CEMİL SENA ONGUN’UN “FİKİR KIRINTILARI”NDA SOSYAL DARWİNİST YANSIMALAR

Bu çalışma Tek Parti Dönemi aydınlarından Cemil Sena Ongun’un Varlık Mecmuasındaki uzun metrajlı “Fikir Kırıntıları” başlıklı yazı dizindeki sosyal Darwinizmin etkisini anlamaya odaklanmaktadır. 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar Batı düşüncesini etkileyen yaklaşımlarından olan sosyal Darwinizm, insanı biyolojiye indirgemekte, içtimai yaşamı bu düzlemde inşa etmeye çalışmaktadır. Başta Avrupa olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde uygulama alanı bulan sosyal Darwinizm, Tek Parti Dönemi aydınlarının da dikkatini çekmiş ve bu insanları oldukça fazla etkilemiştir. Bu yüzden dönemin devlet ideolojisini yansıtma ve inşa etme iddiasında olan Varlık Mecmuası’nın yazarlarından Cemil Sena Ongun’un “Fikir Kırıntıları” yazı dizisinin anlaşılması önem arz etmektedir. Bu yazı dizisinde Cemil Sena, Tanrı fikrinin tekâmülünden insanın ontolojik anlamına, ahlak mefhumunun mahiyeti ve kökeninden “tarih evvel” zamanların nasıl anlaşılması gerektiğine kadar pek çok konuya değinmiştir. Bu konuları/kavramları sosyal Darwinist perspektifle inceleyen Cemil Sena bu yaklaşımı doğrudan kullanan ve savunduğunu da açıkça ifade eden nadir Cumhuriyet dönemi aydınları arasındadır. Bu nedenle Cemil Sena’nın “Fikir Kırıntıları”ndaki sosyal Darwinist etkinin anlaşılması dönemin düşünce dünyasının anlaşılması için oldukça önemlidir.

This study focuses on understanding the impact of social Darwinism in the feature-length article titled “Idea Crumbs” in the Varlık Magazine by Cemil Sena Ongun, one of the intellectuals of the Single Party Era. Social Darwinism, one of the approaches that influenced Western thought from the second half of the 19th century to the second half of the twentieth century, reduces human beings to biology and tries to build social life on this plane. Social Darwinism, which has found application in many countries of the world, especially in Europe, also attracted the attention of the intellectuals of the Single Party Era and greatly influenced these people. For this reason, it is important to understand the article series “Idea Crumbs” by Cemil Sena Ongun, one of the authors of Varlık Magazine, which claims to reflect and build the state ideology of the period. In this series of articles, Cemil Sena touched upon many issues from the evolution of the idea of God to the ontological meaning of man, from the nature and origin of the concept of morality to how “prehistoric” times should be understood. Examining these issues/concepts from a social Darwinist perspective, Cemil Sena is among the rare Republican period intellectuals who directly use this approach and openly express that he defends it. For this reason, understanding the social Darwinist influence in Cemil Sena’s “Idea Crumbs” is very important for understanding the world of thought of the period. Bu çalışma Tek Parti Dönemi aydınlarından Cemil Sena Ongun’un Varlık Mecmuasındaki uzun metrajlı “Fikir Kırıntıları” başlıklı yazı dizindeki sosyal Darwinizmin etkisini anlamaya odaklanmaktadır. 19. yüzyılın ikinci yarısından başlayarak 20. yüzyılın ikinci yarısına kadar Batı düşüncesini etkileyen yaklaşımlarından olan sosyal Darwinizm, insanı biyolojiye indirgemekte, içtimai yaşamı bu düzlemde inşa etmeye çalışmaktadır. Başta Avrupa olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinde uygulama alanı bulan sosyal Darwinizm, Tek Parti Dönemi aydınlarının da dikkatini çekmiş ve bu insanları oldukça fazla etkilemiştir. Bu yüzden dönemin devlet ideolojisini yansıtma ve inşa etme iddiasında olan Varlık Mecmuası’nın yazarlarından Cemil Sena Ongun’un “Fikir Kırıntıları” yazı dizisinin anlaşılması önem arz etmektedir. Bu yazı dizisinde Cemil Sena, Tanrı fikrinin tekâmülünden insanın ontolojik anlamına, ahlak mefhumunun mahiyeti ve kökeninden “tarih evvel” zamanların nasıl anlaşılması gerektiğine kadar pek çok konuya değinmiştir. Bu konuları/kavramları sosyal Darwinist perspektifle inceleyen Cemil Sena bu yaklaşımı doğrudan kullanan ve savunduğunu da açıkça ifade eden nadir Cumhuriyet dönemi aydınları arasındadır. Bu nedenle Cemil Sena’nın “Fikir Kırıntıları”ndaki sosyal Darwinist etkinin anlaşılması dönemin düşünce dünyasının anlaşılması için oldukça önemlidir.