Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri

Ahmet Erkasap

doi:10.54733/smar.1545182

EN TR

Evolution and Impact of Decentralised Autonomous Organisations

Öz

Decentralized Autonomous Organizations (DAOs) are transforming corporate governance by leveraging the decentralized and immutable nature of blockchain technology to distribute decision-making authority among members rather than a centralized hierarchy. This study comprehensively examines the technological foundations of PLCs, their governance frameworks, and their impact on institutional structures. While they offer significant benefits such as transparency, efficiency and autonomy, they also face various challenges such as security vulnerabilities, legal uncertainties and scalability issues. Through an examination of leading examples of CSOs such as The DAO and Aragon, the practical applications of decentralized governance models, the risks faced, and the future potential of these structures are discussed in detail. The research emphasizes the need to develop robust governance mechanisms, clarify the regulatory framework and pursue technological innovation to address current limitations. If DAOs overcome these challenges, they have the potential to reshape the future of corporate governance by providing more inclusive, transparent and effective decision-making processes in the digital age.

Anahtar Kelimeler

decentralised autonomous organisations, blockchain, smart contracts, management, governance

Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri

Öz

Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonlar (MÖO), blok zinciri teknolojisinin merkeziyetsiz ve değişmez yapısından yararlanarak, karar alma yetkisini merkezi bir hiyerarşi yerine üyeler arasında dağıtarak kurumsal yönetişimi dönüştürmektedir. Bu çalışma, MÖO'ların teknolojik temellerini, yönetişim çerçevelerini ve avantajları yanında zorlukları ve riskleri de verilen iki örnekle ele almaktadır. MÖO'lar şeffaflık, verimlilik ve özerklik gibi önemli faydalar sunarken, aynı zamanda güvenlik açıkları, yasal belirsizlikler ve ölçeklenebilirlik sorunları gibi çeşitli zorluklarla da karşı karşıyadır. The DAO ve Aragon gibi MÖO örneklerinin incelenmesi aracılığıyla, merkezi olmayan yönetişim modellerinin pratik uygulamaları, karşılaşılan riskler ve bu yapıların gelecekteki potansiyelleri detaylı olarak tartışılmaktadır. Çalışma, mevcut sınırlamaları gidermek için sağlam yönetişim mekanizmalarının geliştirilmesi, düzenleyici çerçevenin netleştirilmesi ve teknolojik yeniliklerin sürdürülmesi gerekliliğine vurgu yapmaktadır. MÖO'ların bu sorunların üstesinden gelmesi durumunda, dijital çağda daha kapsayıcı, şeffaf ve etkin karar alma süreçleri sunarak kurumsal yönetişimin geleceğini yeniden şekillendirme potansiyeline sahip olduğu belirtilmektedir.

Anahtar Kelimeler

merkeziyetsiz özerk organizasyonlar, blokzincir, akıllı kontratlar, yönetim, yönetişim

Kaynakça

Angelis, J., & da Silva, E. R. (2018). Blockchain adoption: A value driver perspective. Business Horizons, 62(3), 307-314. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.12.001
Aragon. (2021). Aragon Whitepaper. https://www.allcryptowhitepapers.com/aragon-whitepaper/ (Erişim Tarihi: 01 Ağustos 2024).
Augustin, N., Eckhardt, A., & De Jong, A. W. (2023). Understanding decentralized autonomous organizations from the inside. Electronic Markets, 33, 38. https://doi.org/10.1007/s12525-023-00659-y
Beck, R., Czepluch, J. S., Lollike, N., & Malone, S. (2016). Blockchain–the gateway to trust-free cryptographic transactions. In Twenty-Fourth European Conference on Information Systems (ECIS), İstanbul, Turkey, 2016 (pp. 1-14). Springer Publishing Company.
Beck, R., Müller-Bloch, C., & King, J. L. (2018). Governance in the blockchain economy: A framework and research agenda. Journal of the Association for Information Systems, 19(10), 1020-1034. https://doi.org/10.17705/1jais.00518
Bellavitis, C., Fisch, C., & Momtaz, P. P. (2023). The rise of decentralized autonomous organizations (DAOs): a first empirical glimpse. Venture Capital, 25(2), 187-203. https://doi.org/10.1080/13691066.2022.2116797
Biais, B., Bisière, C., Matthieu, B., & Casamatta, C. (2019). The blockchain folk theorem. The Review of Financial Studies, 32(5), 1662-1715. https://doi.org/10.1093/rfs/hhy095
Buterin, V. (2014). A next-generation smart contract and decentralized application platform. https://ethereum.org/content/whitepaper/whitepaper-pdf/Ethereum_Whitepaper_-_Buterin_2014.pdf (Erişim Tarihi: 11 Eylül 2024).
Buterin, V. (2018). Notes on blockchain governance. https://vitalik.eth.limo/general/2017/12/17/voting.html (Erişim Tarihi: 29 Ağustos 2024).
Davidson, S., De Filippi, P., & Potts, J. (2016). Economics of blockchain. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2744751

De Filippi, P., & Hassan, S. (2016). Blockchain technology as a regulatory technology: From code is law to law is code. First Monday, 21(12). https://doi.org/10.5210/fm.v21i12.7113
De Filippi, P., & Wright, A. (2018). Blockchain and the Law: The rule of code. Harvard University Press.
De Filippi, P., Mannan, M., & Reijers, W. (2022). The alegality of blockchain technology. Policy and Society, 41(3), 358-372. https://doi.org/10.1093/polsoc/puac006
DuPont, Q. (2017). Experiments in algorithmic governance. In M. Campbell-Verduyn (Ed.), Bitcoin and beyond (pp. 157-177). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315211909-8
Gudgeon, L., Perez, D., Harz, D., Livshits, B., & Gervais, A. (2020). The decentralized financial crisis. In 2020 crypto valley conference on blockchain technology (CVCBT) (pp. 1-15). IEEE. https://doi.org/10.1109/cvcbt50464.2020.00005
Howell, S. T., Niessner, M., & Yermack, D. (2019). Initial coin offerings: Financing growth with cryptocurrency token sales. The Review of Financial Studies, 33(9), 3925-3974. https://doi.org/10.1093/rfs/hhz131
Hsieh, Y. Y., Vergne, J. P., & Wang, S. (2017). Internal and external governance of blockchain-based organizations. In M. Campbell-Verduyn (Ed.), Bitcoin and beyond (pp. 48-68). Routledge. https://doi.org/10.4324/9781315211909-3
Kaal, W. A. (2020). Decentralized autonomous organizations – Internal governance and external legal design. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.3652481
Kaal, W. A., & Bykowski, J. (2023). Decentralized autonomous organizations (DAO) – A market meta analysis. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.4529715
Karaarslan, K., & Demi̇rden, A. (2023). White collar crime: Awareness and perception analysis. OPUS Journal of Society Research, 20(Human Behavior and Social Institutions), 938-968. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1349701
Karadeniz, S. (2022). Merkeziyetsiz otonom organizasyonların hukuki niteliği. Seçkin Yayıncılık.
Karatekin Alkoç, Y. (2023). Merkeziyetsiz otonom kuruluşlar (DAO) ve vadedilen yeni yönetim anlayışı üzerine bir literatür taraması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(4), 1923-1934.
Kim, C. (2020). Ethereum 2.0: How it works and why it matters. CoinDesk. https://www.coindesk.com/ethereum-2-0-how-it-works-and-why-it-matters (Erişim Tarihi: 01 Ağustos 2024).
Li, X., Jiang, P., Chen, T., Luo, X., & Wen, Q. (2020). A survey on the security of blockchain systems. Future Generation Computer Systems, 107, 841-853. https://doi.org/10.1016/j.future.2017.08.020
Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. https://bitcoin.org/bitcoin.pdf (Erişim Tarihi: 12 Temmuz 2024).
Reijers, W., O’Brolcháin, F., & Haynes, P. (2016). Governance in blockchain technologies & social contract theories. Ledger, 1, 134-151. https://doi.org/10.5195/ledger.2016.62
Santana, M., & Albareda, L. (2022). Blockchain and the emergence of decentralized autonomous organizations (DAOs): An integrative model and research agenda. Technological Forecasting and Social Change, 182, 121806. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.121806
Sarıkaya, O. (2021). Örgütlerde “beyaz yaka suçları”: Mevcut alanyazın kapsamında bir değerlendirme. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(4), 1468-1476. https://doi.org/10.32709/akusosbil.897824
Shrimali, B., & Patel, H. (2022). Blockchain state-of-the-art: Architecture, use cases, consensus, challenges, and opportunities. Journal of King Saud University—Computer and Information Sciences, 34(9), 6793-6807. https://doi.org/10.1016/j.jksuci.2021.08.005
Spychiger, F., Lustenberger, M., Martignoni, J., Schädler, L., & Lehner, P. (2023). Organizing projects with blockchain through a decentralized autonomous organization. Project Leadership and Society, 4, 100102. https://doi.org/10.1016/j.plas.2023.100102
Szabo, N. (1997). The idea of smart contracts. Nick Szabo's Papers and Concise Tutorials. https://www.fon.hum.uva.nl/rob/Courses/InformationInSpeech/CDROM/Literature/LOTwinterschool2006/szabo.best.vwh.net/idea.html (Erişim Tarihi: 18 Ağustos 2024).
Tapscott, D., & Tapscott, A. (2016). Blockchain revolution: How the technology behind bitcoin is changing money, business, and the world. Penguin.
van Vulpen, P., Siu, J., & Jansen, S. (2023). Governance of decentralized autonomous organizations that produce open source software. Blockchain Research and Applications, 5(1), 100166. https://doi.org/10.1016/j.bcra.2023.100166
Von Krogh, G., & Von Hippel, E. (2006). The promise of research on open source software. Management Science, 52(7), 975-983. https://doi.org/10.1287/mnsc.1060.0560
Wang, S., Ding, W., Li, J., Yuan, Y., Ouyang, L., & Wang, F. (2019). Decentralized autonomous organizations: Concept, model, and applications. IEEE Transactions on Computational Social Systems, 6(5), 870-878. https://doi.org/10.1109/tcss.2019.2938190
Wright, A., & De Filippi, P. (2015). Decentralized blockchain technology and the rise of lex cryptographia. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/ssrn.2580664
Yaga, D., Mell, P., Roby, N., & Scarfone, K. (2018). Blockchain technology overview. National Institute of Standards and Technology. https://doi.org/10.6028/NIST.IR.8202 (Erişim Tarihi: 27 Ağustos 2024).
Yılmaz Orhan, B. Z. (2022). Merkeziyetsiz otonom organizasyonlar, kurumsal yönetim ve blokzincir. Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, (2), 153-164.
Yu, G., Wang, X., Yu, K., Ni, W., Zhang, J. A., & Liu, R. P. (2020). Survey: Sharding in blockchains. IEEE Access, 8, 14155-14181. https://doi.org/10.1109/access.2020.2965147
Zavolokina, L., Ziolkowski, R., & Bauer, I. (2020). Management, governance, and value creation in a blockchain consortium. MIS Quarterly Executive, 19(1), 1-17. https://doi.org/10.17705/2msqe.00022
Zhang, S., & Lee, J. (2020). Analysis of the main consensus protocols of blockchain. ICT Express, 6(2), 93-97. https://doi.org/10.1016/j.icte.2019.08.001
Ziegler, C., & DuPont, Q. (2023). Navigating the research landscape of decentralized autonomous organizations: A research note and agenda. arXiv preprint. https://doi.org/10.48550/arXiv.2312.17197
Zwitter, A., & Boisse-Despiaux, M. (2018). Blockchain for humanitarian action and development aid. Journal of International Humanitarian Action, 3, 16. https://doi.org/10.1186/s41018-018-0044-5

