Beşikten Kapıya Yaşam Döngüsü Değerlendirmesinin Mimarlıktaki Yerinin WOS Veri Tabanındaki Araştırmalar Üzerinden İncelenmesi

Öz

Çalışma, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) yaklaşımları arasında beşikten kapıya (cradle-to-gate) yaklaşımını ele alır. Bu yaklaşım, ürünün tüm yaşam döngüsü yerine yalnızca üretim sürecini kapsayan veri toplama ve analiz süreçlerine odaklanır. Çevresel etkilerin hızlı ve etkin bir şekilde değerlendirilmesini sağlar. Beşikten kapıya LCA, üretim süreçleri ve kullanılan malzemelerin çevresel ayak izi hakkında erken aşamada önemli bilgiler sunar. Bu yönüyle, beşikten kapıya yaklaşımı, verimli bir başlangıç noktası teşkil eder. Bu yaklaşım LCA’ya göre daha hızlı ve kolaydır. Bu sayede şirketler, ürünlerinin üretim süreçleri ve malzemelerinin çevresel ayak izi hakkında hızlı ve değerli bilgiler elde edinir. Çalışma, üretim sürecine odaklanan beşikten kapıya (cradle-to-gate) yaklaşımının, mimarlık alanındaki uygulanabilirliğini ve önemini sorgular. Web of science veri tabanında beşikten kapıya yaklaşımı araştırılmış, Biblioshiny programında bibliyometrik analiz yapılmıştır. İlk aşamada tüm disiplinler için bu yaklaşım araştırılmış ve 2895 çalışmaya ulaşılmıştır. İkinci aşamada mimarlık ve beşikten kapıya anahtar kavramlarını içeren açık erişimli çalışmalar ele alınmış ve 8 çalışmaya ulaşılmıştır. Aşamanın devamında Maxqda programı ile içerik analizi yapılmıştır. Bu göre bu yaklaşım, tasarım ve malzeme seçiminde hızlı ve etkili geri bildirim sağlar. Mimarlık bağlamında, beşikten kapıya LCA, sürdürülebilir tasarım kararlarını desteklemek ve malzeme kullanımının ekolojik etkilerini erken aşamada değerlendirmek için kritik bir araç olarak ele alınır. Bu sayede, tasarım süreci boyunca hem çevresel hem de yapısal performans kriterleri daha bilinçli bir şekilde yönetilebilir.

Anahtar Kelimeler

• ‘‘Beşikten kapıya’’
• ‘‘İçerik analizi’’
• ‘‘LCA’’
• ‘‘MAXQDA’’

Examining the Role of the Cradle-to-Grave Life Cycle Assessment in Architecture Based on Research in the WOS Database

Öz

This study examines the cradle-to-gate approach among Life Cycle Assessment (LCA) treatments. This comprehensive approach focuses on data collection and comprehensive analysis covering only the production process, rather than all product lifecycle details. It enables rapid and effective assessment of environmental impacts. Cradle-to-gate LCA provides important early-stage information about the footprint of production parts and the markets where they are used. In this context, the cradle-to-gate approach constitutes an efficient starting point. This approach is faster and easier than LCA. This allows for quick and valuable information about the footprint of retail sales, production packages, and the abundance of materials. The study questions the applicability and enhancement of the cradle-to-gate approach, focusing on production policy, in the architectural field. Web of Science data on the cradle-to-gate approach was investigated, and bibliometric analysis was performed using the Biblioshiny program. In the first stage, this systematic research was conducted for all disciplines, and 2895 data points were accessed. In the second stage, open-access studies containing the key concepts of architecture and cradle-to-gate were examined, and 8 studies were identified. In the next stage, content analysis was performed using the Maxqda program. According to this approach, design and material selection provide quick and effective feedback. The architectural software, LCA (Landmark-Based Construction Analysis), is considered a critical tool for supporting sustainable design decisions and evaluating ecologically sound materials at an early stage. This allows for more discreet management of both marketing and consistent performance criteria throughout the design process.

Anahtar Kelimeler

• ‘’Content analysis’’
• ‘’Cradle to gate’’
• ‘’LCA’’
• ‘’MAXQDA’’

Kaynakça

1. Almeida, M. I., Dias, A. C., Arroja, L., & Dias, A. (2010). Life cycle assessment (cradle to gate) of a Portuguese brick. Portugal SB10-sustainable building affordable to all. Vilamoura, Portugal, 17-19.
2. Altın, S. Yaşam Döngüsü Analizi ve Döngüsel Ekonomi Yaklaşımları ile Sürdürülebilir Biyoatık Yönetimi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 7(2), 55-68.
3. Aydın, M., & Erbil, Y. (2023). YBM ve YDD entegrasyonuna yönelik sistematik bir literatür incelemesi. Uluslararası Bilim Teknoloji ve Tasarım Dergisi, 4(1), 28-45.
4. Benli Yıldız, N. (2017), Cam elyaf takviyeli beton (gfrc) cephe panelleri için yaşam döngü değerlendirmesi (YDD) yöntemiyle bir sürdürülebilirlik çerçevesi geliştirilmesi, Doktora tezi, Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Düzce.
5. Büyükkamacı, N., Erdem, S. B., & Birol, Ş. (2023). Hazır giyim sektöründe temiz üretim uygulamalarının çevresel kazanımlarının araştırılması. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 29(6), 628-635.
6. Bruce-Hyrkäs, T. (2021). Building Life Cycle Assessment White Paper-Discover why you need LCA to build sustainably. Retrieved from https://www.oneclicklca.com/building-life-cycle-assessment-white-paper/ (Erişim Tarihi: 15.12.2025)
7. Čuláková, M., & Vilčeková, S. (2013). Comparison of material compositions of structures in terms of environmental and energy performance. Proceedings of the CESB.
8. Çimen, S. Yeşil Bina Tasarımında Sürdürülebilir Malzemeler: LCA Odaklı İnceleme. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 8(2), 256-264.

9. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of business research, 133, 285-296.
10. Dascalaki, E., Argiropoulou, P., Balaras, C. A., Droutsa, K. G., Kontoyiannidis, S., & Koubogiannis, D. (2020). On the share of embodied energy in the lifetime energy use of typical Hellenic residential buildings. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 410, No. 1, p. 012070). IOP Publishing.
11. Duru, M. O., & Koç, İ. (2021). Sürdürülebilir Yapı Üretiminde Yaşam Döngüsü Değerlendirme (LCA) Hesaplamalarının Yapı Bilgi Modellemesi (BIM) İle Entegrasyonuna Yönelik Bir Araştırma. STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi, 2(3), 107-121.
12. Ekşi, G., & Çırak, C. R. (2017). Farklı bakış açılarıyla LCA incelemesi. Hacettepe Üniversitesi, Ocak. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2016, Bütünleşik bina tasarımı yaklaşımı- Türkiye ortamı ve koşullarına uyarlama raporu, ETKB, Ankara.
13. Fiala, C., Novotna, M., & Hajek, P. (2013). Methodology of Life-Cycle Assessment of RC Structures Using High Performance Concrete. Central Europe towards Sustainable Building, 1-5.
14. Kim, H. C., Lee, S., & Wallington, T. J. (2023). Cradle-to-gate and use-phase carbon footprint of a commercial plug-in hybrid electric vehicle lithium-ion battery. Environmental Science & Technology, 57(32), 11834-11842.
15. Lao, W., Hu, J., Huang, Y., & Li, X. (2025). Environmental footprints of wood and bamboo reconstituted materials production in China: A cradle-to-gate life cycle assessment. Industrial Crops and Products, 232, 121320.
16. Malone, B. P., Gupta, R., Miller, T. H., & Puettmann, M. E. (2014). Environmental impact assessment of light-frame and timber frame structures. Journal of Green Building, 9(2), 102-123.
17. Meek, A. H., & Elchalakani, M. (2019, August). Life cycle assessment of rammed earth made using alkaline activated industrial by-products. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 323, No. 1, p. 012143). IOP Publishing.
18. Orhon, A. V., & Altın, M. (2012). Beton yapıların karbon ayak izi. Sürdürülebilir Yapı Tasarımı Ulusal Konferansı, Bornova, 12-13.
19. Oztas, S. K., & Yuksek, I. (2022). Life cycle envıronmental analysıs of brick productıon: turkey as a case study. journal of green building, 17(2), 125-142.
20. Özdemir, A. (2019). Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Ve Sürdürülebilirlik İlişkisi Bağlaminda Sosyal Yaşam Döngüsü Değerlendirmesinin (S-Lca) Yeri. Eskişehir Teknik Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi B-Teorik Bilimler, 7(2), 166-183.
21. Pilcioğlu Bilgin, Y. Transformatör üretiminde yaşam döngüsü analizi (LCA): sürdürülebilirlik perspektifiyle çevresel etkilerin değerlendirilmesi.
22. Pittau, F., Dotelli, G., Arrigoni, A., Habert, G., & Iannaccone, G. (2019, August). Massive timber building vs. conventional masonry building. A comparative life cycle assessment of an Italian case study. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 323, No. 1, p. 012016). IOP Publishing.
23. Ponder, C., & Overcash, M. (2010). Cradle-to-gate life cycle inventory of vancomycin hydrochloride. Science of the total environment, 408(6), 1331-1337.
24. Puettmann, M., Sinha, A., & Ganguly, I. (2019). Life cycle energy and environmental impacts of cross laminated timber made with coastal Douglas-fir. Journal of Green Building, 14(4), 17-33.
25. Rostkowski, K. H., Criddle, C. S., & Lepech, M. D. (2012). Cradle-to-gate life cycle assessment for a cradle-to-cradle cycle: biogas-to-bioplastic (and back). Environmental science & technology, 46(18), 9822-9829.
26. Silva, F. B., Oliveira, L. A., Yoshida, O. S., & John, V. M. (2019, August). Variability of environmental impact of ready-mix concrete: a case study for Brazil. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 323, No. 1, p. 012132). IOP Publishing.
27. Steeman, M., Himpe, E., Vanroelen, M., & De Roeck, M. (2019, August). Environmental impact of timber frame walls. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 323, No. 1, p. 012141
28. Timm, J. F. G., Morales, M. F. D., & Passuello, A. (2019, August). Sensitivity analysis of life cycle impacts distribution methods choice applied to silica fume production. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 323, No. 1, p. 012131). IOP Publishing.
29. Yardımcı, Y., Erbil, Y., Ediz, Ö., & Karadağ, İ. Çok Katlı Konut Yapılarına Yönelik BIM-LCA Tabanlı Çevresel Değerlendirme ve Tasarım İyileştirme Stratejileri: Bir Vaka Çalışması.
30. Zahabi, N., Gong, M., Gu, H., & Blackadar, J. (2025). The Cradle-to-Gate Life Cycle Assessment on Hardwood Lumber Production in New Brunswick, Canada. Journal: Buildings, 15(3), 1-18.
31. URL-1: (2025), https://ecochain.com/blog/cradle-to-gate-in-lca/, Erişim tarihi: 10.01.2026