Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)

Andija Kutrolli

doi:10.25306/skad.623309

Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)

Öz

Deyimler söz varlığında dilin yaratıcılık ve kendine özgü kavramsallaştırma özelliklerini ortaya koyan, toplumun tarihini, kültürel özelliklerini, değer yargılarını, bakış açılarını yansıtan önemli unsurlarıdır. Tarihî metinler üzerine yapılan incelemeler Türklerin en eski dönemlerden itibaren yaygın olarak deyim kullandığını göstermektedir. Şemseddin Sami, Kâmûs-i Türkî’de 3017 deyime yer vermiştir. Çağdaş Türkiye Türkçesi sözlüklerinde ise bu sayı 8500 civarındadır. Bu çalışmada Şemseddin Sami’nin deyim dünyasının araştırılması amacıyla örneklem olarak “Gâve” adlı piyesi ele alınmıştır. Çalışmada söz konusu piyeste yer alan deyimler belirlenerek kullanım sıklığına göre değerlendirilmiş ve çağdaş Türkiye Türkçesi söz varlığı ile karşılaştırılmıştır. Şemseddin Sami’nin Kâmûs-ı Türkî’de yer verdiği ve günümüz Türkiye Türkçesinde de yer alan yalnız 49 deyimin piyeste geçtiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

deyim,Şemseddin Sami

Teşekkür

Doç.Dr.Şahru Pilten Ufuk

Kaynakça

AKSOY, Ö. A. (1984), Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1- Atasözleri Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.AKSOY, Ö. A. (1988), Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2- Deyimler Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp Yayınevi.BİLGİN, A. A., (2007), Şemseddin Sami’nin Edebiyatla İlgili Eserleri ve Görüşleri, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (SUTAD), (22), 39-51.ESENTÜRK, E. (2000), Türkçe Sözlük ve Kâmûs-ı Türkî’de Bulunan Deyimlerin Karşılaştırılması, T.C. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Kocaeli: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. KENZHALİN, K. (2017). TÜRK DÜNYASINDA DEYİM BİLİMİ ÇALIŞMALARI. Türk Dünyasında Dil ve Edebiyat Dergisi , (43) , 107-124.PÜSKÜLLÜOĞLU, A. (1995), Türkçe Deyimler Sözlüğü, Ankara: Arkadaş Yayınevi.SAMİ, Ş. (1293), Gâve: Beş Fasıldan İbâret Fâcia, İstanbul: YAY.?Türkçe Sözlük (2005), Ankara: TDK Yayınları. (bk. http://tdk.gov.tr/)UCUZSATAR N. & BAŞ B. (2019), Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Kitaplarında Atasözü ve Deyimlerin Öğretim Stratejileri Üzerine Bir Durum Tespiti, XI. Uluslararası Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Kurultayı, 04-06 Ekim 2018. YUNUS, B. (2006), Anlambilim Açısından Türkçe ve Çince’de Deyim Karşılaştırması (Organ Adları ile İlgili Deyimler), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Andija Kutrolli ^*
0000-0002-5833-835X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Ekim 2019

Gönderilme Tarihi

23 Eylül 2019

Kabul Tarihi

29 Eylül 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 10

DOI

https://doi.org/10.25306/skad.623309

IZ

https://izlik.org/JA23MJ27WY

APA

Kutrolli, A. (2019). Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), 5(10), 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309

AMA

1.Kutrolli A. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). SKAD. 2019;5(10):1-9. doi:10.25306/skad.623309

Chicago

Kutrolli, Andija. 2019. “Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 5 (10): 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309.

EndNote

Kutrolli A (01 Ekim 2019) Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 5 10 1–9.

IEEE

[1]A. Kutrolli, “Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”, SKAD, c. 5, sy 10, ss. 1–9, Eki. 2019, doi: 10.25306/skad.623309.

ISNAD

Kutrolli, Andija. “Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD) 5/10 (01 Ekim 2019): 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309.

JAMA

1.Kutrolli A. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). SKAD. 2019;5:1–9.

MLA

Kutrolli, Andija. “Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD), c. 5, sy 10, Ekim 2019, ss. 1-9, doi:10.25306/skad.623309.

Vancouver

1.Andija Kutrolli. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). SKAD. 01 Ekim 2019;5(10):1-9. doi:10.25306/skad.623309

DİZİNLEME & ÖZETLEME & ARŞİVLEME

31040 Sosyal ve Kültürel Araştırmalar Dergisi (SKAD)'da yayınlanan makaleler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. SKAD bilginin paylaşımı için Açık Erişim Politikasına uymaktadır.

Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)

Öz

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster