Yıl 2020, Cilt 21 , Sayı 47, Sayfalar 77 - 95 2020-12-31

Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası

Süleyman YİĞİT [1]


XIX. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle eski gücünü kaybetmeye başlayan klâsik Türk edebiyatı, çeşitli çevrelerde gelişen edebî muhitlerde varlığını sürdürmüştür. İbnülemin Mahmud Kemal (1871-1957) ve Ali Emîrî (1857-1924) bu devrin öne çıkan isimlerindendir. İbnülemin yaptığı konak sohbetlerinde, Ali Emîrî çıkardığı dergilerde ve Diyarbakır Kıraathanesi’ndeki buluşmalarında edebî muhit oluşturmuşlardır. Ali Emîrî’nin çıkardığı dergiler, bu dönemde şairler arasında tartışma konusu olan eski-yeni şiir taraftarlığı vb. edebî konular ya da şahsî meselelerle ilgili polemiklere yer vermesi açısından önemlidir. Ayrıca bu dergiler, edebiyatın icra edildiği yeni bir ortam olarak edebiyat mahfeli olmuştur. Klâsik şiir geleneğini devam ettiren şairlerin nazîrelerini yayımlamasıyla da nazîre mecmuası işlevini yerine getirmiştir. Bu çalışmada, İbnülemin ve Ali Emîrî arasında cereyan eden tartışmalar ve bunların sebepleri ile tartışma konularından biri olan Gülzâr-ı Nezâir’ın Âmid-i Sevdâ’da yayımlanma sürecinde yaşananlar ortaya konulacaktır. Âmid-i Sevdâ’nın döneminin nazîre mecmuası olma işlevi tespit edilecektir. Gülzâr-ı Nezâir’deki şiirlerden önce dîvânlarda yer alan aynı redifli 6 gazel ile Ali Emîrî’nin, Âmid-i Sevdâ adlı gazete yayımlanırken eklediği 4 nazîre tematik incelemeye tabi tutulacaktır.
Ali Emiri, İbnülemin Mahmud Kemal İnal, Amid-i Sevda, Edebi Muhit, Nazire, Gülzar-ı Nezair
  • Aksoyak, İ. H. (2017), Müşterek Şiirler Divanı, Grafiker Yayınları, Ankara.
  • Akün, Ö. F. (2000), “İbnülemin Mahmud Kemal”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C.21, s.249-262.
  • Anar, T. (2012). Mekândan Taşan Edebiyat, Kapı Yayınları, İstanbul.
  • Ayverdi, İ. (2011). Misalli Büyük Türkçe Sözlük, Kubbealtı, İstanbul.
  • Erdoğan Çeltik, S. (2013), “Ali Emirî’nin Osmanlı Tarih ve Edebiyatı Mecmuası”, Turkish Studies İnternational Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume: 8/1, Winter, s.237-247.
  • _______. (2014), “Ali Emirî Efendi’nin Âmid-i Sevda Mecmuası”, Ali Emirî Hatırasına Uluslararası VIII. Klâsik Türk Edebiyatı Sempozyumu, s.97-110.
  • İnal, İbnülemin Mahmud Kemal, Gülzâr-ı Nezâir, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, İbnülemin Kitaplığı, nr. 3453.
  • _______. (1982), Son Sadrazamlar IV, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • _______. (1999), Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ), C.I, haz. Müjgân Cunbur, AKM Yayınları, Ankara.
  • _______. (2002), Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ), C.IV, haz. İbrahim Baştuğ, AKM Yayınları, Ankara.
  • _______. (2013), Son Asır Türk Şairleri (Kemâlü’ş-Şuarâ), C.V, haz. Ayşegül Celepoğlu, AKM Yayınları, Ankara.
  • Gıynaş, K. A., Pervâne Bey Mecmuası, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/55832,pervane-bey-mecmuasi-pdf.pdf?0, (Erişim Tarihi: 10.01.2020).
  • Gür, N. (2018), “Son Dönem Osmanlı Edebiyatının Nazire Derleyicisi: İbnülemin Kemal İnat ve Gülzâr-ı Nezâir Adlı Mecmuası”, Bilig, Sayı:84, s.123-157.
  • Gürlek, D. (2017), İbnülemin Mahmud Kemal İnal –Cumhûriyet Devrinde Bir Osmanlı Efendisi-, Kubbealtı Neşriyatı, İstanbul.
  • İpekten, H. (1996). Divan Edebiyatında Edebî Muhitler, MEB Yayınları, İstanbul.
  • İz, M. (2013), Yılların İzi, Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  • Karaalioğlu, S. K. (1978), Resimli Motifli Türk Edebiyatı Tarihi, İnkılâp ve Aka Kitabevleri, İstanbul.
  • Köksal, M. F., Edirneli Nazmî Mecma’u’n-Nezâir (inceleme-Tenkitli metin), https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56057,mecmaun-nezair-edirneli-nazmi-pdf.pdf?0, (Erişim Tarihi: 10.01.2020).
  • Köprülü, M. F. (2006), Divan Edebiyatı Antolojisi, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • Okay, O. (2017), Silik Fotoğraflar –Portreler-, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • Oktay, A. (2018a), Gazelden Gazeteye: Âmid-i Sevdâ (İnceleme-Metin), Sonçağ Yayınları, Ankara.
  • _______. (2018b), “Âmid-i Sevdâ Gazetesindeki Eski Türk Edebiyatı İzleri”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 11, Sayı: 58, Ağustos, s.166-172
  • _______. (2018c), “Âmid-i Sevdâ Gazetesindeki Şiirlerde Tematik Bir İnceleme”, Turkish Studies Language/Literature, Volume 13/12, Spring, s.289-326.
  • Özdemir, Ş. (2019), “Süleyman Nazif’ten Ali Emirî Hakkında İbnülemin’e Bir Mektup”, Türk Edebiyatı (Aylık Fikir ve Sanat Dergisi), Sayı: 543, Ocak, s.34-38.
  • Özgül, K. (2012), XIX. Asrın Özel Bir Edebiyat Mahfeli Olarak Encümen-i Şuarâ, Kurgan Edebiyat Yayınları, Ankara.
  • Öztürkçü, İ. (2018), İbnülemin’in Rüyaları, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • Polat, N. H., (2007),“Osmanlı Târih ve Edebiyat Mecmuası”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, Cilt: 33, s.482-483.
  • _______. (2018), Ömer Seyfettin Bütün Nesirleri (Fıkralar, Makaleler, Mektuplar ve Çeviriler), Türk Dili Kurumu, Ankara.
  • Tanç, N. (2017), “Klasik Osmanlı Şiirinin Son Temsilcilerinden Kürkçüzade Osman Remzi ve Ali Emirî’ye Nazireleri”, Söylem Filoloji Dergisi, Cilt: 2, Sayı: 4, s.68-85.
  • Tevfikoğlu, M. (1989), Ali Emîrî Efendi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara.
  • Vassaf, H. (2012), Bir Eski Zaman Efendisi İbnülemin Mahmut Kemâl (Kemâl’ül-Kemâl), haz. Fatih M. Şeker, İsmail Kara, Dergâh Yayınları, İstanbul.
  • Âmid-i Sevdâ gazetesi, Hakkı Tarık Us Arşivi http://www.tufs.ac.jp/common/fs/asw/tur/htu/data/HTU0102/index.djvu, (Erişim Tarihi, 10.09.2019)
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-4302-5200
Yazar: Süleyman YİĞİT (Sorumlu Yazar)
Kurum: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 19 Nisan 2020
Yayımlanma Tarihi : 31 Aralık 2020

