Araştırma Makalesi

Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı

Cilt: 8 Sayı: 2 12 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı

Öz

Günümüzde rüzgar türbinleri nedeniyle yılda yaklaşık 300.000 kuşun yaşamını yitirdiği tahmin edilmektedir. Bu çalışmada, türbinlerin ekosisteme zarar vermeden çalışmasını sağlamak amacıyla yapay zekâ destekli bir kuş tespit ve müdahale sistemi tasarlanmıştır. Web üzerinden farklı hava koşulları ve uzaklıkları içeren 100 kuş görüntüsünden veri seti oluşturulmuş; YOLOv4-tiny modeli bu veriyle 2000 epok eğitilerek %95,8 mAP başarımı elde edilmiştir. Eğitilmiş model NVIDIA Jetson Nano üzerinde gerçek zamanlı olarak çalıştırılmış ve OpenCV tabanlı görüntü işleme ile kuş tespiti sağlanmıştır. Tespit durumunda Arduino kontrollü motor sistemi türbin pervanelerini durdurmakta, HC-SR04 sensörü ise kuş-türbin mesafesini ölçerek karar mekanizmasını desteklemektedir. Sistem, yüksek ışıkta ve 30 cm mesafede en iyi sonuçları (18 tespit), düşük ışıkta ve 42 cm mesafede ise en düşük performansı (7 tespit) göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arnett, E. B., Huso, M. M. P., Schirmacher, M. R., & Hayes, J. P. (2011). Altering turbine speed reduces bat mortality at wind-energy facilities, Frontiers in Ecology and the Environment, 9(4), 209–214. https://doi.org/10.1890/100103
  2. Ballester, P., May, R., & Reusch, C. (2024). A standardized protocol for evaluating automated detection systems to reduce wildlife collisions at wind farms, Journal of Environmental Management, 352, 119723. https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2024.119723
  3. De Lucas, M., Ferrer, M., Bechard, M. J., & Muñoz, A. R. (2020). Griffon vulture mortality at wind farms in southern Spain: Distribution of fatalities and active mitigation measures, Biodiversity and Conservation, 29(2), 397–414. https://doi.org/10.1007/s10531-019-01895-0
  4. Desholm, M., & Kahlert, J. (2005). Avian collision risk at an offshore wind farm, Biological Conservation, 131(3), 312–322. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2006.04.006
  5. Happ, J., Gorresen, P. M., & Cryan, P. M. (2021). Automated daytime and nighttime monitoring of wildlife activity at wind turbines using visual and thermal cameras, Ecological Informatics, 64, 101367. https://doi.org/10.1016/j.ecoinf.2021.101367
  6. Kekkonen, J., et al. (2025). Biologically inspired warning patterns: Adding red, black, and yellow to wind turbine blades could reduce bird collisions (preprint), bioRxiv. https://doi.org/10.1101/2025.04.14.648692
  7. Klar, N., Gifary, N., Ziegler, F. P. G., et al. (2025). BirdRecorder’s AI on Sky: Detection and classification of endangered birds around wind turbines. arXiv preprint, arXiv:2508.18136*. https://arxiv.org/abs/2508.18136
  8. Liu, Y., Zhang, H., & Chen, X. (2024). Bird detection near wind turbines using YOLOv4 in grayscale video, Sensors, 24(7), 2885. https://doi.org/10.3390/s24072885

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Olarak Sürdürülebilir Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

11 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

12 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

11 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Cira, U., Karacı, A., & Bayraktar, A. (2025). Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 8(2), 226-233. https://doi.org/10.51764/smutgd.1805320
AMA
1.Cira U, Karacı A, Bayraktar A. Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı. SMUTGD. 2025;8(2):226-233. doi:10.51764/smutgd.1805320
Chicago
Cira, Uğur, Abdulkadir Karacı, ve Adem Bayraktar. 2025. “Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı”. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi 8 (2): 226-33. https://doi.org/10.51764/smutgd.1805320.
EndNote
Cira U, Karacı A, Bayraktar A (01 Aralık 2025) Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi 8 2 226–233.
IEEE
[1]U. Cira, A. Karacı, ve A. Bayraktar, “Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı”, SMUTGD, c. 8, sy 2, ss. 226–233, Ara. 2025, doi: 10.51764/smutgd.1805320.
ISNAD
Cira, Uğur - Karacı, Abdulkadir - Bayraktar, Adem. “Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı”. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 226-233. https://doi.org/10.51764/smutgd.1805320.
JAMA
1.Cira U, Karacı A, Bayraktar A. Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı. SMUTGD. 2025;8:226–233.
MLA
Cira, Uğur, vd. “Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı”. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 226-33, doi:10.51764/smutgd.1805320.
Vancouver
1.Uğur Cira, Abdulkadir Karacı, Adem Bayraktar. Rüzgâr Türbinlerinde Kuş Çarpışmalarının Azaltılmasına Yönelik Derin Öğrenme Tabanlı Hibrit Algılama Yaklaşımı. SMUTGD. 01 Aralık 2025;8(2):226-33. doi:10.51764/smutgd.1805320