MOZART, BEETHOVEN VE SCHUBERT’İN PİYANO ESERLERİNİN İCRA UYGULAMALARINA BİR BAKIŞ
Öz
Günümüzde W. A. Mozart, L. v. Beethoven ve F. Schubert’in piyano yapıtlarının yorumlanışında genellikle müzikal tutku ve yaratıcılık yerine, teknik parlaklık ve gösterişe önem veren anlayışlarla karşılaşılabilinir. Zaman zaman yarışmalarda, konserlerde ve kayıtlarda akıcı, notaların da ötesine geçen yorumculuk yerine; doğru notaları ve edisyonda yazılanları aynen çalmak çabasının öne çıktığı gözlemlenebilir. Yorumcular içgüdüsel olarak stilistik açıdan doğru şeyler yapmak isteseler de kendilerini belirli kriterlere kısıtlayarak yorumlamalar yapmak zorunda kalabilirler.
Çok iyi piyanist olduğunu bildiğimiz yukarıdaki besteciler, kendi müziklerini acaba nasıl çalarlardı, başkalarının nasıl çalmasını isterlerdi?
Bu makalenin amacı, piyanoda zamanla değişen yorum tekniklerinin bilincinde olarak, eserlerin orjinal estetiklerini yaşatmaya çalışmak, W. A. Mozart, L. v. Beethoven ve F. Schubert’in yorumculuğu üzerine araştırmalara dayanan örnekler vererek eserlerini aslına uygun olarak yorumlarken, aynı zamanda yaşayan, doğal ve heyecanlı icralara nasıl ulaşılabileceği hakkında öğrenci ve yorumculara yardımcı olmaktır.
Bu konuda müzik dünyasına ışık tutan Malcolm Bilson ile İcra Uygulamaları (Performance Practice) akımının diğer önde gelen isimlerinin kitaplarından ve yayınlanmış makalelerinden yararlanılmıştır.
Yapılan araştırmalara dayanılarak artikülasyon, cümleleme, süslemeler, dönem enstrümanları, edisyonlar ve doğaçlama hakkında unutulan, fakat yorumculuk için çok önemli olan kavramlar paylaşılmıştır.
Klasik müzikte günümüzde keşfedilecek daha çok şey olduğunu göstermek ve öğrencilerin notaların ardında olabilecekleri anlamak için nelere dikkat etmesi gerektiği konusunda faydalı olmak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
İcra Uygulamaları,Performance Practice,Edisyonlar,Doğaçlama,Yorumculuk
Kaynakça
- Bilson, M. (1995). Do we really know how to read Urtext Editions?. Piano&Keyboard Magazine, (182), s. 24-30.
- Bilson, M. (1992). Execution and Expression in the Sonata in E flat. Early Music, 20 (2), s. 237-43. 18/8/2007, http://links.jstor.org/sici?sici=0306-1078%28199205%2920%3A2%C237%3AEAEITS%3E2.0.CO%3B2-V
- Cooper, Barry. (1992). Systematische Anleitung auf Fantasieren auf dem Pianoforte. Music&Letters, 75. 13/08/2007, http://www.jstor.org/view/00274224/ap020281/02a00260/0.
- Frotscher, G. (1981). Performance Practises of Early Music. New York: Heinrichshofen Edition.
- Goldstein, J. (1991) Beethoven Enigma: Performance Practice and the Piano Sonata, Op. 111. New York: Peter Lang.
- Mozart, L. (1817) Versuch eine Gründlichen Violinschüle. Leipzig: C.F. Peters.
- Haarer, I. (1992) Beethoven und die historische Aufführungpraxis in Beethoven und die zweite Wiener Schule. Viyana: Universal Edition.
- Levin, R. (1998). Modern Schubert interpretation in the light of pedagocial sources of this day. Early Music, 26, (35), S.26-35.
- Levin, R. (1992). Improvised embellishments in Mozart music. Early Music, 20/2, s. 221-233 8/12/2016, http://www.jstor.org/view/03061078/sp040089/04×3488.
- Levin, Robert. (1997). Performance Preogatives in Schubert. Early Music, 25(4), s. 24-26.