Bibtex @araştırma makalesi { sobbiad722994, journal = {Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi}, issn = {2149-5858}, eissn = {2667-7296}, address = {Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü 48170 Kötekli Merkez Muğla}, publisher = {Mugla Sitki Kocman University}, year = {2020}, volume = {21}, pages = {77 - 95}, doi = {}, title = {Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası}, key = {cite}, author = {Yiğit, Süleyman} }
APA Yiğit, S . (2020). Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası . Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi , 21 (47) , 77-95 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/59138/722994
MLA Yiğit, S . "Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası" . Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 (2020 ): 77-95 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/sobbiad/issue/59138/722994>
Chicago Yiğit, S . "Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası". Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 (2020 ): 77-95
RIS TY - JOUR T1 - Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası AU - Süleyman Yiğit Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 77 EP - 95 VL - 21 IS - 47 SN - 2149-5858-2667-7296 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası %A Süleyman Yiğit %T Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası %D 2020 %J Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi %P 2149-5858-2667-7296 %V 21 %N 47 %R %U
ISNAD Yiğit, Süleyman . "Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası". Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi 21 / 47 (Aralık 2020): 77-95 .
AMA Yiğit S . Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası. SOBBİAD. 2020; 21(47): 77-95.
Vancouver Yiğit S . Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2020; 21(47): 77-95.
IEEE S. Yiğit , "Bir Nazîre Mecmuâsı Olarak Âmid-İ Sevdâ’da Gülzâr-I Nezâir’in Macerası", Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 21, sayı. 47, ss. 77-95, Ara. 2021