Araştırma Makalesi

Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz

Cilt: 27 Sayı: 58 30 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz

Öz

Ekonomik büyüme, Ar-Ge harcamaları, sağlık harcamaları ve işgücü verimliliği arasındaki etkileşim, sürdürülebilir kalkınma ve politika tasarımı açısından önem taşımaktadır. Bu çalışma, 1996-2022 dönemine ait yıllık verilerle Almanya ekonomisinde değişkenler arasındaki ilişkileri zaman serisi yöntemleriyle incelemektedir. ARDL sınır testi, uzun dönemde işgücü verimliliğinin ekonomik büyümeyi pozitif ve anlamlı biçimde etkilediğini göstermektedir. Kısa dönemde Ar-Ge harcamalarının etkisi pozitif, sağlık harcamalarının etkisi negatiftir. FMOLS ve CCR sonuçları, Ar-Ge harcamaları ile işgücü verimliliğinin ekonomik büyümeyi pozitif ve anlamlı etkilediğini ortaya koymaktadır. Toda-Yamamoto testi tüm değişkenler arasında çift yönlü nedensellik belirlerken, Hatemi-J testi ekonomik büyümenin pozitif şoklarından Ar-Ge, sağlık harcamaları ve işgücü verimliliğine; sağlık harcamalarından ise ekonomik büyümeye doğru nedensellik bulunduğunu göstermektedir. Çalışma, değişkenleri bütüncül biçimde ele alması ve farklı ekonometrik yöntemleri kullanmasıyla literatüre katkı sunmaktadır. Bulgular, Ar-Ge yatırımlarının artırılması, verimlilik politikalarının geliştirilmesi ve sağlık harcamalarının büyümeyi destekleyecek biçimde etkinleştirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Çalışma, yenilik, sağlık ve verimlilik politikalarının eşgüdümlü yürütülmesinin önemini Almanya özelinde vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Yazarlar, bu çalışmanın özgün olduğunu ve bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun olarak hazırlandığını beyan ederler.

Kaynakça

  1. Afghah, S. M., Mansouri, S. A., Moltafet. H., and Baharvand, P. (2022). Investigating the effect of demographic changes and human capital on economic growth in Iran. Stable Economy Journal, 3(1), 161-185. https://doi.org/10.22111/SEDJ.2022.40383.1142
  2. Aghion, P., and Howitt, P. (1998). Endogenous growth theory. Mit Press, Cambridge, MA. https://www.ekonomiskasamfundet.fi/wp-content/uploads/2018/08/est_201.pdf#page=48
  3. Ahmed, S., Meraj, M., Khan, A. A., and Ali, A. (2024). Impact of research and development expenditures on economic growth: Evidence from industrial development in Pakistan and a comparison from developed countries. Pakistan Journal of Humanities and Social Sciences, 12(2), 2099-2110. https://doi.org/10.52131/pjhss.2024.v12i2.2376
  4. Akbar, M., Alhelali, M., Alshamari, A. O., Tariq, M., Alsaedi, B. S. O., and Ahmad, I. (2022). Bayesian versus classical econometric inference to revisit the role of human capital in economic growth. Mathematical Problems in Engineering, 2022, 1-10, Article 7251670. https://doi.org/10.1155/2022/7251670
  5. Arıç, K. H., Sek, S. K., Pavlovic, V., and Knezevic, G. (2022). Human capital and economic growth: evidence from western European and ceecs countries. Journal of Research in Economics, 6(2), 135-146. http://dx.doi.org/10.29228/JORE.18
  6. Ateş, H. ve Akın, F. (2025). Türkiye’de ekonomik büyüme, sermaye birikimi, Ar-Ge harcamaları ve beşerî sermaye arasındaki ilişkinin ampirik bir incelenmesi. İçinde M. Eliaçık (Ed.), 9th International Halich Congress on Multidisciplinary Scientific Research: The Book of Full Texts (Cilt 1, ss. 626–637). Liberty Academic Publishers.https://2dc40e33-085f-40e0-8172-9a1f898c1942.filesusr.com/ugd/614b1f_4f1461a0e63b41b486f7abcba38b89b6.pdf
  7. Bayar, İ. ve Emek, Ö., F. (2025). Beşerî sermayenin ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye ve Güney Kore’nin ampirik olarak karşılaştırılması. Politik Ekonomik Kuram, 9(3), 857-876. https://doi.org/10.30586/pek. 1607576
  8. Bayraktar, Y., Dündar, N., and Özyılmaz, A. (2022). The relationship between R&D expenditures and economic growth in BRICS-T countries. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(3), 893-910. https://doi.org/10.17153/oguiibf.1151022

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Zaman Serileri Analizi, Büyüme, Kalkınma Ekonomisi - Makro

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

13 Mart 2026

Kabul Tarihi

23 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 27 Sayı: 58

Kaynak Göster

APA
Ateş, H., & Çidem, T. (2026). Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 27(58), 124-154. https://doi.org/10.70854/sobbiad.1909117
AMA
1.Ateş H, Çidem T. Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz. SOBBİAD. 2026;27(58):124-154. doi:10.70854/sobbiad.1909117
Chicago
Ateş, Hakan, ve Turan Çidem. 2026. “Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz”. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 27 (58): 124-54. https://doi.org/10.70854/sobbiad.1909117.
EndNote
Ateş H, Çidem T (01 Haziran 2026) Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 27 58 124–154.
IEEE
[1]H. Ateş ve T. Çidem, “Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz”, SOBBİAD, c. 27, sy 58, ss. 124–154, Haz. 2026, doi: 10.70854/sobbiad.1909117.
ISNAD
Ateş, Hakan - Çidem, Turan. “Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz”. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 27/58 (01 Haziran 2026): 124-154. https://doi.org/10.70854/sobbiad.1909117.
JAMA
1.Ateş H, Çidem T. Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz. SOBBİAD. 2026;27:124–154.
MLA
Ateş, Hakan, ve Turan Çidem. “Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz”. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 27, sy 58, Haziran 2026, ss. 124-5, doi:10.70854/sobbiad.1909117.
Vancouver
1.Hakan Ateş, Turan Çidem. Beşerî Sermaye Göstergeleri, İşgücü Verimliliği ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Dinamik Etkileşimler: Almanya İçin Ampirik Bir Analiz. SOBBİAD. 01 Haziran 2026;27(58):124-5. doi:10.70854/sobbiad.1909117

Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi (sobbiad) Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı CC BY-NC 4.0 ile lisanslanmıştır.