Araştırma Makalesi

İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği

Cilt: 6 Sayı: 2 29 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği

Öz

Bu çalışma, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) arasında yer alan sekizinci hedef (SKH 8), yani “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme” kapsamında Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye’nin performansını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme” hedefi altında tanımlanan çeşitli göstergeler dikkate alınmıştır. Göstergelerin göreceli önem düzeylerini belirlemek için CRITIC (Criteria Importance Through Intercriteria Correlation) yöntemi kullanılmış, ülkelerin bu göstergeler çerçevesindeki performanslarını sıralamak için ise Multi-MOORA (Multi-Objective Optimization on the basis of a Ratio Analysis plus the full MULTIplicative form) yöntemi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular “Çalışan kişi başına reel GSYİH'nın yıllık büyüme hızı”nın en önemli gösterge olduğunu, Bulgaristan ve Hırvatistan’ın SKH 8 hedefini karşılamada yol katettiklerini göstermektedir. Çalışma, söz konusu hedef doğrultusunda Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye’nin mevcut durumunu ortaya koymakta ve göstergeler bazında güçlü ve zayıf yönlerini analiz etmektedir. Çalışma, karar vericilere sürdürülebilir kalkınma politikalarının geliştirilmesinde yol gösterecek somut öneriler sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, CRITIC ve Multi-MOORA yöntemlerinin birleşimiyle elde edilen objektif sonuçlar, çok kriterli karar verme tekniklerinin sosyal ve ekonomik analizlerdeki uygulama potansiyelini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AB Başkanlığı. (2023). AB ve üyelik sürecimiz, temel bilgiler kitabı. T.C. Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı Yayınları. https://www.ab.gov.tr/ab-baskanligi-yayinlari_43447.html (Erişim Tarihi: 05 Aralık 2024).
  2. Asriani, A. (2024). Bibliometric analysis on sustainable development goals (SDGs): Decent work and economic growth. International Journal of Education, Social Studies, and Management, 4(2), 625-637. https://doi.org/10.52121/ijessm.v4i2.330
  3. Baş, H., Ersin, İ., & Kalkavan, H. (2025). Determining the effect levels of augmented decent work criteria in sustainable economic development with the fuzzy DEMATEL method. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 31(1), 121-134. https://doi.org/10.1080/10803548.2024.2413302
  4. Bieszk-Stolorz, B., & Dmytrów, K. (2023). Decent work and economic growth in EU Countries—static and dynamic analyses of sustainable development goal 8. Sustainability, 15(18), 13327. https://doi.org/10.3390/su151813327
  5. Blustein, D. L., Lysova, E. I., & Duffy, R. D. (2023). Understanding decent work and meaningful work. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 289-314. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031921-024847
  6. BPID. (2020). The link between the implementation of the UN sustainable development goals in Bulgaria and the migration-monitoring report. Bulgarian platform for international development. https://gcap.global/wp-content/uploads/2021/02/Monitoring-report-2020-BPID.pdf (Erişim Tarihi: 06 Aralık 2024).
  7. Brauers, W. K. M., & Zavadskas, E. K. (2006). The MOORA method and its application to privatization in a transition economy. Control Cybernetics, 35(2), 445-469.
  8. Brauers, W. K. M., & Zavadskas, E. K. (2010). Project management by MULTIMOORA as an instrument for transition economies. Technological and Economic Development of Economy, 16(1), 5-24. https://doi.org/10.3846/tede.2010.01

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar, İnsan Kaynakları ve Endüstriyel İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

16 Aralık 2024

Kabul Tarihi

30 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
İpekçi Çetin, E., Çetin, M. K., & Sekreter, M. S. (2025). İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği. Sosyal Mucit Academic Review, 6(2), 173-192. https://doi.org/10.54733/smar.1602348
AMA
1.İpekçi Çetin E, Çetin MK, Sekreter MS. İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği. SMAR. 2025;6(2):173-192. doi:10.54733/smar.1602348
Chicago
İpekçi Çetin, Emre, M. Koray Çetin, ve Mehmet Serhan Sekreter. 2025. “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği”. Sosyal Mucit Academic Review 6 (2): 173-92. https://doi.org/10.54733/smar.1602348.
EndNote
İpekçi Çetin E, Çetin MK, Sekreter MS (01 Temmuz 2025) İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği. Sosyal Mucit Academic Review 6 2 173–192.
IEEE
[1]E. İpekçi Çetin, M. K. Çetin, ve M. S. Sekreter, “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği”, SMAR, c. 6, sy 2, ss. 173–192, Tem. 2025, doi: 10.54733/smar.1602348.
ISNAD
İpekçi Çetin, Emre - Çetin, M. Koray - Sekreter, Mehmet Serhan. “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği”. Sosyal Mucit Academic Review 6/2 (01 Temmuz 2025): 173-192. https://doi.org/10.54733/smar.1602348.
JAMA
1.İpekçi Çetin E, Çetin MK, Sekreter MS. İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği. SMAR. 2025;6:173–192.
MLA
İpekçi Çetin, Emre, vd. “İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği”. Sosyal Mucit Academic Review, c. 6, sy 2, Temmuz 2025, ss. 173-92, doi:10.54733/smar.1602348.
Vancouver
1.Emre İpekçi Çetin, M. Koray Çetin, Mehmet Serhan Sekreter. İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme Perspektifinden CRITIC Tabanlı Multi-MOORA Yöntemi ile Analiz: AB Ülkeleri Örneği. SMAR. 01 Temmuz 2025;6(2):173-92. doi:10.54733/smar.1602348