Remzi Oğuz Arık and Anatolian Nationalism

Öz

Taking into consideration the historical development of nationalism in Turkey, it is not possible to claim that it followed a unique path. In fact, considering nationalism on the axis of Turkey needs in a way to take into account the intellectual accumulation these different perspectives put forward. At this point, cultural nationalism indicates an entirety of intellectual standings which are undeniable. The historical agenda of Turkey is rich with the cultural nationalist discourse that signified culturally extensive ideas on the basis of nationalism.Anatolia has been host to many nationalist discourses from the late era of the Ottoman Empire until today. The Anadoluculuk Movement, or Anatolian Nationalism, played a significant role in the historical development of one of the nationalist discourses, cultural nationalism. Within the Anadoluculuk Movement were three succeeding intellectual waves. This thesis concentrates on the second wave of the Anadoluculuk Movement throughout the 1930s and especially 1940s, the years that symbolized the golden age of nationalist currents in Turkey, and nationalist understanding of Remzi Oguz Arik, who became a significant representative of this school of thought.

Anahtar Kelimeler

• Nationalism
• Anadoluculuk
• Remzi Oğuz Arık

REMZİ OĞUZ ARIK VE ANADOLUCU MİLLİYETÇİLİK

Öz

Milliyetçilik akımının Türkiye'deki tarihsel gelişimi söz konusu olduğunda bunun tek bir yoldan ibaret olduğunu iddia etmek mümkün değildir. Aslında milliyetçiliği Türkiye ekseninde düşünmek bir anlamda da bu farklı bakış açılarının ortaya koydukları entelektüel birikimi göz önüne almayı gerektirir. Kültürel milliyetçilik tam da bu noktada yadsınamaz bir entelektüel duruşlar bütününü ifade ediyor. Milliyetçilik temelinde kültürel yoğunluklu bir bakışın egemen oldugu kültürel milliyetçilik söylemi açısından Türkiye'nin tarihsel ajandası oldukça zengindir. Anadolu, Osmanlı İmparatorluğu'nun son zamanlarından günümüze değin ideolojik platformda pek çok milliyetçilik söylemine ev sahipliği yapmıştır. Bu söylemlerden biri olan kültürel milliyetçiliğin Türkiye'deki tarihsel gelişiminde, Anadoluculuk akımı pek çok açıdan önemli bir rol üstlenmiştir. Anadolu milliyetçiliği olarak da adlandırılan Anadoluculuk akımı çerçevesinde birbirini bir anlamda takip eden üç entelektüel dalga olduğu söylenebilir. Bu çalışma, Türkiye'deki milliyetçilik akımlarının altın çaglarını yaşadıkları 1930'lu ve özellikle de 1940'lı yılların egemen Anadoluculuk söylemini simgeleyen ikinci dalga Anadoluculuk ve bu entelektüel duruşun önemli bir temsilcisi durumundaki Remzi Oğuz Arık'ın milliyetçilik anlayışı üzerine yoğunlaşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Milliyetçilik
• Anadoluculuk
• Remzi Oğuz Arık

Kaynakça

1. Açıkel, Fethi. “‘Kutsal Mazlumluğun’ Psikopatolojisi”, Toplum ve Bilim, 70, Birikim Yayıncılık, İstanbul, 1996.
2. Ağaoğulları, Mehmet Ali. “Aşırı Milliyetçi Sağ”, Geçiş Sürecinde Türkiye, der. İrvin Cemil Schick-Ahmet Tonak, Belge Yayınları, İstanbul, 1992.
3. Arık, Remzi Oğuz. “Köylerimiz ve Köycülüklerimiz”, Türk Gençliğine, Hareket Yayınları, İstanbul, 1968.
4. Arık, Remzi Oğuz. “Komünizmle Savaş”, Türk Gençliğine, Hareket Yayınları, İstanbul, 1968.
5. Arık, Remzi Oğuz. Coğrafyadan Vatana. Milli Eğitim Basımevi, Ankara, 1959.
6. Arık, Remzi Oğuz. Türk İnkılabı ve Milliyetçiliğimiz. Remzi Oğuz Arık’ın Eserlerini Yayma ve Anıtını Yaptırma Derneği Yayınları, Ankara, 1958.
7. Arık, Remzi Oğuz. “Türkiye’de Komünizm I”, Komünizme Karşı Mücadele, 14, 1951.
8. Arık, Remzi Oğuz. İdeal ve İdeoloji. Kurtulmuş Basımevi, İstanbul, 1947.

