Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası

XIX. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle eski gücünü kaybetmeye başlayan klâsik Türk edebiyatı, çeşitli çevrelerde gelişen edebî muhitlerde varlığını sürdürmüştür. İbnülemin Mahmud Kemal (1871-1957) ve Ali Emîrî (1857-1924) bu devrin öne çıkan isimlerindendir. İbnülemin yaptığı konak sohbetlerinde, Ali Emîrî çıkardığı dergilerde ve Diyarbakır Kıraathanesi’ndeki buluşmalarında edebî muhit oluşturmuşlardır. Ali Emîrî’nin çıkardığı dergiler, bu dönemde şairler arasında tartışma konusu olan eski-yeni şiir taraftarlığı vb. edebî konular ya da şahsî meselelerle ilgili polemiklere yer vermesi açısından önemlidir. Ayrıca bu dergiler, edebiyatın icra edildiği yeni bir ortam olarak edebiyat mahfeli olmuştur. Klâsik şiir geleneğini devam ettiren şairlerin nazîrelerini yayımlamasıyla da nazîre mecmuası işlevini yerine getirmiştir. Bu çalışmada, İbnülemin ve Ali Emîrî arasında cereyan eden tartışmalar ve bunların sebepleri ile tartışma konularından biri olan Gülzâr-ı Nezâir’ın Âmid-i Sevdâ’da yayımlanma sürecinde yaşananlar ortaya konulacaktır. Âmid-i Sevdâ’nın döneminin nazîre mecmuası olma işlevi tespit edilecektir. Gülzâr-ı Nezâir’deki şiirlerden önce dîvânlarda yer alan aynı redifli 6 gazel ile Ali Emîrî’nin, Âmid-i Sevdâ adlı gazete yayımlanırken eklediği 4 nazîre tematik incelemeye tabi tutulacaktır.