Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)

Andija Kutrolli

doi:10.25306/skad.623309

Research Article

Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)

Year 2019, Volume: 5 Issue: 10, 1 - 9, 24.10.2019

Andija Kutrolli

https://doi.org/10.25306/skad.623309

Abstract

Deyimler söz
varlığında dilin yaratıcılık ve
kendine özgü kavramsallaştırma özelliklerini ortaya koyan, toplumun tarihini,
kültürel özelliklerini, değer yargılarını, bakış açılarını yansıtan önemli unsurlarıdır.
Tarihî metinler üzerine yapılan incelemeler Türklerin en eski dönemlerden
itibaren yaygın olarak deyim kullandığını göstermektedir. Şemseddin Sami, Kâmûs-i
Türkî’de 3017 deyime yer vermiştir. Çağdaş Türkiye Türkçesi sözlüklerinde ise
bu sayı 8500 civarındadır. Bu çalışmada Şemseddin Sami’nin deyim dünyasının araştırılması
amacıyla örneklem olarak “Gâve”
adlı piyesi ele alınmıştır. Çalışmada söz konusu piyeste yer alan deyimler belirlenerek
kullanım sıklığına göre değerlendirilmiş ve çağdaş Türkiye Türkçesi söz varlığı
ile karşılaştırılmıştır. Şemseddin Sami’nin Kâmûs-ı Türkî’de yer verdiği ve
günümüz Türkiye Türkçesinde de yer alan yalnız 49 deyimin piyeste geçtiği
tespit edilmiştir.

Keywords

deyim , Şemseddin Sami

Thanks

Doç.Dr.Şahru Pilten Ufuk

References

AKSOY, Ö. A. (1984), Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 1- Atasözleri Sözlüğü, Ankara: TDK Yayınları.AKSOY, Ö. A. (1988), Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü 2- Deyimler Sözlüğü, İstanbul: İnkılâp Yayınevi.BİLGİN, A. A., (2007), Şemseddin Sami’nin Edebiyatla İlgili Eserleri ve Görüşleri, Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi (SUTAD), (22), 39-51.ESENTÜRK, E. (2000), Türkçe Sözlük ve Kâmûs-ı Türkî’de Bulunan Deyimlerin Karşılaştırılması, T.C. Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Kocaeli: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi. KENZHALİN, K. (2017). TÜRK DÜNYASINDA DEYİM BİLİMİ ÇALIŞMALARI. Türk Dünyasında Dil ve Edebiyat Dergisi , (43) , 107-124.PÜSKÜLLÜOĞLU, A. (1995), Türkçe Deyimler Sözlüğü, Ankara: Arkadaş Yayınevi.SAMİ, Ş. (1293), Gâve: Beş Fasıldan İbâret Fâcia, İstanbul: YAY.?Türkçe Sözlük (2005), Ankara: TDK Yayınları. (bk. http://tdk.gov.tr/)UCUZSATAR N. & BAŞ B. (2019), Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Kitaplarında Atasözü ve Deyimlerin Öğretim Stratejileri Üzerine Bir Durum Tespiti, XI. Uluslararası Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Kurultayı, 04-06 Ekim 2018. YUNUS, B. (2006), Anlambilim Açısından Türkçe ve Çince’de Deyim Karşılaştırması (Organ Adları ile İlgili Deyimler), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: Basılmamış Yüksek Lisans Tezi.

There are 1 citations in total.

Details

Primary Language	Turkish
Journal Section	Research Article
Authors	Andija Kutrolli 0000-0002-5833-835X
Publication Date	October 24, 2019
Published in Issue	Year 2019 Volume: 5 Issue: 10

Cite

APA	Kutrolli, A. (2019). Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). Journal of Social and Cultural Research (JSCR), 5(10), 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309
AMA	Kutrolli A. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). JSCR. October 2019;5(10):1-9. doi:10.25306/skad.623309
Chicago	Kutrolli, Andija. “Kâmûs-I Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-I Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Journal of Social and Cultural Research (JSCR) 5, no. 10 (October 2019): 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309.
EndNote	Kutrolli A (October 1, 2019) Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). Journal of Social and Cultural Research (JSCR) 5 10 1–9.
IEEE	A. Kutrolli, “Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”, JSCR, vol. 5, no. 10, pp. 1–9, 2019, doi: 10.25306/skad.623309.
ISNAD	Kutrolli, Andija. “Kâmûs-I Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-I Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Journal of Social and Cultural Research (JSCR) 5/10 (October2019), 1-9. https://doi.org/10.25306/skad.623309.
JAMA	Kutrolli A. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). JSCR. 2019;5:1–9.
MLA	Kutrolli, Andija. “Kâmûs-I Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-I Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?)”. Journal of Social and Cultural Research (JSCR), vol. 5, no. 10, 2019, pp. 1-9, doi:10.25306/skad.623309.
Vancouver	Kutrolli A. Kâmûs-i Türkî’de Yer Alan Deyimler, Şemsettin Sami’nin Deyim Dünyasını Ne Ölçüde Kapsar? (To What Extent the Idioms in Kamus-i Turki Contain Şemseddin Sâmi’s Vocabulary of Idioms?). JSCR. 2019;5(10):1-9.