9. Arık, Remzi Oğuz. Köy Kadını. Millet Mecmuası Neşriyatı, Ankara, 1943.
10. Arık, Remzi Oğuz Arık. “Redhouse’dan Faydalanma”, Köy Kadını, Millet Mecmuası Neşriyatı, Ankara, 1943.
11. Arık, Remzi Oğuz. “İlimcilik”, Millet, 11, 1943.
12. Arık, Remzi Oğuz Arık. “Köy Kadını”, Köy Kadını, Millet Mecmuası Neşriyatı, Ankara, 1943.
13. Arık, Remzi Oğuz. “Bizim Gerçeklerimiz: Soyadları”, Millet, 3, 1942.
14. Arık, Remzi Oğuz. “Güzel Türkçemiz”, Türk Gençliğine, Hareket Yayınları, İstanbul.
15. Arık, Remzi Oğuz. “Alaturka-Alafranga”, Meseleler.
16. Atabay, Mithat., İkinci Dünya Savaşı Sırasında Türkiye’de Milliyetçilik Akımları. Kaynak Yayınları, İstanbul, 2005.
17. Atabay, Mithat. “Anadoluculuk”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Milliyetçilik. der. Tanıl Bora, Murat Gültekingil, cilt:4, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.
18. Bakırcıoğlu, Ziya. Remzi Oğuz Arık’ın Fikir Dünyası, Dergah Yayınları, İstanbul, 2000.
19. Bora, Tanıl. “Analar, Bacılar, Orospular: Türk Milliyetçi-Muhafazakar Söyleminde Kadın”, Şerif Mardin’e Armağan, der. Ahmet Öncü, Orhan Tekelioğlu, İletişim Yayınları, İstanbul, 2005.
20. Bora, Tanıl. “Nationalist Discourses in Turkey”, The South Atlantic Quarterly 102:2/3, Bahar/Yaz 2003.
21. Bora, Tanıl - Erdoğan, Necmi. “’Biz Anadolu’nun Bağrı Yanık Çocukları’: Muhafazakar Populizm”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Muhafazakarlık, der. Tanıl Bora, Murat Gültekingil, cilt:5, İletişim Yayınları, İstanbul, 2003.
22. Bora, Tanıl. “Türkiye’de Radikal Milliyetçi İdeolojinin Gelişme Seyri”, 75 Yılda Düşünceler, Tartışmalar, der.Mete Tunçay, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul, 1999.
23. Bora, Tanıl. Türk Sağının Üç Hali: Milliyetçilik, Muhafazakarlık, İslamcılık. Birikim Yayınları, İstanbul, 1998.
24. Çınar, Metin. Anadoluculuk ve Tek Parti CHP’de Sağ Kanat. İletişim Yayınları, İstanbul, 2013.
25. Çongur, H. Rıdvan. Profesör Remzi Oğuz Arık. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2001.
26. Deren, Seçil. “Türk Siyasal Düşüncesinde Anadolu İmgesi” Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Milliyetçilik, der. Tanıl Bora, Murat Gültekingil, cilt 4, İletişim Yayınları, İstanbul, 2002.
27. Günyol, Vedat. “Cumhuriyet Sonrası .Sanat ve Edebiyat Dergileri” Türkiye’de Dergiler Ansiklopediler (1849-1984). Gelişim Yayınları, İstanbul, 1984.
28. Heyd, Uriel. Türk Ulusçuluğunun Temelleri. Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1979.
29. Öğün, Süleyman Seyfi. Türkiye’de Cemaatiçi Milliyetçilik ve Nurettin Topçu. Dergah Yayınları, İstanbul, 1992.
30. Özdoğan, Günay Göksu. “Turan”dan “Bozkurt”a: Tek Parti Döneminde Türkçülük (1931- 1946). İletişim Yayınları, İstanbul, 2001.
31. Sezer, H. Emin. Remzi Oğuz Arık. Toker Yayınları, İstanbul, 1976.
32. Tachau, Frank. “The Search For National Identity Among the Turks”, Welt Des Islams 8, 3, 1963.
33. Toprak, Zafer. “Cihan Harbi’nin provası Balkan Harbi”, Toplumsal Tarih, 104, Ağustos 2002.
34. Tunaya, Tarık Zafer. Türkiye’de Siyasi Partiler 1859-1952. Arba Yayınları, İstanbul, 1995.
35. Tüfekçioğlu, Hayati. “Remzi Oğuz Arık”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Muhafazakarlık, der. Tanıl Bora, Murat Gültekingil, cilt:5, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001.
36. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, 3, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, İstanbul, 1991.
37. Ülken, Hilmi Ziya. Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi. Ülken Yayınları, İstanbul, 1979.
38. Ülken, Hilmi Ziya. Millet ve Tarih Şuuru. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1948.
39. Üstel, Füsun. “Türk Milliyetçiliğinde Anadolu Metaforu”, Tarih ve Toplum, c. 19, 109, 1993.
40. Yıldız, Ahmet. “Kemalist Milliyetçilik”, Modern Türkiye’de Siyasi Düşünce: Kemalizm, der. Tanıl Bora, Murat Gültekingil, cilt:2, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001.
41. Yinanç, Mükrimin Halil. Milli Tarihimizin Adı. Hareket Yayınları, İstanbul, 1969.