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Örgütsel Davranış, Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Teorik Makale

Yazarlar

Ahmet Erkasap ^*
0000-0002-6239-1700
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

7 Eylül 2024

Kabul Tarihi

2 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences

DOI

https://doi.org/10.54733/smar.1545182

IZ

https://izlik.org/JA82UZ43UX

APA

Erkasap, A. (2024). Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri. Sosyal Mucit Academic Review, 5(Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences), 25-54. https://doi.org/10.54733/smar.1545182

AMA

1.Erkasap A. Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri. SMAR. 2024;5(Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences):25-54. doi:10.54733/smar.1545182

Chicago

Erkasap, Ahmet. 2024. “Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri”. Sosyal Mucit Academic Review 5 (Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences): 25-54. https://doi.org/10.54733/smar.1545182.

EndNote

Erkasap A (01 Kasım 2024) Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri. Sosyal Mucit Academic Review 5 Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences 25–54.

IEEE

[1]A. Erkasap, “Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri”, SMAR, c. 5, sy Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences, ss. 25–54, Kas. 2024, doi: 10.54733/smar.1545182.

ISNAD

Erkasap, Ahmet. “Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri”. Sosyal Mucit Academic Review 5/Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences (01 Kasım 2024): 25-54. https://doi.org/10.54733/smar.1545182.

JAMA

1.Erkasap A. Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri. SMAR. 2024;5:25–54.

MLA

Erkasap, Ahmet. “Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri”. Sosyal Mucit Academic Review, c. 5, sy Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences, Kasım 2024, ss. 25-54, doi:10.54733/smar.1545182.

Vancouver

1.Ahmet Erkasap. Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri. SMAR. 01 Kasım 2024;5(Innovative Conceptual Approaches to Social Sciences):25-54. doi:10.54733/smar.1545182

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.

Evolution and Impact of Decentralised Autonomous Organisations

Öz

Anahtar Kelimeler

Merkeziyetsiz Özerk Organizasyonların Evrimi ve Etkileri

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster