WITOLD LUTOSLAWSKI’NİN ‘SACHER VARYASYONU’ ADLI ESERİNİN KOMPOZİSYON TEKNİĞİ AÇISINDAN ANALİZİ

Bu makale, Paul Sacher’in 70. doğum günü onuruna bestelenen ‘12 Hommages à Paul Sacher’ eserlerinden biri olan, Witold Lutoslawski’nin 1975 yılında bestelediği ‘Sacher Varyasyonu’ adlı eserini kompozisyon tekniği açısından ele alarak, eserin perdesel organizasyonu ve biçimsel kurgusunda kullanılan ilkeleri açıklamaktadır. Analizin ‘12 Hommages à Paul Sacher’ eserleri ile yapılacak karşılaştırmalı analizlere de zemin hazırlaması amaçlanmaktadır. Böylelikle on iki bestecinin müzikal malzemeyi ele alışlarındaki teknik ve estetik farklılıklarla birlikte benzerlikler de açığa çıkarılarak, hem tek tek bestecilerin kompozisyon anlayışlarına, hem de 70’lerin ikinci yarısında Avrupa’daki müzikal beklenti ve arayışlara ışık tutulması mümkün olacaktır. Görülecektir ki, eserinde dizisel tekniklere yer vermeyerek perde malzemesini son derece sınırlı tutan Lutoslawski, kurduğu mekanik sistem ile biçimsel gelişimi sağlamakta, organizasyon ile birlikte serbestliği de biçimsel bir öğe olarak kullanmaktadır. Eser, ayrıca Lutoslawski’nin müziğinin bazı önemli karakteristik özelliklerini açık bir şekilde gözler önüne sermesi bakımından da ilgi çekicidir.

This article discusses Witold Lutoslawski’s ‘Sacher Variation’ of 1975, one of ‘12 Hommages à Paul Sacher’ composed in honor of Paul Sacher’s 70^th birthday, from the point of the composition technique and explains the principles used in the pitch organization and the formal construction. It is intended the analysis also to provide a basis for the further comparative analyses of the works of ‘12 Hommages à Paul Sacher’, which will make it possible to shed light on the approach of each of the composers and also on the musical expectations and quests of Europe in the second half of the 70’s through exposing the similarities and differences in the handling of the musical material by technical and aesthetic aspects. It will be seen that Lutoslawski, who excludes serial techniques and works with extremely limited pitch material, provides the formal development through a mechanical system and also uses the looseness as a formal element beside the organization. The work is also interesting in that it clearly reveals some important characteristic features of Lutoslawski’s music.