Arşiv Belgeleri Bağlamında Emirgan/Mirgün Hamid-i Evvel Camiinin Tarihi Ve Mimari Özellikleri (History and Architectural Features of Emirgan / Mirgün (Hamid-İ Evvel) Mosque in the Context of Archive Documents)

The Emirgan Mosque which one of the most important monuments of Abdulhamid I and was built in 1196/1781 is located in Emirgan district on the Rumeli side of İstanbul. Acording to waqfiyya along with baths, water mills, shops, bakery, boathouse and the customs were transported from Rumelian Castle. The subject of our research is the Emirgan district around Emirgan mosque. At the same time, restoration of the mosque has been tried to be put on the basis of archieve sources from the first time until the present day. Otherwise, this article aimed to better explain the change in time by referring to art understanding of the period when Emirgan mosque was built. In this context, the construction of mosque, understanding sof art of the period and repair documents obtained were revealed in order of history. In addition, the compementary elements of the mosque are briefly mentioned in this article. As a result, this article with the description of the present state of the mosque has been completed. 

I.Abdülhamid (1774-1789) döneminin önemli eserlerinden 1196/1781’de inşa edilen Emirgan Camii, ismi ile aynı adı taşıyan İstanbul’un Rumeli yakasında Emirgan semtinde bulunmaktadır. Vakfiyeye göre camii ile birlikte hamam, su değirmeni, dükkânlar, fırın, kayıkhane, iskele ve Rumelihisarı’ndan gümrük nakledilmiştir. Araştırmamızın konusu Emirgan Camii çevresinde oluşan Emirgan semti ve ilk yapıldığı dönemden günümüze kadar caminin geçirdiği onarımlar arşiv kaynaklarına dayanılarak ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca Emirgan Camii’nin inşa edildiği dönemin sanat anlayışına değinilerek zaman içindeki değişimin daha iyi ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda öncelikle Emirgan semtinin tarihçesi, caminin inşası, dönemin sanat anlayışı ve elde edilen onarım belgeleri tarih sırası göz önünde bulundurularak ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra caminin tamamlayıcı unsurlarına da kısaca değinilmiştir. Caminin bugünkü halinin tasviri ile çalışma nihayete ermektedir.