade Bayezid Ağıtı”, Türk Kültürü Dergisi, S.146, 1974, ss.78-80.
